Gelecek 25 yıl

Gelecek 25 yıl

“BES için 2016 daha iyi olacak”
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), yüzde 25 devlet katkısıyla hızlı büyüyor. Ancak düşük getiri oranları katılımcıları memnun etmiyor. Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) Başkanı ve BNP Paribas Cardif Türkiye CEO’su Cemal Kişmir, 2016’nın daha iyi bir yıl olacağını söylüyor. Bunu da fonlarda kesintinin düşürülmesine, piyasa beklentilerinin daha iyimser olmasına ve asgari ücretteki artışa bağlıyor.

Talip Yılmaz / tyilmaz@ekonomist.com.tr

2015 yıl sonu itibariyle BES’teki katılımcı sayısı 6 milyona yaklaştı. Katılımcıların fon tutarı ise aynı dönemde önceki yıla kıyasla yüzde 27 civarında artışla, devlet katkısıyla birlikte 47 milyar TL düzeylerine ulaştı. 2013 yılından bu yana devam eden devlet katkısının ve güçlenen dağıtımkanallarının da etkisiyle, BES’teki büyümenin 2015’te de devam ettiği görüldü. Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) Başkanı ve BNP Paribas Cardif Türkiye CEO’su Cemal Kişmir, 2016’ya damga vuracak üç başlığı; fonlardaki kesinti oranının azalması, asgari ücretin artırılması ve fon getirilerinde iyileşme beklentisi olarak sıralıyor. Sektörün bireysel katılımın yanında yapısal olarak da büyümesi gerektiğini anlatan Kişmir ile BES’i ve BNP Paribas Cardif’i konuştuk.

BES 2016 yılında hangi büyüklüklere ula-ır? 2023’te 10milyon katılımcı hedefi tutturulabilir mi?
BES’te 2016 yıl sonu itibariyle katılımcı fon büyüklüğünün devlet katkısı dahil 60milyar TL’ye yaklaşmasını ve 1 milyona yakın yeni sözleşmenin olmasını bekliyorum. Olumlu beklentimin temelinde; asgari ücrette artış beklentisi, fon yönetim ücretlerinin düşmesi ve 2016’da fon getirilerinin daha iyi olacağı düşüncem var. 2023’te 10 milyon katılımcı hedefine ise daha kısa sürede ulaşılabiliriz.

2016’ya yönelik olumlu beklentileri biraz açar mısınız? Asgari ücretin artırılmasının önemi nedir?
Asgari ücret artışında vergi muafiyeti olmaz ve net tutarı arttırmak için brüt tutar da arttırılırsa, şirketler ve katılımcılar açısından pozitif olur. Ancak sistemde yüzde 25 oranındaki devlet katkısında yıllık asgari oran limiti var ve bu limiti tam olarak kullananların oranı sadece yüzde 4. Burada katılımcıların maksimum kullanım adına, katılım paylarını artırmalarını öneriyoruz. Emeklilikte elle tutulur bir birikim için katılım limitlerini artırmalılar. En azından 200-250 TL aylık katkı payı olmalı.

Fonların getirileri hakkında yapılan ele-tirileri yorumlar mısınız? 2016’da getiriler daha iyi olacakmı?
2015’te dalgalı bir piyasa vardı. BES fonlarının dağılımına bakıldığında yüzde 65 tahvil-bono, yüzde 10 hisse, yüzde 15 likit ve diğer olarak şekillendi. Hisse ve tahvil getirileri enflasyonun altında kaldığı için BES fonları da doğal olarak iyi getiri sağlamadı. Mevduat faizlerinin yüzde 12’lerde olduğu noktada, bu durum sistemden çıkışları hızlandırdı. Ancak 2016 yılında piyasa koşullarındaki düzelmeyle birlikte getiri tarafında da iyi bir performans sergileneceği kanaatindeyim. ‘Fonlar neden kazandırmadı’ sorusunun yanında ‘hangi fonlar tercih edilmeliydi’ sorusu da önemli. Özellikle yaşı daha genç ve risk alabilecek katılımcılar, hisse fonlardaki payını artırmalı. BES’te hissenin payı yüzde 15. BES’te yaş ortalaması 38-39 ama yatırımstratejimiz 56 yaşa uygun.

BNP Paribas Cardif’in 2016 ajandası
1- Türkiye’nin en geniş kapsamlı sigorta platformu amacımız doğrultusunda ilerliyoruz. Acentelerimiz ve TEB şubelerinin yanında kurumsal çalışmalarımız da devam ediyor. Bu sadece bizim değil ana ortağımız BNP’nin global stratejisi.
2- Hayat tarafında 2014’e göre yüzde 30’un üzerinde büyümeyle yaklaşık 400 milyon TL prim üretimi ve yüzde 9,7 pazar payı elde ettik.
3- Sigortacılık büyük rakamlar oyunu. Hayat tarafında prim üretiminin en 500 milyon TL olması gerekir. BES’te ise 5 milyar TL fon büyüklüğü gerekli. Hayat tarafında 2016’da bu seviyelere hareket ederiz.
4- BES tarafında sektöre paralel büyürüz. Adet tarafında biraz daha yavaş büyürüz. Ancak hacim olarak, katkı payının daha yüksek olmasını tavsiye ettiğimizden daha hızlı büyürüz. Yüzde 20’lere varan hacim büyümesi yakalarız. Nitelikli müşteri alıp korumak istiyoruz.
5- Yılın sonuna yaklaşırken, düşük bütçeli katılımcılara yüzde 25 devlet katkısından yüksek oranda faydalanma adına mümkünse ilave katkı payı yatırmalarını tavsiye ediyoruz. Yıl içinde de benzer şekilde ödemeler yapılmasını öneriyoruz.

gelecek-25-yil-26“Hayat tarafında kırılma 15 bin dolarda olur”
“Hayat tarafında birikimli hayat ve risk hayat işlemleri var. Birikimli hayat, vergi avantajının sürmesine ve farklı ürünler olmasına rağmen BES ile ikame edildi. Risk hayat ise ağırlıklı olarak banka kredileri ile bağlantılı. Sonuç itibariyle Türkiye’de kişi başı poliçe üretimi hala çok düşük. Bu rakamların artması kişi başı mili gelirle bağlantılı ve kritik eşiğin dünyada 15 bin dolar seviyelerinde olduğu görülüyor. Türkiye’de kişi başı milli gelir 10 bin dolarlarda. Özellikle birikimli hayat için 15 bin dolar önemli bir eşik. Türkiye’de 4 milyar TL hayat poliçelerinde birikimli hayatın payı yüzde 10’larda. Yaklaşık 25 milyar TL’lik elementer tarafı düşündüğümüzde hayat tarafında önemli bir potansiyel var.”

Öncelikle fon yönetim ücretlerinde ne olacak?
Müşteri tarafında modelin ücretlendirmesi değişiyor. Sistemi katılımcılar adına daha anlaşılır kılmak üzere bugün yönetim gider kesintisi ve giriş/ çıkış aidatı tek bir kaleme indirgeniyor. Kesinti oranı yüzde 1,8’lerde. Belirli bir cetvel dahilinde kesinti oranı yüzde 1,1’e kadar müşteriye geri ödenecek. Bu durum şirketler tarafında kâra geçme süresini 6-7 yıldan 9-10 yıl sevilerine uzatıyor. Kârlılık modelimiz yüzde 30 daha aşağı geldi.

Sektörde zaten kâr konusunda bir sıkıntı yaşanıyor. şirketlerin bu konudaki durumu nedir?
Sektörün yaklaşık 50milyar TL fon büyüklüğünü paylaşan 19 şirketiz. Bu büyüklük şirketler için henüz ölçek ekonomisini temsil etmiyor. Bundan sonra yapısal büyümeyi masaya yatırmamız lazım. Büyüklükler en kısa sürede 100milyar TL’lere gelmeli. O zaman para kazanmak açısından büyüklükler anlamlı olur. Banka ile işbirliği olmayan acente bağımlı sektör şirketleri bu konuda daha zorlanıyor. Sektörün kârının ertelendiği her geçen yıl konsolidasyon da olacaktır.

Sektörün büyümesi anlamında, otomatik katılım, i-sizlik sigortası ve kıdem tazminatı fonlarının BES’e devri gibi ba-lıklar konu-uluyor. Bunlar ne ölçüde gerçekleşir?
Sistem ağırlıklı olarak bireysel büyüyor. Bundan sonra sistem yapısal hareketlerle de büyümeli. Bu konular da 2-3 yıldır konuşulan meseleler. 2016 yılında da bu konuların tasarı aşamasında konuşulmaya devamedeceğini düşünüyorum.

BES’te yüzde 25 devlet katkısına rağmen yaşanan çıkışları nasıl değerlendiriyorsunuz?
2015 yılında katılımcı bazında yüzde 14, hacim olarak da yüzde 10 civarında bir çıkış oldu. Yani sistemden 2015’te 850 bin adet civarında çıkış yaşandı. 4-5milyar TL’lik de fon çıkışı oldu. Aslında sistemde 2015’te 1,8 milyona yakın artış yakalanması gerekiyordu. Sistememeklilik değil tasarruf amaçlı görülüyor ve ağırlıklı olarak finansal zorlukta poliçe bozuluyor. Katılımcının bunu emeklilik amaçlı görmesi gerekir. Sistemin içeri giren katılımcıyı tutması gerekiyor. Bunun yanında sistemde tahsilat rasyosu da yüzde 65-70’lerde. Bu oranın da artırılması gerekir. Sistemden çıkış olmasa, ödeme rasyoları daha yüksek olsa, şirketlerin kâra geçme süreleri yarı yarıya düşer.

Sayfa: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23



İlgili Haberler
0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış

İlk yorumu yazmak ister misiniz?

Yorum yap