|
İrlanda'daki mali kriz, çatırdayan AB'nin temellerini bir kez daha sarstı.
Haber : Ekonomist Online / 28.11.2010
2008’de ABD’de başlayan büyük
durgunluğun ikinci perdesinin
açıldığı Avrupa’da sular durulmuyor.
Küresel ekonominin
dipten döndüğü tartışılırken,
gerek ABD ve gerekse Avrupa, sorunlu
ekonomilerini kurtarmak için yeni kurtarma
paketleri açıklamaya devam ediyor.
Çürük gayrimenkul şirketlerinin neden
olduğu krizin merkez üssü ABD’de
devlet, krizle mücadele için mali piyasalara
destek vermişti.
Krizin ikinci perdesinin açıldığı Avrupa’da
ise devletlerin kendileri borçlu;
dolayısıyla yardıma koşan AB ve IMF.
Oluşturulan 750 milyar Euro’luk IMF
destekli ortak kurtarma paketin ilk
oyuncusu Yunanistan olmuştu. Sıkıntıdaki PIIGS ülkelerinden (Portekiz, İrlanda,
İtalya, Yunanistan ve İspanya) İrlanda’nın da önceleri direndse de 85
milyar Euro’luk finansal destek talebi
alacağı karara bağlandı. 85 milyar
Euro’luk yardımın 50 milyarının
hükümete, 25 milyarının da finans sektörüne
verilmesi bekleniyor.
Ratingler düşüyor
İrlanda’daki kriz, Yunanistan’daki
gibi sadece kamu borcundan değil, özel
kesimi, özellikle de bankacılık sektöründeki
sorunlardan kaynaklanıyor.
2008’de emlak sektörünün çökmesiyle
büyük darbe yiyen İrlanda bankaları,
büyük likidite sıkıntısı içinde.
Aralarında AB’nin mali işlerden sorumlu
üyesi Olli Rehn’in de bulunduğu
Avrupalı yetkililer, birbiri ardına piyasaların “paniğe teslim olmaması” için
açıklamalarda bulunuyor. Fakat uluslararası
kredi derecelendirme kuruluşlarından Moody’s, İrlanda’nın “Aa2”
olan uzun vadeli kredi notunun birkaç
basamak birden düşürülme sinyalini
verdi bile.
Alacaklılar kapıda
İrlanda ekonomisinin yıllık GSYİH
büyüklüğü, yaklaşık 230 milyar dolar.
Oysa sadece Avrupa bankalarının İrlanda’dan alacaklarının
toplamı BIS kayıtlarına göre
650 milyar dolar. Bunun ilk iki
sırasını 222 milyar dolarla İngiliz
bankaları, 206 milyar dolarla
Alman bankaları alıyor.
Bu durumda İrlanda’nın
yardım kullanmasını, koşullara
bağlanmasını açıklamak güç değil. Alman hükümeti yetkilileri,
İrlanda’nın borç yükünü azaltmak
için yüzde 12.5’lik kurumlar
vergisini artırması yönünde
baskı yapıyor. Bu yıl GSYİH’sinin
yüzde 32’sine ulaşan rekor
bütçe açığını düşürmeye çalışan
İrlanda ise 15 milyar Euro tutarında dört yıl süreli tasarruf planının son düzenlemelerini yapıyor. Tasarruf planı, yeni emlak
vergisi getirilmesi, yardımlar ve
hizmetlerde kesintiler gibi önlemleri
kapsıyor.
Sendikalar ise daha fazla tasarruf
önlemi alınmasının İrlanda’da
ayaklanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Öte
yandan ekonomideki sarsıntılar, hükümetleri deviriyor. İrlanda Başbakanı
Brian Cowen, geçen hafta 2011
bütçesine ilişkin sürecin tamamlanmasının ardından yeni yılın başında meclisin
feshedileceğini açıkladı. Cowen, İrlanda
bankalarının önemli ölçüde küçültüleceği mesajını da verdi.
1 | 2 | 3 | Sonraki Sayfa ► | Son Sayfa ►►
|
|