Gelecek 25 yıl

Gelecek 25 yıl

Afrika 20 yıl sonra büyük pazar olacak
Arkas Holding, Lucian Arkas’ın kaptanlığında dünya denizlerindeki hızını gittikçe artırıyor. Dünya gemi işletmeciliğinde en büyük 21’inci filoya sahip olan Arkas’ın yönetim kurulu başkanı Lucian Arkas, Ekonomist’e denizcilikteki gelişmeleri değerlendirdi. Dünya konteyner taşımacılığında tekelleşme riski olduğunu söyleyen Arkas, “Afrika 20 yıl sonra büyük pazar olacak” diyor.

25 yıl öncesine gittiğimiz zaman devletin ekonomideki ağırlığı çok fazlaydı. Hele hizmet sektöründe devlet tek tabancaydı. Uçak olsun, liman olsun veya gemicilikte, devletin baskın bir pozisyonu vardı. 1980’lerden sonra dış ticaretin büyümesiyle özel sektör biraz büyüdü ve para sahibi oldu. Büyüme, bazı sektörlere açılımı getirdi. İlk özel limanı biz 1990’larda açtık. Ambarlı’dakiMarport, özel sektör için prototip oldu. Liman işletmeciliği, -İzmir Limanı hariç- modernleşti. İkincisi, Denizcilik, Deniz Yolları, Denizcilik Bankası yok oldu. Eskiden kitle taşımacılığını denizde devlet, havada da THY yapardı. Özel sektör konteyner taşımacılığı işine girdi. Zaten dünyada hiçbir devletin filosu konteynerde tutunamadı. Buradaki istisna Çinliler. Onlar da kendi güçleriyle yaşayabiliyorlar. Bizde havalimanları hala devletin. Özel sektör, uçağı kadar havalimanı yapar veya limanı kadar uçak alır. Çünkü bilir ki öyle yapmazsa kendi kendisini tıkar. Tıkandığı için de Üçüncü Havaalanı yapılıyor. Daha fazla insan uçmak istiyor, işin sadece uçak kısmını görüp, altyapı kısmını görmemek olmuyor. Özel sektörde olunca daha rasyonel düşünmek zorundasınız. Ben kendimi korudum, sen kendini korudun, herkes kapısını kapattı gitti. Sonuçta bugün paranın değeri düştü, ihracat yükselmiyor. Eskiden böyle değildi. Devalüasyon yapıldığı an ihracat patlardı. Şimdi alıcı yok. İstersen bedava ver, “İhtiyacımyok” diyor. İşte bu kriz, aşırı tüketimin yanlış olduğunu -ki dünyada aşırı tüketim vardı bu bir gerçek- düşündürünce, bu sefer o kadar çok kısıyorlar ki tüketimi, bu sefer bütün dünya ticareti daralıyor.

TEKEL RİSK VAR!
Daralmanın sonuçları bizim sektöre de yansıdı. Satın almalar, birleşmeler oldu. Güçlü olan küçüğü satın aldı veya iki orta boy birleşti. Düşünün ki bugün Çin gibi bir devde, iki tane büyük konteyner şirketi vardı. Cosco ve China Shipping gibi iki dev birleşmek durumunda kaldı. Konteyner ticaretinin yüzde 80’i 20 şirketin elindedir. Sayı her yıl değişiyor. Çünkü her 3-5 ayda bir satın alma veya birleşme oluyor. Serbest rekabet niyetine o kadar kontrolsüz bıraktılar ki fiyatlandırmayı, insanlar bu sefer zarar etmeye başladı. O kadar çok zarar ettiler ki, birleşmeler başladı. Birleşmeler o kadar çok olacak ki, bu kez tekele dönüşecek. Çünkü çeşitliliği yok ettiler. Dünyanın tekelleşmeye doğru gittiğine hazırlanmamız gerekiyor.

Arkas’tan 5 saptama
1- Konteynerda birleşmelerin tekele dönüşme ihtimali var.
2- Gelecek 20 yılda Afrika çok önemli bir pazar olacak.
3- Büyük sepetiniz yoksa yumurtaları ayrı sepete koyun.
4- Komşularımızla ticaret yapmamız lazım. Alışveriş savaşı durdurur.
5- Uzun vadeli yatırımlarla Türkiye’nin önü açılır.

ASYA MI, AFRİKA MI?
Yeni dönemde büyüme nereden gelecek? Afrika önemli ama daha üretime katkıda bulunacak yaşa gelmedi. Yeni yeni tarımın tekrar sanayileşmesine, yapılanmasına, altyapı yatırımlarına ihtiyaçları var. Bir süre daha hammadde göndermeyemecburlar. Nitekim hammadde gönderiyorlar. Tüketim mallarını da ithal ediyorlar. Yapıyorlarsa da kendi memleketlerindeki tüketim seviyesinde yapıyorlar. Afrika’da en çok ilerleme, gelişme gördüğümüz pazarlar Mısır ve Fas. Önümüzdeki 20 yıl tabii çok uzak ama Afrika çok önemli bir pazar olacak. Avrupalı ne zaman tekrar sanayiye dönecek? İngilizler çözümü finans merkezi olmakta buldu ve kendilerini kurtardı. Almanlarda mühendislik var, makine yapar. Akdeniz ülkeleri ne yapar? Onların moralleri bozuk şimdilik ama uyanır. Bu Akdeniz insanının morali yüksek olunca daha verimli oluyor. İtalyanların morali bozuk oldu mu, sanayi ve fikir üretimini kesiyorlar. Akdenizli öyle bir insan ki, o kadar çok savaşa girdi ayakta kaldı. Akdenizli hacıyatmaz gibi. O bakımdan bence bütün yumurtaları bir sepete koymamak atasözü önümüzdeki seneler için çok geçerli. Eğer tek sepetse o zaman çok büyük sepet olması lazım. Eğer çok büyük sepet istemiyorsanız o zaman birçok sepet olması lazım. Biz birçok sepet formülüne karar verdik grup olarak. Her sepet de kendi kendine bir boyuta geliyor.

gelecek-25-yil-13

GELİŞECEK ÇOK ÜLKE VAR
Geleceğe yönelik hiç kötümser değilim. Etrafımızda gelişmesi gereken o kadar ülke var ki… Bana yakınlarımızda olup gelişmesi tamamlanmış bir ülke gösterin. Yok. Hepsi gelişiyor, hepsinin bir şeye ihtiyacı var. Kimse Amerika gibi, Avrupa gibi doyum noktasına gelmedi. Bugün Çin’den Batum’a tren 8 günde geldi. Konteynerları Batum’dan gemiyle gönderecekler. Hâlbuki bu Tiflis-Kars demiryolu açıldığında -2016’da olur diyor bakan- o zaman demek ki Çin’den İstanbul’a kadar 13 gün içinde gelebilecek. Bütün bu yolda kaç memleket var; Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Tacikistan var. Yol göster suya, su aksın.

UZAKDOĞU AYRI BİR DÜNYA
Uzakdoğu kendi önemini kendisi yaratıyor. Orası ayrı bir dünya. Yani dünya sadece Avrupa, Amerika değil. Biz ortadayız ve iki tarafa da yakınız. Bizim yakınımızdakilerle ticaret anlaşmaları yapıp onları geliştirmemiz lazım. Alışveriş savaşı durdurur. Huzurlu ortam alışverişi yaratır, silahları bıraktırır. Huzur tekrar bu bölgeye geldiği zaman aramızda alışveriş tekrar başlar. Komşularla barışın ne zaman olacağını bilmek için kahin olmak gerekiyor. Hiç belli olmuyor. Şimdi hiç aklınıza gelir miydi, Ruslarla durumumuz. Daha büyük komşumuz mu var? Daha büyük müşterimiz mi var? Ama geçecek. Çünkü bu zamana kadar tarih boyunca kavga ettik barıştık, kavga ettik barıştık. Bu durum da geçecek. Bana göre birkaç sene çekeceğiz. 2020 olunca inşallah herkes kavgayı keser, alışverişe geçeriz.

SÜKUNETE İHTİYACIMIZ VAR
Türkiye’nin istediği yere varabilmesi için etrafta sükunet olması lazım. Kavgalı ortamda ticaret olmaz, ticaret olmazsa gelişme olmaz. O bakımdan komşularımızla müşterek iş yapma isteği ve ortamını yaratmak lazım. Ve cesur olmak lazım. Bizim Arkas Spor’un Ruslarla maçı vardı, gelmediler. Biz dedik ki vizemizi verin gelelim. Takım Rusya’ya gitti ve maçını oynadı, geldi. Bir de sabırlı olmak gerek. Kısa kârlar ileriye dönük yatırımların düşmanı. İnsanlar uzun vadeli yatırıma girdiği müddetçe Türkiye’nin önü açılır. Türkiye’nin ihtiyacı olan uzun vadeli yatırım yapan yatırımcılardır. Daha uzun vadeli yatırımlar kökleri daha derine giden yatırımlardır. İran’ı da unutmamak gerekiyor. İran, mallarını Basra Körfezi dışında nereden alacak? İkinci kapı Mersin, üçüncü kapı Trabzon ve ardından Gürcistan. Batı’dan gelecek mallar için başka kapı yok. Doğu’dan gelen mal da ya trenle gelecek veya gemiyle Basra Körfezi’ne… Saydığım beş kapının ikisi Türkiye’den geçiyor. Orada müthiş bir potansiyel var. İran, Türkiye için bir şans. O bize bütün olumsuzları sarabilecek bir iş ortamı olabilir.

Sayfa: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23



İlgili Haberler
0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış

İlk yorumu yazmak ister misiniz?

Yorum yap