Aylık ve yıllık bazda beklentilerin altında kaldı

Piyasa beklentisi, üretici fiyatlarının aylık bazda yüzde 0,4 artması yönündeydi. ÜFE, eylülde yüzde 1,4 artış kaydetmişti.

Üretici fiyatlarında yıllık bazdaki artış ise ekimde yüzde 6,5 oldu. Piyasa beklentisi, üretici enflasyonunun yıllık bazda yüzde 6,6 olması yönündeydi.

Ekim ayında yıllık bazda Kasım 2022'den bu yana en yüksek artışını kaydeden ÜFE, eylülde yüzde 6,3 yükselmişti.

Çekirdek ÜFE ekimde aylık ve yıllık bazda artış gösterdi

Değişken gıda ve enerji fiyatlarını içermeyen çekirdek ÜFE, ekimde aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 5 arttı.

Çekirdek ÜFE, aylık ve yıllık bazda piyasa beklentileri doğrultusunda gerçekleşirken, eylülde aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda yüzde 5 artmıştı.

ÜFE, üretimde kullanılan girdilerin fiyatlarını ölçerek nihai ürün fiyatlarına ve manşet enflasyona ilişkin ipuçları veriyor.

ABD Merkez Bankası, para politikası kararlarında ÜFE dahil tüm enflasyon göstergelerini takip ediyor.

Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilgili kurum ve kuruluşların katıldığı toplantıda, tasfiye sürecindeki yatırım fonlarına ilişkin son gelişmelerin ve önümüzdeki dönemde atılacak adımların değerlendirildiği belirtildi.

Açıklamada, 22 Ekim 2026'da TBMM'de kabul edilen 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun ile Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 27 Ekim 2026 tarihli kararı doğrultusunda, olağanüstü tasfiye kapsamındaki fonlarda ilk ara ödemelerin 30 Ekim 2026 itibarıyla yatırımcıların hesaplarına yatırılmaya başlandığı kaydedildi.

444 bin 893 yatırımcıya 161 milyar lira ödeme

İletişim Başkanlığının paylaştığı verilere göre, 13 Kasım 2026'da gerçekleştirilen ödemelerle birlikte olağan ve olağanüstü tasfiye süreçlerindeki toplam 119 fonda yer alan 444 bin 893 tekil yatırımcıya yaklaşık 161 milyar liralık ayni ve nakdi ödeme yapıldı.

Söz konusu yatırımcılardan 333 bin 493'ünün, ara ödemeler kapsamında net yatırım tutarlarının tamamını aldığı bildirildi.

Haksız kazanç elde edenler ödeme kapsamı dışında

Açıklamada, Adalet Bakanlığı, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ve Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) başta olmak üzere ilgili kurumların yürüttüğü denetimlerde, piyasa bozucu faaliyetlerle haksız ve fahiş kazanç elde ettiği belirlenen kişiler hakkında hukuki süreçlerin sürdüğü ifade edildi.

Denetimler sonucunda bu şekilde kazanç sağladığı tespit edilen kişilerin ara ödeme kapsamına alınmadığı belirtildi.

Ara ödemeler devam edecek

İletişim Başkanlığı, ara ödemelerin mümkün olan en fazla sayıda yatırımcıya ulaşacak şekilde sürdürüleceğini bildirdi.

Önümüzdeki dönemde de tasfiye sürecinden sorumlu kurumların koordinasyonunda yatırımcılara yönelik ara ödemelere devam edileceği kaydedildi.

Şehir hatları iptal edilen seferleri duyurdu

Şehir Hatları tarafından yapılan açıklamada, olumsuz hava koşulları nedeniyle bazı vapur seferlerinin ikinci bir duyuruya kadar iptal edildiği bildirildi.

Seferlerin gerçekleştirilemeyeceği hatlar şöyle sıralandı:

• Bostancı-Moda-Karaköy-Kabataş
• Büyükada-Sedef Adası
• Maltepe-Büyükada-Heybeliada-Burgazada-Kınalıada
• Beşiktaş-Adalar
• Anadolu Kavağı-Rumeli Kavağı-Sarıyer
• Sarıyer-Beykoz
• Bostancı-Adalar Ring
• Kabataş-Kadıköy-Adalar
• Kadıköy-Üsküdar-Ortaköy
• Uzun Boğaz Turu
• Kısa Boğaz Turu

13 Kasım Cuma İDO iptal edilen seferler ve saatleri

İstanbul Deniz Otobüsleri (İDO), olumsuz hava koşulları nedeniyle 13 Kasım Cuma günü yapılması planlanan bazı seferlerin iptal edildiğini duyurdu.

İDO tarafından yapılan açıklamaya göre, iptal edilen seferler ve saatleri şöyle:

• 17.35: Kadıköy-Yenikapı-Armutlu-Bursa
• 17.45: Yenikapı-Yalova
• 17.45: Yalova-Yenikapı
• 18.00: Bostancı-Yenikapı-Çınarcık-Esenköy
• 18.15: Kadıköy-Yenikapı-Armutlu Tatil Köyü-Armutlu-Bursa
• 18.30: Bursa-Armutlu-Yenikapı-Kadıköy-Kabataş
• 18.30: Bostancı-Yenikapı-Marmara-Avşa
• 19.00: Kadıköy-Yenikapı-Bandırma
• 19.45: Yenikapı-Yalova
• 19.45: Yalova-Yenikapı
• 21.45: Yenikapı-Yalova
• 21.45: Yalova-Yenikapı
• 23.45: Yenikapı-Yalova
• 23.45: Yalova-Yenikapı

13 Kasım BUDO seferleri iptal mi? İşte iptal edilen seferler ve saatleri

Bursa Deniz Otobüsleri (BUDO), olumsuz hava koşulları nedeniyle 13 Kasım Cuma günü İstanbul ile Bursa arasında yapılması planlanan bazı seferlerin iptal edildiğini açıkladı.

BUDO tarafından yapılan duyuruya göre, iptal edilen seferler ve saatleri şöyle:

• 16.45: Bursa (Mudanya) - İstanbul (Kabataş)
• 17.00: İstanbul (Kabataş) - Bursa (Mudanya)
• 19.15: Bursa (Mudanya) - İstanbul (Kabataş)
• 19.30: İstanbul (Kabataş) - Bursa (Mudanya)

Buna göre, Avro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, yılın üçüncü çeyreğinde ikinci çeyreğe kıyasla yüzde 0,4 arttı. GSYH, üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemine kıyasla da yüzde 1,3 yükseldi.

AB'de ise mevsimsellikten arındırılmış GSYH, üçüncü çeyrekte çeyreklik bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 1,5 arttı.

Yılın ikinci çeyreğinde Avro Bölgesi ekonomisi çeyreklik bazda yüzde 0,6, AB ekonomisi ise yüzde 0,7 büyümüştü.

GSYH, üçüncü çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla Almanya'da yüzde 0,2 ve İspanya'da yüzde 0,6 artarken, Fransa'da yüzde 0,1 geriledi. İtalya ekonomisi ise aynı dönemde değişim göstermedi.

Yıllık bazda GSYH, İspanya'da yüzde 2,7, Almanya'da yüzde 1,2 ve İtalya'da yüzde 0,8 yükselirken, Fransa'da yüzde 0,1 düştü.

Üçüncü çeyrekte istihdam hem Avro Bölgesi'nde hem de AB'de önceki çeyreğe kıyasla sabit kaldı.

İstihdam, geçen yılın aynı dönemine göre ise her iki bölgede de yüzde 0,4 artış gösterdi.

Yağışların üretime olumlu yansımasıyla önceki yıllarda yaklaşık 600 gram ürün elde eden üretici, bu sezon hasadın 900 grama çıkabileceğini belirtiyor. Safranın gramı ise 900 TL'den alıcı buluyor.

Yüzde 56 çaba gösterilmediği görüşünde

Araştırma, Türkiye’nin iklim performansına yönelik güven açığını da gösteriyor. Katılımcıların yalnızca yüzde 13’ü Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadelede yeterli çaba gösterdiğini düşünüyor. Yüzde 43 çabaları yetersiz bulurken yüzde 44 Türkiye’nin hiç çaba göstermediği görüşünde. 2023’te yüzde 56 olan “hiç çaba gösterilmiyor” algısının gerilemesi ise olumlu bir değişime işaret ediyor.

Peki toplum iklim politikalarından ne bekliyor?

Yanıt oldukça dikkat çekici: Temiz hava ve halk sağlığı. Katılımcıların yüzde 57’si iklim politikalarına desteğin en önemli gerekçesi olarak bunu gösteriyor. Enerji faturalarının düşmesi yüzde 36, enerjide dışa bağımlılığın azalması yüzde 30 oranında etkili.

İlk sırada ne var?

Türkiye’nin COP31 gündeminde de yenilenebilir enerjiye geçişin hızlandırılması yüzde 45 ile ilk sırada. Afetlere uyum kapasitesinin artırılmasını isteyenler yüzde 35. Türkiye’nin dünyaya vermesi beklenen mesajlarda ise temiz enerji yatırımlarının artırılması yüzde 32, adil geçiş yüzde 31 ile öne çıkıyor.

Buna karşın katılımcıların yüzde 36’sı COP31’e ev sahipliği yapmanın Türkiye’ye herhangi bir fayda sağlamayacağını düşünüyor.

Toplum temiz enerjiye geçişi destekliyor

Araştırmanın ortaya koyduğu tablo önemli. Toplum temiz enerjiye geçişi destekliyor, kömür yatırımlarına karşı çıkıyor ve iklim mücadelesinde daha güçlü adımlar bekliyor. Ancak COP31’in neden önemli olduğu konusunda ciddi bir bilgilendirme ihtiyacı var.

Türkiye için asıl mesele, bu büyük organizasyona ev sahipliği yapmanın ötesinde, toplumun beklentilerini somut politikalara dönüştürmek. Çünkü COP31’in başarısı, zirve salonlarında alınan kararlar kadar, bu kararların Türkiye’de insanların yaşamına ne ölçüde yansıdığıyla da ölçülecek.

Kurul, 27 Mart 2025 tarihli ve 25-13/284-M sayılı kararı kapsamında yürütülen incelemeler sonucunda, televizyon izleyici ölçüm hizmetleri sağlayan FIFTY5BLUE hakkında resen soruşturma açılmasına karar verdi.

12 Kasım 2026 tarihli soruşturmada, şirketin faaliyetlerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'a aykırılık oluşturup oluşturmadığı araştırılacak.

Reyting verileri reklam sektörü için önem taşıyor

Kamuoyunda reyting olarak adlandırılan televizyon izleyici ölçüm sonuçları, kanalların ve programların izlenme oranları ile ulaştıkları izleyici gruplarına ilişkin veriler sunuyor.

Reklamverenler ile medya planlama ve satın alma ajansları, reklamların hangi televizyon kanalında, programda ve saat diliminde yayımlanacağını belirlerken bu sonuçları dikkate alıyor.

İzlenme verilerinin güvenilir ve karşılaştırılabilir olması, reklamverenlerin hedef kitlelerine ulaşma maliyetlerini doğru değerlendirmelerine ve reklam bütçelerini buna göre dağıtmalarına olanak sağlıyor.

Televizyon yayıncıları da reyting sonuçlarını ulaştıkları izleyici kitlesini reklamverenlere göstermek, reklam fiyatlarını belirlemeye yönelik görüşmelerde kullanmak ve reklam gelirlerinden pay almak amacıyla değerlendiriyor.

Reyting ölçüm süreçleri incelenecek

Soruşturma kapsamında FIFTY5BLUE'nun televizyon izleyici ölçüm hizmetlerine yönelik uygulamalarının, ölçüm sonuçları ve televizyon reklamcılığı sektöründeki rekabet koşulları üzerindeki olası etkileri araştırılacak.

Bu çerçevede şirketin ölçümde kullanılan verileri nasıl değerlendirdiği, izleyici panelini oluşturma ve yönetme süreçleri, izleme kayıtlarının işlenmesi ve ölçüm sonuçlarının raporlanmasına ilişkin faaliyetleri mercek altına alınacak.

Kurul, söz konusu uygulamaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal edip etmediğini değerlendirecek.

Ancak trafik güvenliğinin sağlanması amacıyla özel araç sürücülerine de kış lastiği kullanmaları tavsiye ediliyor.

Tüketici uyuşmazlıklarının adil, hızlı ve kolay şekilde çözümüne olanak sağlayan tüketici hakem heyetleri, ayıplı mal ve hizmet, hatalı faturalandırma, ücret iadesi ve sözleşmeden kaynaklanan anlaşmazlıkları karara bağlamanın yanı sıra, piyasalarda güven ortamının güçlendirilmesine de katkı sağlıyor.

Başvuruların yüzde 77'si e-Devlet'ten yapıldı

Ticaret Bakanlığının 2027 Yılı Bütçe Teklifi'nde yer alan bilgiye göre, tüketici hakem heyetleri, kurulduğu günden bu yana yaklaşık 20 milyon başvuru hakkında karar verdi.

Bu yılın 10 ayında, tüketici hakem heyetlerine 842 bin 695 başvuru yapıldı ve 776 bin 822 uyuşmazlık tüketici hakem heyetlerince karara bağlandı. Aynı dönemde yapılan başvuruların toplam parasal değeri ise 15,6 milyar lira oldu.

Başvuruların yüzde 77'si, e-Devlet üzerinden gerçekleştirildi. Ayrıca Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER), e-Devlet ve diğer başvuru kanallarından gelen 246 bin 875 başvuru da cevaplandırıldı.

Bu yılın 10 ayında, "Alo 175 Tüketici Danışma Hattı"ndan iletilen 315 bin 356 çağrıya cevap verilerek, vatandaşların doğru bilgilendirilmesi sağlandı.

186 bin liranın altındaki uyuşmazlıklarda başvuru yapılabiliyor

Tüketici hakem heyetlerinin görev alanını belirleyen başvuru sınırları, tüketici uyuşmazlıklarının değerleri açısından her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilen yeniden değerleme oranında tekrar belirleniyor.

Bu kapsamda, 2026 yılı için 186 bin liranın altındaki uyuşmazlıklarda ilçe veya il tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılması gerekiyor.

Söz konusu miktar ve üzerindeki uyuşmazlıkların karara bağlanması amacıyla tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamıyor.

Sözlü başvuru yapılamıyor

Başvurular, şahsen veya avukat aracılığıyla elden, posta yoluyla veya elektronik ortamda e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) aracılığıyla gerçekleştiriliyor.

Tüketici hakem heyetlerine, sözlü başvuruda bulunulamıyor. Tüketiciler başvurularını, Tüketici Bilgi Sistemi üzerinden takip edebiliyor.

Başvuruya konu uyuşmazlığın, tüketici hakem heyeti tarafından karar verilene kadar çözümlenmesi durumunda, bunun ispatına yönelik bilgi ve belgelerin tüketici hakem heyetine iletilmesi gerekiyor.

ABD ve Hindistan gibi ülkelerin milli gelir verilerindeki yukarı yönlü revizyonlar küresel büyüme tahminlerini desteklerken dünya ekonomisi 2020'den bu yana en düşük hızda büyüyor.

The Conference Board, gelişmekte olan ekonomilerin 2026'da yüzde 3,7, 2027'de yüzde 4,3 büyüyeceğini öngördü. Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme tahminleri ise aynı yıllar için sırasıyla yüzde 2,5 ve yüzde 3 oldu.

Küresel ekonomik faaliyetler, güçlü yapay zeka yatırımlarının yanı sıra jeopolitik gerilimler, ticaret politikalarındaki belirsizlikler ve yüksek finansman maliyetleri gibi birbirine zıt unsurların etkisi altında kalıyor.

Orta Doğu'daki çatışmalar enerji, taşımacılık ve sigorta maliyetlerini artırarak küresel enflasyonu yukarı çekerken bu durum faiz oranlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalmasına yol açıyor.

Yapay zeka yatırımları ABD ve teknoloji yoğun Asya ekonomilerinde büyümeyi desteklerken, bu yatırımların ekonomik katkısının ülkeler arasında eşit dağılmaması dikkati çekiyor.

Türkiye ekonomisinin 2028'de yüzde 3,4 büyümesi bekleniyor

Araştırmaya göre, Türkiye ekonomisinin 2028'de yüzde 3,4 büyümesi öngörülüyor. Gelişmekte olan ekonomilerin ise 2026'da yüzde 3,7, 2027 ve 2028'de yüzde 4,3 büyümesi bekleniyor.

Türkiye'nin 2027'de büyüme hızını bir önceki yıla göre 0,5 puan, 2028'de ise 0,4 puan artıracağı tahmin edilirken, gelişmekte olan ekonomilerle arasındaki büyüme farkının 2028'de daralması öngörülüyor.

Gelişmekte olan ekonomilerin 2028-2032 döneminde yıllık ortalama yüzde 3,2, 2033-2037 döneminde ise yüzde 3,1 büyüyeceği tahmin ediliyor. Türkiye ekonomisinin aynı dönemlerde yıllık ortalama sırasıyla yüzde 2,2 ve yüzde 1,4, dünya ekonomisinin ise yüzde 2,6 ve yüzde 2,4 büyümesi bekleniyor.

Yapay zeka yatırımları ülkeler arasında eşit dağılmıyor

"Küresel Ekonomik Görünüm" raporuna göre, küresel ekonomik faaliyetler açısından önemli hale gelen yapay zeka yatırımları, ülkeler arasında eşit dağılmayan bir büyüme kaynağı haline geldi.

Özellikle ABD'deki yapay zeka altyapısı yatırımları ekonomik büyümeyi desteklerken, teknoloji yoğun Asya ekonomileri de söz konusu yatırımlara yönelik küresel talepten yararlanıyor. Bununla birlikte yapay zeka yatırımlarından sağlanan ekonomik kazanımlar belirli ülkelerde ve sektörlerde yoğunlaşıyor. Bu yatırımlar diğer ekonomilerdeki zayıf tüketici talebini tamamen telafi edemiyor.

Küresel ekonomik görünümün yapay zeka yatırımlarının büyüklüğü ve sürekliliğine bağlı olarak farklılaşabileceği belirtiliyor.

Orta Doğu'daki çatışmalar, küresel ekonomik faaliyetler üzerindeki başlıca kısa vadeli riskler arasında öne çıkıyor. Bölgedeki gelişmeler enerji piyasalarının yanı sıra uluslararası taşımacılık ve sigorta maliyetlerini etkilerken bu durum dünya genelinde enflasyon baskılarının sürmesine neden oluyor.

Küresel ticaret, belirsizliklere rağmen dirençli bir görünüm sergiliyor

Küresel ticaret belirsizliklere rağmen dirençli bir görünüm sergilerken gümrük tarifelerindeki dalgalanmaların yeniden artabileceği belirtiliyor.

Orta Doğu kaynaklı enerji ve ticaret aksamalarının süresine ve ABD'deki yapay zeka yatırımlarının gücüne bağlı olarak küresel büyümenin 2027'de yüzde 3 ile yüzde 3,4 arasında gerçekleşebileceği tahmin ediliyor.

Kuruluşun temel senaryosunda ise 2027 yılı için yüzde 3,2 büyüme öngörüsü bulunuyor. Başlıca gelişmiş ekonomilerde faiz oranlarının yüksek seviyelerde kalması, şirketlerin finansman ve yatırım planlamaları açısından risk oluşturuyor.

ABD'de enflasyonun 2027 boyunca hedef seviyenin üzerinde kalması bekleniyor

ABD'de enflasyonun 2027 boyunca hedef seviyenin üzerinde kalması bekleniyor. Bu durumun para politikasındaki gevşeme alanını sınırlayabileceği belirtiliyor.

Avro Bölgesi'nde ise sanayi faaliyetlerindeki zayıflığa rağmen enflasyon baskıları yeniden güçleniyor. Yüksek faiz oranlarının şirketlerin borçlanma maliyetlerini artırarak yatırımları ve tüketici harcamalarını baskılayabileceği ifade ediliyor.

Küresel ekonomik büyümenin gelecek dönemde jeopolitik gelişmeler, ticaret politikaları, enflasyon, faiz oranları ve yapay zeka yatırımlarının seyrine bağlı olarak şekillenmesi bekleniyor.

Vatandaşların sigorta ürünlerine alışveriş anında erişiminin kolaylaştırılması ve bu alanda ortaya çıkabilecek istismarların önlenmesi amacıyla hazırlanan Bütünleşik Sigortalar Hakkında Yönetmelik, 12 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle ilk yıl 10 milyona yakın vatandaşın yaklaşık 70 milyon poliçe ile sigorta ürünlerinden faydalanması bekleniyor.

Yönetmelik kapsamında vatandaşlar, herhangi bir aracıya gerek kalmaksızın çevrim içi veya fiziki alışveriş sırasında doğrudan sigorta şirketinden sigorta ürünleri temin edebilecek. Bu kapsamda beyaz eşya, elektronik cihazlar, telefon, tablet, mobilya, gözlük, saat, giyim eşyası, ev ürünleri ve kozmetik gibi ürünlerin kırılması, kaybı, çalınması, yanması, arızalanması veya herhangi bir şekilde zarar görmesine ilişkin riskler sigorta kapsamına alınabilecek.

Ayrıca seyahat, ulaşım, konaklama, fatura koruma, siber güvenlik, kısa süreli taşıt kiralama, spor merkezi üyelikleri, konser, spor müsabakaları, düğün ve nişan organizasyonları gibi hizmetlerin kullanılamaması, iptali, kesintiye uğraması veya yetkisiz kullanılması gibi risklere yönelik sigorta teminatları da sunulabilecek.

Ev hayvanlarının hastalanması, çalınması ve kaybıyla bağlantılı risklere ilişkin teminatların yanı sıra ikamet izni ve vize başvurularında ibraz edilmesi gereken sigortalar ile bireysel kredilerle bağlantılı hayat, borç ödeme ve ferdi kaza sigortaları da düzenleme kapsamında yer alıyor.

Düzenlemeyle sigorta işlemlerinde yaşanabilecek istismarların önlenmesine yönelik tedbirler de hayata geçirildi. Bu kapsamda sigortanın, mal veya hizmet satın alınmasının şartı haline getirilmesi ve sigorta satın alınmaması nedeniyle satış koşullarının alıcı aleyhine değiştirilmesi engellendi.

Sözleşme öncesi bilgilendirme, kimlik doğrulama ve güvenli yöntemlerle onay alınmasına ilişkin esaslar belirlenerek sigortalının bilgisi veya onayı olmaksızın poliçe düzenlenmesinin önüne geçildi. Ayrıca sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin taleplerin uzaktan iletişim araçlarıyla iletilebilmesine ve mal veya hizmete ilişkin sözleşmenin sona erdiği durumlarda sigortanın kendiliğinden sona ermesine yönelik esaslar belirlendi.

Lodos fırtınası etkili olacak

Yapılan değerlendirmelere göre, İstanbul'da etkili olan lodos fırtınası nedeniyle hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi bekleniyor. Sıcaklıkların cumartesi gününe kadar 20-23 derece aralığında seyredecek.

Bugün (13 Kasım Cuma) kentte sabah ve akşam saatlerinde sıcaklığın 18, öğle saatlerinde 22, gece ise 16 derece olması öngörülüyor. Gün boyunca yağış beklenmezken, nem oranının yüzde 55-80 arasında değişeceği tahmin ediliyor.

Cumartesi günü kuvvetli sağanak bekleniyor!

AKOM, cumartesi günü öğle saatlerinden itibaren hava sıcaklıklarının 6 ila 8 derece birden düşeceğini bildirdi. Sıcaklıklardaki düşüşle birlikte İstanbul genelinde kuvvetli ve gök gürültülü sağanak yağış geçişlerinin yaşanması bekleniyor.

14 Kasım Cumartesi günü en düşük sıcaklığın 10, en yüksek sıcaklığın ise 20 derece olacağı tahmin ediliyor. Günlük yağış miktarının metrekare başına 10 ila 25 kilogram arasında olması öngörülüyor.

İstanbul'da hava sıcaklıkları nasıl olacak?

AKOM'un haftalık hava tahmin raporuna göre, 15 Kasım Pazar günü İstanbul'da parçalı ve çok bulutlu bir hava bekleniyor. Sıcaklıkların 8 ila 14 derece arasında değişeceği tahmin edilirken, yağış öngörülmüyor.

16 Kasım Pazartesi ve 17 Kasım Salı günlerinde ise az bulutlu ve açık bir havanın etkili olması bekleniyor. Pazartesi günü sıcaklıkların 9-15, salı günü ise 10-17 derece aralığında seyredeceği tahmin ediliyor.

İstanbul'da 18 Kasım Çarşamba günü gök gürültülü sağanak yağışın yeniden etkili olması bekleniyor. Hava sıcaklıklarının ise 13 ila 19 derece arasında değişeceği tahmin ediliyor.

Şimşek, son dönemde yaşanan büyük enerji arz şoklarına rağmen cari açığın milli gelire oranının yatay seyretmesini, Türkiye ekonomisinin artan dayanıklılığının önemli bir göstergesi olarak değerlendirdi.

Merkez Bankası, eylül ayı ödemeler dengesi verilerinde, cari işlemler hesabının 2 milyar 720 milyon dolar fazla verdiğini duyurmuştu. Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığının ise 3 milyar 642 milyon dolar olduğu bildirilmişti.

"Başarı bir tesadüf değil, makro finansal istikrarı önceleyen politikalarımızın sonucu"

Sosyla medya hesabında konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Şimşek, 2025 yılında yüzde 1,9 olan cari işlemler açığının milli gelire oranının, bu yıl savaşa rağmen sınırlı bir artışla Orta Vadeli Program (OVP) tahmininin altında kalarak üçüncü çeyrek için öngörülen yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşmesini beklediklerini kaydetti:

"Eylülde cari fazla 2,7 milyar dolar olurken yıllıklandırılmış cari açık 39,2 milyar dolara geriledi.

Mal ihracatındaki olumlu seyir ve turizmin katkısıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatımız 410 milyar doları aştı.

Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında enerji fiyatlarındaki yükseliş cari açığımızda belirgin bir artışa yol açmıştı. Yakın tarihin en büyük enerji arz şoklarından birinin yaşandığı son dönemde cari açığın milli gelire oranının yatay seyretmesi, ekonomimizin artan dayanıklılığının önemli bir göstergesidir.

2025 yılında yüzde 1,9 olan cari işlemler açığının milli gelire oranının, bu yıl savaşa rağmen sınırlı artışla OVP tahminimizin altında ve üçüncü çeyrek gerçekleşme tahmini olan yüzde 2,2 seviyelerinde olacağını öngörüyoruz.

Bu başarı bir tesadüf değildir. Makro finansal istikrarı önceleyen politikalarımızın somut bir sonucudur.

Ürün ve pazar çeşitliliğini artıran, yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun üretimi destekleyen, yeşil ve dijital dönüşüme uyumu hızlandıran ve hizmet ihracatımızı çeşitlendiren politikalarımızla ihracatımızın niteliğini ve rekabet gücünü artırmayı sürdüreceğiz."

Bakan Bolat, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca açıklanan eylül ayı ödemeler dengesi verilerine ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Türkiye'nin cari işlemler hesabında eylülde 2,7 milyar dolarlık fazla verildiğini belirten Bolat, yılın 9 ayında ​​​​​​​cari işlemler açığının 28 milyar dolar olduğunu aktardı.

Bolat, böylece yıllıklandırılmış cari işlemler açığının bu dönemde 39,2 milyar dolara gerilediğine işaret etti.

Yıllıklandırılmış altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında 27,9 milyar dolar fazla verildiğini bildiren Bolat, hizmet ihracatının, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,7 artışla 127,2 milyar dolara ulaştığını ifade etti.

Bolat, yıllıklandırılmış seyahat gelirlerinin eylülde 61,6 milyar dolar, taşımacılık gelirlerinin 45,1 milyar dolar olduğunu belirtti.

"Cari işlemler dengesinde 4 ay art arda fazla verilmesi öngörülüyor"

Mal ve hizmet ihracatının eylül itibarıyla geçen yıla kıyasla yüzde 4,8 yükselerek 410,9 milyar dolara çıktığını aktaran Bolat, yılın üçüncü çeyreğinde ​​​​​​​cari işlemler dengesinin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 artışla 7,5 milyar dolar fazla verdiğini kaydetti.

Bolat, ekimde dış ticaret açığının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,4 azalışla 6,7 milyar dolar olduğunu anımsatarak, "Bu kapsamda temmuz, ağustos ve eylül aylarının ardından ekimde de cari işlemler hesabında fazla verilmesi bekleniyor. Böylece cari işlemler dengesinde 4 ay art arda fazla verilmesi öngörülüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Küresel ölçekte enerji ve diğer emtia fiyatlarındaki yüksek seyir ve oynaklığın, son dönemdeki nispi gerilemeye rağmen cari işlemler dengesi üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmayı sürdürdüğünü belirten Bolat, şunları kaydetti:

"Yılın kalanında ihracatımızda beklenen dayanıklı görünümün, cari işlemler dengesini desteklemeyi sürdürmesi ve cari işlemler açığının milli gelire oranının tarihsel ortalamaların altında seyretmesi öngörülüyor. Küresel konjonktürde artan risk ve belirsizliklere rağmen cari işlemler açığının milli gelire oranı, bu yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,3 ile tarihsel ortalamanın altında gerçekleşti. Bu yılın üçüncü çeyreğinde de bu oranın ikinci çeyrekteki seviyesine yakın gerçekleşerek tarihsel ortalamanın altında seyrettiği öngörülüyor."

Yılın ikinci yarısına yükselişle başlayan şekerin libre fiyatı haziranda yüzde 5,4 arttı. Temmuzda tekrar düşüşe geçen şeker fiyatı bu ayda yüzde 1,1 azaldı. Ağustos ayıyla birlikte yükselişe geçen şeker, söz konusu ayı yüzde 21,5, eylülü yüzde 4,4 ve ekimi yüzde 4 değer kazancıyla tamamladı. Şekerin libresi ekimde 0,2129 dolarla Aralık 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, dünyanın en büyük şeker üreticilerinden birinin Brezilya olduğunu anımsattı. Brezilya'daki üreticilerin şeker kamışından şeker veya etanol üretimini tercih ettiklerini belirten Ergezen, petrol fiyatlarının yüksek olduğu bir ortamda etanol üretiminin daha karlı bir hale geldiğini, bundan dolayı da şeker üreticilerinin etanol ürettiğini ifade etti.

Ergezen, etanol üretiminin artmasıyla şeker üretiminin azaldığını, bunun da şeker fiyatlarında yükselişi destekleyen en önemli unsur olduğunu söyledi. "Bu yüzden şeker fiyatlarındaki yükselişin en büyük nedenlerden bir tanesi petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde seyretmesi. Fiyatlarındaki yükselişin bir diğer nedeni de savaş nedeniyle taşımacılık ve sigorta maliyetlerinin artmış olması." ifadelerini kullanan Ergezen, Brezilya'nın önde gelen şeker üreten ve ihraç eden ülkeler arasında olmasından dolayı söz konusu maliyetlerin şekeri yoğun bir şekilde etkilediğini dile getirdi.

El Nino etkisi de şeker fiyatları üzerinde belirleyici oluyor

Ergezen, şeker fiyatlarındaki yükselişin bir diğer nedeninin El Nino hava olayı olduğunu söyledi. El Nino hava olayının Brezilya'daki etkisinin kısmen sınırlı olsa bile Hindistan'da etkilerinin daha fazla olduğunu vurgulayan Ergezen, Hindistan'ın da dünyanın en büyük üreticilerinden bir tanesi olduğunu belirtti. Ergezen, bu ülkedeki muson yağışlarının düşük olmasının şeker rekoltesini etkilediğini belirterek, bu durumun aynı zamanda şeker ihracatına yönelik engelleri beraberinde getirdiğini söyledi.

Paylaşımında, Huang'ın "harika" işler yaptığını ifade eden Trump, "Jensen Huang istifa ettiğine göre, onun yerini alabilecek tek bir kişi var, Apple'dan Tim Cook. Bir efsanenin yerini başka bir efsane alıyor." değerlendirmesinde bulundu.

ABD'li çip üreticisi Nvidia, Huang'ın, başkanlık, üst yöneticilik ve yönetim kurulu üyeliği görevlerinden derhal geçerli olmak üzere ayrıldığını bildirmişti.

Nvidia'nın başkan yardımcısı ve finans direktörü Colette Kress'in geçici CEO olarak görev yapmayı kabul ettiği belirtilmişti.

Huang'ın istifası, biri Çin adına istihbarat topladığı iddia edilen bir kadınla olmak üzere evlilik dışı iki ilişki yaşadığına dair haberlerin ardından gelmişti.​​​​​​​

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamaya göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Antalya-Alanya Otoyolu'nda devam eden çalışmaları yerinde inceledi.

Projedeki çalışmalar hakkında bilgi alan Uraloğlu, inşası devam eden T2 ve T3 tünellerinde incelemelerde bulundu.

Projenin bitiş tarihi Ekim 2028

Uraloğlu, burada yaptığı açıklamada, Antalya-Alanya Otoyolu'nun 84 kilometresinin ana gövde ve bağlantı yollarından oluştuğunu belirterek, projenin toplam 122 kilometre olduğunu bildirdi.

Sahanın neredeyse tamamında çalışmalara devam ettiklerini aktaran Uraloğlu, "Toprak işlerinde, köprü, viyadük, menfez gibi sanat yapılarında, tünel işlerinde aynı şekilde çalışmalarımıza devam ediyoruz. Tünellerde yüzde 80'ler seviyesine, viyadüklerde yüzde 50'ler seviyesine, yine toprak işlerinde yüzde 45'ler seviyesine geldik. İyi gidiyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, projenin sözleşme kapsamında Ekim 2028'de tamamlanmasının hedeflendiğini belirterek, yapım çalışmalarının şu anda belirlenen takvimin önünde ilerlediğini ifade etti.

Yolculuk süresi 35-40 dakikaya düşecek

Antalya-Alanya arasındaki yolculuk süresinin 35-40 dakikaya düşeceğini belirten Bakan Uraloğlu, şu açıklamalarda bulundu:

"Bu seneki kışın hava şartlarına göre, baharın durumuna göre biraz daha erkene çekeceğiz ama ne kadar erkene çekebiliriz, onu da ilerleyen zaman diliminde kamuoyuyla paylaşmış oluruz.nbsp;

Proje ile saatler süren trafiği uçtan uca 35-40 dakikalara yakın bir zaman dilimi içinde geçmiş olacağız. Antalya'mıza sadece bir otoyol değil, turizmi destekleyecek çok ciddi bir yatırım yapmış oluyoruz. Projenin bir ucu ilerleyen zamanda da Mersin'e gidecek."

Bakan Kurum, COP31 Alanı'ndaki Sıfır Atık Müzesi'nde düzenlenen "COP31 Türkiye Platformu Duyurusu ve Uluslararası Kuruluşlarla İmza Töreni"nde yaptığı konuşmada, iklim değişikliğinin etkilerinin en görünür hale geldiği yerlerin başında şehirlerin olduğunu belirtti.

Su güvenliği, enerji, ulaşım, atık su yönetimi, altyapı, afet riski ve hızlı kentleşmenin, şehirlerin gelecek planlamasında aynı bütünün parçaları haline geldiğini anlatan Kurum, bu sebeple dirençli şehirler meselesini kalkınma politikalarının merkezinde gördüklerini söyledi.

Bu anlayış doğrultusunda, Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Faaliyeti (SURFF) kapsamında Türkiye Dirençli Şehirler Ülke Platformu'nu duyurmaktan dolayı memnuniyet duyduğunu dile getiren Kurum, İLBANK koordinasyonunda, platformun Dünya Bankası ve UN-Habitat'ın desteği, uluslararası paydaşların katkısıyla şekilleneceğini bildirdi.

Bu kapsamda Dünya Bankası ile Yeşil ve Geleceğin Şehirleri Projesi kapsamında 191 milyon avroluk alt kredi anlaşmasını imzaladıklarını aktaran Kurum, proje kapsamında Konya'daki Meke Gölü'ne her yıl yaklaşık 1,2 milyar litre suyun kazandırılmasını hedeflediklerini, bu miktarın yaklaşık 480 olimpik yüzme havuzunu doldurabilecek büyüklüğe karşılık geldiğini söyledi.

Kurum, Beyşehir Gölü'nde yaklaşık 5 bin hanenin günlük yaşamından kaynaklanan atık suların arıtılarak, yılda 712 milyon litre suyun güvenli biçimde tabiata kazandırılacağını belirtti.

"Yaklaşık 800 milyon litre su tasarrufu sağlanmasını öngörüyoruz"

COP31 Başkanı Kurum, Dünya Bankası ile yaklaşık 700 milyon avro büyüklüğündeki Su Güvenliği ve Verimliliği Projesi kapsamında ise içme suyu şebekelerindeki kaçakların azaltılmasını, kanalizasyon, yağmur suyu ve atık su arıtma yatırımlarının geliştirilmesini planladıklarını bildirdi.

IFC ile geliştirilen işbirliği modelinin de belediyelerin uluslararası finansmana erişimi açısından yeni imkanlar sunacağını anlatan Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü:

"IFC, belediyelerimize doğrudan finansman sağlarken İLBANK, garanti ve teknik destek mekanizmalarıyla sürece katkı verecek. Avrupa Yatırım Bankası ile Şehir İklim Finansman Fonu kapsamında kurulacak işbirliği sayesinde İLBANK'ın iklim dostu kentsel altyapı yatırımlarını hazırlama, değerlendirme ve finansmana erişim kapasitesini güçlendireceğiz. Asya Kalkınma Bankası ile 150 milyon avroluk Yenilenebilir Enerji Projesi'ni de kamuoyuyla paylaşıyoruz. Hatay, Malatya, İstanbul Bağcılar, Tokat, Trabzon, Diyarbakır, Gaziantep ve Mardin'de toplam 186 megavat gücünde güneş ve rüzgar enerjisi santrallerinin kurulmasını planlıyoruz. Bu yatırımlarla yılda yaklaşık 320 milyon kilovatsaat temiz enerji üretilecek, 120 bin ton sera gazı emisyonunun önüne geçilecek ve yaklaşık 150 bin hanenin elektrik tüketimine karşılık gelen enerji üretilecek. Çevresel faydanın yaklaşık 6 milyon ağaca eş değer olması, aynı zamanda yaklaşık 800 milyon litre su tasarrufu sağlanmasını öngörüyoruz."

Bu rakamların her birinin ancak insan hayatına ve tabiata dokunduğu ölçüde anlam kazanacağını dile getiren Kurum, Meke Gölü'ne ulaşacak suyun, bir ekosistemin yeniden nefesi olduğunu anlattı.

Korunan her damlanın, kuraklıkla mücadelede geleceğe bırakılan bir güvence olduğunun altını çizen Kurum, üretilen her birim temiz enerjinin, şehirlerin ekonomik gücüne ve çevresel kalitesine yapılan yatırım, azaltılan her ton emisyonun ise çocukların yaşayacağı dünyaya karşı taşınan sorumluluğun ifadesi olduğunu söyledi.

Türkiye'nin yıllara dayanan şehircilik tecrübesini uluslararası ortaklıklarla güçlendirirken, şehirler için üretilen modelleri başka ülkelerle paylaşmayı da önemsediklerini vurgulayan Kurum, "COP31 Başkanlığı olarak arzumuz Antalya'da uygulamaya dönüşen işbirlikleri, finanse edilen projeler ve insanların hayatına ulaşan sonuçlar ortaya koymaktır. Antalya'yı küresel iklim uygulamaları başkenti yapmaktır. Türkiye Dirençli Şehirler Ülke Platformu'nun da bu anlayışın güçlü ve kalıcı örneklerinden biri olacağına yürekten inanıyorum." ifadelerini kullandı.

Bakan Bolat, COP31 için hedeflerinin çok açık olduğunu belirterek, "İklim hedeflerini somut adımlara ve ölçülebilir sonuçlara dönüştürerek taahhütlerden uygulamaya geçme konusunda ticaretin bu çabada hayati bir yeri var. Ülkelerin kendi başlarına üretemedikleri çözümlere erişmelerine yardımcı oluyor." dedi.

"İklim, uluslararası ticaret ve sanayi birbirini desteklemeli"

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) gibi kuruluşlar ve Finlandiya gibi ülkelerin üst düzey temsilcileriyle dün iklim meselesini ticaret ve finans konularıyla ele aldıklarını dile getiren Bolat, şöyle devam etti:

"Bu boyutlar olmadan iklim meselesi yeterince tartışılmayacaktır. Ticaretin bu çabada hayati bir yeri var. Jeopolitik gerilimlerin, belirsizliklerin, tedarik zinciri aksamalarının, dalgalı enerji piyasalarının ve kalkınma ile kamu maliyesi üzerinde artan baskının yaşandığı bir ortamda yeşil dönüşümü sürdürüyoruz. Böyle bir dönemde iklim eylemini, uluslararası ticareti ve sanayi gelişimini birbiriyle rekabet eden gündemler olarak görmemeliyiz. Kesinlikle hayır. Bunlar birbirini desteklemeli ve birlikte ilerlemeli."

Bolat, ticari verilerin temiz dönüşümün yalnızca çevresel bir gereklilik olmadığını, aynı zamanda çağın en büyük ekonomik fırsatlarından biri olduğunu ortaya koyduğunu dile getirdi.

Yeşil dönüşümün yeni pazarlar, ürünler, hizmetler ve yatırımlara olanak tanıdığını söyleyen Bolat, "Ayrıca büyümeyi farklı bir açıdan destekliyor. Bizim önümüzdeki zorluk, ticareti bu dönüşümün itici güçlerinden biri haline getirmek. Ticaret, sürdürülebilir ürün ve teknolojilere erişimi kolaylaştırmalı. Aynı zamanda tüm ekonomilerin temiz teknolojilerden yararlanabilmesini sağlamalı." diye konuştu.

"Yeşil dönüşüm, Türkiye'nin ticaret politikasının temel önceliklerinden"

Etkinliğin amaçları arasında hükümetlerin, uluslararası kuruluşların, finans dünyası aktörlerinin ve işletmelerin boşlukları gidermek için birlikte neler yapabileceklerini belirlemenin bulunduğunu dile getiren Bolat, şunları söyledi:

"Türkiye'nin deneyimi bu işbirliğinin neden önemli olduğunu gösteriyor. Yeşil dönüşüm, uzun yıllardır Türkiye'nin ticaret politikasının temel önceliklerinden biri olmuştur. En büyük ticaret ortağımız olan Avrupa Birliği (AB) ile yakın ekonomik bütünleşmemiz ve 30 yılı aşkın süredir devam eden Gümrük Birliği entegrasyonumuz bu gündemin şekillenmesinde önemli bir rol oynadı."

"2053 net sıfır hedefi için önemli adımlar atıyoruz"

Bakan Bolat, 2019'da kabul edilen Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın üretimi, yatırımları ve pazara erişimi etkileyeceğini çok erken fark ettiklerini belirterek, Türkiye'nin, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda 2021 yılında kendi Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nı kabul ettiğini dile getirdi.

Söz konusu tarihten bu yana Türkiye'nin bu alanda önemli ilerleme kaydettiğini söyleyen Bolat, "2021'de Paris Anlaşması'nı onayladık ve 2053 yılı için net sıfır karbon emisyonu hedefimizi açıkladık. Temmuz 2025'te kabul edilen İklim Kanunu'muz, ulusal karbon fiyatlandırması ve emisyon ticaret sistemi için yasal bir zemin oluşturdu." dedi.

Ayrıca sanayide karbonsuzlaşma, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir finans ve temiz enerji alanlarında stratejiler ve yol haritaları geliştirdiklerini belirten Bolat, "Bu nedenle ihracatçılarımız ve iş dünyası kuruluşlarımızla yakın işbirliği içinde çalışıyoruz. 2053 net sıfır karbon emisyonu hedefimize ulaşmak amacıyla tüm bu adımları atıyor ve önlemleri hayata geçiriyoruz. Amacımız daha yenilikçi, kaynakları daha verimli kullanan ve katma değeri daha yüksek bir ekonomi oluşturmak." ifadesini kullandı.

Bolat, bu doğrultuda sanayiciler, iş dünyası, ticaret odaları ve ihracatçı birlikleriyle yakın işbirliği içinde bulunduklarını dile getirerek, "Ulusal deneyimimiz, farklı başlangıç noktalarını ortak ilerlemeye dönüştürme yönündeki daha geniş bir zorluğu da yansıtıyor. Uluslararası işbirliği, ülkelerin farklı kapasitelerini ve kalkınma ihtiyaçlarını dikkate almalı. Dönüşümün gerçekten küresel olabilmesi için yatırımlar gelişmekte olan ekonomilere, küçük üreticilere ve desteğe en fazla ihtiyaç duyan topluluklara da ulaşmalı." değerlendirmesinde bulundu.

Bolat, panel kapsamındaki görüşmelerin gelecek dönemde de sürdürülebilecek somut ortaklıklar oluşturmasını umduğunu ifade ederek, "COP31 Başkanı olarak Türkiye, ortak hedefleri kolektif eyleme dönüştürmeye katkı sağlamaya kararlıdır." dedi.

“Ülkeler olarak değer yaratan ortaklıkları teşvik etmeliyiz”

İklim politikalarının uluslararası ticaretin kurallarını giderek daha fazla şekillendirdiğini, ticari dönüşümün de yeşil dönüşümü hızlandırdığını vurgulayan Bolat, ticaretin iklim eylemlerini kolaylaştıran bir unsur olması gerektiğini söyledi.

Bolat, bu açıdan bakıldığında, uluslararası işbirliğinin fark oluşturabileceği iki temel alan gördüğüne dikkati çekerek, "İlk olarak, iklimle ilgili ticaret önlemlerinde daha fazla uluslararası koordinasyona ve işbirliğine ihtiyacımız var." diye konuştu.

İkinci olarak, uluslararası ticaret ve işbirliğinin, yeşil dönüşüm için ihtiyaç duyulan teknolojiler ve ham maddelere erişim açısından önem taşıdığına işaret eden Bolat, yenilenebilir enerji teknolojilerinin, bataryaların, elektrikli araçların ve enerji depolama sistemlerinin kritik ham maddelere ve ileri teknolojilere erişime bağlı olduğunu dile getirdi.

Bolat, bu malzemelere yönelik hızla artan talebin tedarik zincirlerinde yeni kırılganlıklar oluşturduğunu belirterek, şöyle devam etti:

"Dolayısıyla kritik minerallere erişim, uluslararası ticaret anlaşmalarının, yatırım ortaklıklarının ve sanayi işbirliğinin giderek daha önemli bir unsuru haline geldi. Bu nedenle çeşitlendirilmiş ve güvenilir tedarik zincirleri oluşturmalı, çevresel ürünlerin ve temiz teknolojilerin ticaretini kolaylaştırmalı ve ülkeler olarak değer yaratan ortaklıkları teşvik etmeliyiz."

"Yeşil dönüşüm önemli ölçüde finansman gerektiriyor"

Döngüselliğin yalnızca bir atık yönetimi meselesi olmadığını vurgulayan Bolat, bunun kaynak verimliliği, arz güvenliği ve sanayi rekabetçiliği için stratejik bir gereklilik haline geldiğini söyledi.

Bolat, yatırım ve finansman olmadan düzenleyici işbirliği ve teknolojilere erişimin yeterli olmayacağını ifade ederek, "Yeşil dönüşüm, özellikle gelişmekte olan ekonomiler ve KOBİ'ler için önemli ölçüde finansman gerektiriyor. Bunlar genellikle daha yüksek sermaye maliyetleriyle ve teknolojiye daha sınırlı erişimle karşı karşıya kalıyor. Uygun maliyetli finansmanı yönlendirmek, teknoloji transferini desteklemek ve üretim kapasitelerini güçlendirmek için uluslararası finans kuruluşlarının, hükümetlerin ve özel sektörün birlikte çalışmasına ihtiyacımız var." dedi.

Türkiye'nin COP31 Başkanlığında, küresel iklim eyleminin bir sonraki aşamasında işbirliği ve uygulama odaklı adımlar atılması gerektiğine inandığını dile getiren Bolat, yeşil dönüşümü, zorluklarına rağmen sürdürülebilir, dayanıklı ve yüksek katma değerli ekonomi inşa etmek için fırsat olarak gördüğünü anlattı.

Bolat, hiçbir ülkenin bunu tek başına yapamayacağını belirterek, şunları kaydetti:

"Bu süreç işbirliğiyle yürütülmelidir. Başkalarının aleyhine işleyen bir sanayi rekabetçiliği yarışına dönüşmemelidir. Ortak standartlar ve dijital araçlar bu işbirliğini pratik hale getirmektedir. Emisyon verileri, sertifikalar ve ticaret belgeleri dijital ortamda aktarılabilir ve sınırlar ötesinde kabul görebilir. Bu sağlandığında, özellikle küçük işletmeler için maliyetlerin düşeceğine inanıyorum. Hiçbir ülkenin geride kalmamasını sağlayarak yeşil dönüşümün ortaklaşa ilerletilmesi kilit önem taşıyor."

Saldırıdan Kuzey Kore bağlantılı "TraderTraitor" adlı hacker grubunun sorumlu tutulduğu aktarılan açıklamada, çalınan kripto varlıkların 1,2 milyar doları aşan kısmına el konulduğu kaydedildi.

Hackerların yeni yöntemi

FBI, Kuzey Kore bağlantılı hackerların son 18 ayda sahte görüntülü görüşmeler yoluyla 400 milyon dolardan fazla kripto para çaldığını da açıkladı.

"FaceStealer" adı verilen yöntemle 900'den fazla kişinin hedef alındığı belirtilirken, saldırganların özellikle kripto para sektöründe çalışan kişilere odaklandığı bildirildi.

Hackerların sosyal medya hesapları üzerinden mağdurları görüntülü görüşmelere davet ettiği, daha önce kaydedilmiş videoları kullanarak "tanıdıkları kişilerle konuşuyormuş" izlenimi oluşturduğu vurgulandı.

Görüşme sırasında yaşanan sahte ses sorununu gidermek için gönderilen bağlantıların, mağdurların cihazlarına zararlı yazılım yüklenmesine yol açtığı ifade edildi.

Peki, İlk Evim konut kredisi başvuru süreci başladı mı? Yüzde 1,20 faizli konut kredisinden kimler yararlanabilecek? Başvuru şartları neler, kaç ay vadeyle kullanılabilecek? İşte İlk Evim konut kredisine ilişkin son gelişmeler...

Açıklamaya göre, Etiler Gıda ve Ticari Yatırımlar Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ETILR) paylarının fiyatında temettü ödemesi nedeniyle düzeltme yapıldı.

Borsa İstanbul A.Ş.’nin KAP’a ilettiği açıklamanın detayları şu şekilde:

Etiler Gıda ve Ticari Yatırımlar Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ETILR)

Pay Başına Brüt Temettü: 0,0179792 TL

Pay Başına Net Temettü: 0,0152823 TL

Temettü Ödemesi Sonrası Baz Fiyat: 6,22 TL

Piyasa değeri bakımından en büyük kripto para birimi olan bitcoinin fiyatı, son 24 saatte yüzde 6'ya yakın değer kaybederek ağustos ayından bu yana en düşük seviyesine indi. Saat 10.30 itibarıyla 69 bin 191 dolardan işlem gören bitcoinin haftalık değer kaybı ise yüzde 10'a yaklaştı. Bitcoin, Ekim 2025'te kaydettiği yaklaşık 126 bin dolarlık tarihi zirvesinin ise yaklaşık yüzde 45 altında bulunuyor.

Bitcoindeki düşüş altcoin piyasasını da olumsuz etkiledi. Piyasa değeri bakımından ikinci sırada yer alan ethereumun fiyatı yaklaşık yüzde 5 değer kaybederek 1942 dolar seviyesine geriledi.

Kaldıraçlı işlemlerde 1,3 milyar dolarlık tasfiye

Analistler, piyasadaki sert geri çekilmenin temelinde türev piyasalardaki kaldıraçlı pozisyonların zorunlu olarak kapatılmasının yattığını belirtiyor.

CoinGlass'ın verilerine göre son 24 saat içinde 1,3 milyar doların üzerinde vadeli işlem pozisyonu tasfiye edilirken bunun yaklaşık 677 milyon dolarlık kısmını bitcoin işlemleri oluşturdu. Öte yandan, ABD'deki spot bitcoin borsa yatırım fonlarından (ETF) devam eden para çıkışları da fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdı.

Jeopolitik riskler ve tahvil getirileri piyasayı baskılıyor

Küresel piyasalardaki makroekonomik ve jeopolitik gelişmeler de yatırımcıların risk iştahını azalttı. Orta Doğu'da yeniden tırmanan askeri gerilime ilişkin haber akışı satışları tetiklerken ABD'de beklenenden güçlü gelen enflasyon verilerinin ardından tahvil getirilerinin yükselmesi de faiz getirisi olmayan varlıkları baskıladı.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin şahin tonlu açıklamaları ve ülkedeki ara seçimlerin ardından kripto para sektörüne yönelik yasal denetimlerin sıkılaşabileceği beklentisi de piyasalardaki aşağı yönlü seyri destekledi.

Buna göre, inşaatın alt sektörleri incelendiğinde, 2026 yılı eylül ayında bina inşaatı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 9,3 azalırken, bina dışı yapıların inşaatı sektörü endeksi yüzde 12,7 arttı.

Özel inşaat faaliyetleri sektörü endeksi ise yüzde 8,9 azaldı.

İnşaat üretimi aylık yüzde 2,7 oranında azalış gösterdi

İnşaatın alt sektörleri incelendiğinde, aynı dönemde bina inşaatı sektörü endeksi bir önceki aya göre yüzde 2,9, bina dışı yapıların inşaatı sektörü endeksi yüzde 0,3 ve özel inşaat faaliyetleri sektörü endeksi ise yüzde 4 azaldı.

Ekonomist’in 25 Ekim - 07 Kasım 2026 tarihli sayısından

Wellcare’in Vietnam’dan Türki Cumhuriyetlerine, Ortadoğu’dan Balkanlara ve Afrika’ya kadar uzanan farklı pazarlarda tüketicilerle buluştuğunu belirten Öncel, “İhracatımızı, dünyanın en büyük OTC pazarı olan ABD pazarına genişletmeye hazırlanıyoruz. FDA kayıt süreçlerimiz tamamlandı. Bu yılın sonuna doğru ABD’de online satış kanalları üzerinden ticari faaliyetlerimize başlamayı planlıyoruz. Bu gelişmeyi, Amerika Kıtası ve küresel pazarlarda ihracat faaliyetlerimizin önünü açacak stratejik bir adım olarak görüyoruz” diyor.

1 milyar barajını geçecek

Türkiye takviye edici gıda pazarının potansiyeline de değinen Öncel; pazarın 2025 yılında yaklaşık 750 milyon dolara ulaştığını, kişi başına yıllık harcamanın ise 10 doların altında kaldığını belirtiyor. Önümüzdeki beş yılda pazarın kutu bazında yıllık ortalama yüzde 15 civarında büyümesinin beklendiğini ifade eden Öncel, yerli üretimin yüzde 80’i aşan payının bu potansiyelin Türkiye’de üretime, yatırıma ve istihdama dönüşmesi için güçlü bir zemin oluşturduğunu söylüyor. Öncel, şunları ekliyor: “Wallcare olarak, 2030’da tüketici sağlığı pazarında ilk üç firmadan biri olmayı hedefliyoruz. İLKO İlaç şirketimizin yıllık 120 milyon kutu üretim kapasitesine sahip olan Konya üretim tesisleri, Wallcare’in Türkiye’deki büyüme ve uluslararası pazarlara açılma planının üretim ayağını oluşturuyor. 2026’da ciromuzun bir önceki yıla göre yüzde 100 artarak 1 milyar TL barajını geçmesini hedefliyoruz.”

Pazarın üzerinde büyüdü

Wellcare; 2025 yılında net ciroda yüzde 78, kutu satışlarında yüzde 29 büyüme kaydetti. Aynı dönemde OTC pazarı kutu bazında yüzde 15, net değerde yüzde 57 büyüdü. IQVIA’nın Ocak–Ağustos 2026 verilerine göre marka, bu yılın sekiz ayında ise hem kutu hem TL bazında OTC pazarının iki katı büyüme sağladı. 2025’te yakaladıkları büyüme ivmesini 2026’da daha da artırarak sürdürdüklerinin altını çizen Öncel, AR-GE’nin uluslararası rekabetteki rolüne dikkat çekerek, “Bizim için AR-GE, uluslararası pazarlarda söz sahibi olmanın ve ülkemize daha yüksek katma değer kazandırmanın anahtarıdır. İLKO ve Wellcare’in büyüme stratejisinin merkezinde bu yaklaşım yer alıyor. İlaç sanayisindeki birikimimizi tüketici sağlığına taşırken bilimsel temelli içerik ve formülasyonlarla ürünlerimizi geliştiriyoruz” diye ekliyor.

65 milyon Euro’luk AR-GE yatırımı

• Yüzde 100 yerli sermayeli İLKO İlaç, binin üzerinde çalışanıyla faaliyet gösteriyor. 210’un üzerinde ürün ve 100’den fazla farklı molekülden oluşan portföyüyle, birçok tedavi alanında Türk tıbbına hizmet veren şirket, 40’tan fazla ülkeye ihracat gerçekleştiriyor.
• Üretim tesislerinde uluslararası firmalara sözleşmeli üretim hizmeti de veren İLKO İlaç, 2009 yılından bu yana toplam 65 milyon Euro AR-GE yatırımı gerçekleştirdi.
• Ankara’daki AR-GE merkezi ve Teknopark İstanbul’daki biyoteknoloji AR-GE merkezinde çalışmalarını sürdüren şirket, son üç yılda 250’nin üzerinde Ar-Ge projesi üzerinde çalıştı. Şirketin 24 uluslararası tescilli patenti bulunuyor.
• İLKO İlaç’ın faaliyetleri; katma değeri yüksek küçük moleküllü konvansiyonel ilaçlar, biyoteknoloji ve onkoloji ürünleri ile Wellcare markasıyla takviye edici gıdalar olmak üzere dört ana alanda yoğunlaşıyor.

Şirketin Adıyamanlı KOBİ, üretici ve esnafa sağladığı destekler, şehrin kısa sürede eski seviyesine ulaşmasına katkı sağladı. Ticaret Bakanlığı himayesinde, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) ve Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası işbirliğinde Trendyol tarafından başlatılan "Yanınızdayız" projesi de deprem bölgesindeki üreticiler ve esnafı e-ticaretle buluşturmak üzere uygulamaya konuldu.

Proje, KOBİ ve üreticilerin dijital ticaret ekosistemine katılmasını, ürünlerini Türkiye'nin yanı sıra uluslararası pazarlara ulaştırmasını ve yeni müşterilere erişmesini destekledi.

Proje, deprem sonrası bölgesel kalkınmayı kısa sürede sürdürülebilir bir büyüme modeline dönüştürdü. Atılan adımlarla Adıyamanlı üreticilerin e-ihracat sipariş hacmi tırmanış gösterip deprem öncesi seviyeleri aştı.

Söz konusu veriler, kentin son bir senede yurt içi ve yurt dışından yaklaşık 2,9 milyon sipariş aldığını ortaya koydu. Bir önceki yıla göre toplam sipariş artış oranı yüzde 173'ü bulurken, kentin moda ve tekstil, ev elektroniği ve ev tekstili gibi kategorilerde Türkiye ortalamasından belirgin şekilde daha hızlı büyüdüğü görüldü.

Adıyaman'daki üreticilerin yüzde 57'si yurt dışına e-ihracat gerçekleştiriyor. Türkiye ortalamasının hayli üzerindeki bu rakam, satıcıların e-ihracata katılım oranı açısından kenti Türkiye'nin 8. şehri yaparak ilk 10 arasına taşıdı.

Son bir yılda e-ihracata başlayan üreticilerin oranı ise yüzde 65 arttı. Adıyaman'a yurt dışından gelen net sipariş sayısındaki artış ise yüzde 170'i aştı.

Kentin e-ihracat rotaları, Azerbaycan, Körfez bölgesi ile Orta ve Doğu Avrupa'yı kapsayan coğrafyaya uzanıyor. Şirket verilerine göre, Adıyamanlı üreticilerin yurt dışına en fazla satış gerçekleştirdiği ilk 5 ülke Azerbaycan, Suudi Arabistan, Romanya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bulgaristan oldu.

Adıyaman ürünlerine ilgi gösteren Azerbaycanlı müşterilerin verdiği siparişler, şehrin toplam e-ihracat hacminde beşte birden fazla bir orana ulaştı.

Adıyamanlı üreticilere sınır ötesinden gelen siparişlerde ise tekstil ürünlerinin ağırlığı göze çarpıyor. Adıyaman'dan yurt dışına gönderilen ilk 10 ürün listesinde, ilk 6 sıra tekstile ait oldu. Tshirt, atlet, bluz, sweatshirt, elbise, eşofman takımları, pijama, ev giyim ve tayt gibi ürünler öne çıkarken, çatal, bıçak, kaşık takımları, mutfak gereçleri ve saatler de listeye girdi.

Adıyamanlı satıcıların en çok ürün gönderdiği şehirler listesinde İstanbul ilk sırada yer alıyor. İstanbul'u Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa takip ediyor.

"Üretim potansiyelini yeniden ayağa kaldırmak, her zaman en öncelikli hedefimiz oldu"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Torunoğlu, 6 Şubat depremlerinin ardından kentin ekonomisini ve üretim potansiyelini yeniden ayağa kaldırmanın, her zaman en öncelikli hedef olduğunu belirtti.

Söz konusu süreçte, Yanınızdayız projesi ve iş ortaklarının sağladığı katkıların, sanayici ve esnafın toparlanarak sınırları aşmasına önemli destek sunduğunu aktaran Torunoğlu, "Bugün kentimizdeki üreticilerin yüzde 57'sinin e-ihracat yapar hale gelmesi ve Adıyaman'ımızın e-ihracata katılım oranında Türkiye genelinde 8. sıraya yükselerek ilk 10 şehir arasında yer alması, bizler için kıymetli bir gurur vesilesi." ifadesini kullandı.

Torunoğlu, yurt dışı siparişlerde elde edilen yüzde 170'i aşkın artışın, özellikle tekstil ve örme giyim alanındaki üretim kalitelerinin Azerbaycan'dan Körfez ülkelerine ve Avrupa'ya kadar karşılık bulduğunu gösterdiğine dikkati çekerek, "Şehrimizin üretim potansiyelini dijitalleşmeyle büyüterek KOBİ'lerimizi uluslararası pazarlarda desteklemeye ve bölgemizin kalkınmasına katkı sunmaya kararlılıkla devam ediyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Buna göre, hizmet üretim endeksi 2026 yılı eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,1 arttı.nbsp;

Aynı ayda ulaştırma ve depolama hizmetleri yüzde 3, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 2,1, bilgi ve iletişim hizmetleri yüzde 3,5, gayrimenkul hizmetleri yüzde 1,9 ve mesleki, bilimsel ve teknik hizmetler yüzde 10,4 oranında artış gösterdi.

İdari ve destek hizmetleri ise yüzde 7,3 azaldı.

Hizmet üretim endeksi aylık yüzde 0,3 oranında azalış gösterdi

Hizmet üretim endeksi 2026 yılı eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 0,3 azaldı. Aynı ayda ulaştırma ve depolama hizmetleri ve konaklama ve yiyecek hizmetleri aynı kaldı.

Bilgi ve iletişim hizmetleri yüzde 0,6, idari ve destek hizmetleri ise yüzde 4,1 azaldı.

Gayrimenkul hizmetleri yüzde 0,1 ve mesleki, bilimsel ve teknik hizmetler yüzde 3,6 oranında artış gösterdi.

Çalışmalarda ekipler, yurt dışında hayatını kaybeden veya hakkında gaiplik kararı bulunan Türk vatandaşlarının Türkiye'de bulunan mirasçı ve miraslarının takip edildiğini, sahte belgeler ve "joker" olarak adlandırılan benzer fiziki özelliklere sahip kişiler kullanılarak haksız kazanç sağlandığını belirledi.

Miras dosyalarını ve mirasçısı olmayan kişileri hedef alan şüphelilerin, banka şubelerindeki hesaplardan sahte pasaport ve "joker" aracılığıyla çekim işlemleri yaptığını tespit eden ekipler, çekilen paraların şüphelilere ve birinci derece yakınlarına aktarılarak suçtan elde edilen paranın izinin kaybettirilmeye çalışıldığını ortaya çıkardı.

Çalışmaların tamamlanmasının ardından İstanbul, Bilecik ve Kırklareli'nde belirlenen adreslere eş zamanlı operasyon düzenleyen ekipler, 11 şüpheliyi gözaltına aldı. Şüpheliler, işlemleri için emniyete götürüldü.

Altyapı derken veri merkezlerinde çalışan yapay zekâya özel sunucuları, bulut hizmetlerini, ağ donanımlarını ve yapay zekâ çiplerini kapsayan geniş bir alandan söz ediyoruz. Gartner, altyapı harcamalarının 2026'daki 1,56 trilyon dolardan 2027'de yüzde 53 artışla 2,4 trilyon dolara çıkmasını bekliyor.

Neden bu kadar çok donanım gerekiyor?

Gartner’ın Başkan Yardımcısı ve Araştırma Direktörü John-David Lovelock’a göre talebi iki şey besliyor. Birincisi, kullanıcıların yapay zekâdan beklentileri tahmin edilenden hızlı büyüyor. Bu da modellerin günlük kullanımı için gereken işlem gücünü, yani “çıkarım” yükünü artırıyor. İkincisi, yeni modelleri eğitmek giderek daha fazla hesaplama gücü gerektiriyor.

Altyapının en büyük kalemi, yapay zekâ için optimize edilmiş sunucular. Bu sunuculara yapılan harcamanın 2026'daki 527,6 milyar dolardan 2027'de 957,2 milyar dolara çıkması bekleniyor. Gartner bu artışı, büyük bulut şirketlerinin ve yalnızca yapay zekâ için hesaplama gücü kiralayan yeni nesil bulut sağlayıcılarının yatırımlarına bağlıyor. Bir de sektörde yeni bir terim var: “memflation”. Bellek ve enflasyon kelimelerinden türetilen bu ifade, bellek fiyatlarındaki artışın yapay zekâ sunucularını pahalılaştırmasını anlatıyor. Gartner’ın ekimdeki raporuna göre veri merkezlerinden gelen talep, son 12 ayda bellek fiyatlarını iki katından fazla artırdı.

En hızlı büyüyen alan yapay zeka ajanları

Altyapı dışındaki kalemler de büyüyor. Gartner, yapay zekâ hizmetlerine yapılan harcamanın 2027'de yüzde 29,5, yazılım harcamalarının ise yüzde 42 artmasını bekliyor. Lovelock, hizmet şirketlerinin kurumların yapay zekâyı strateji, veri hazırlığı ve entegrasyon gibi adımlarla ölçeklemesine yardım ettiğini söylüyor. Kurumlar ayrıca mevcut ürünlerine yapay zekâ eklenen yazılımlara ve yapay zekâyı yönetmeye yarayan yeni platformlara daha fazla para ayırıyor.

Oransal olarak en hızlı büyüyen kategori ise yapay zekâ ajanları ve asistanlar. Kullanıcı adına görev yürütebilen bu araçlara yapılan harcamanın 30 milyar dolardan 67 milyar dolara çıkması bekleniyor. Üretken yapay zekâ modellerine yapılan harcama da yüzde 82 artışla 51 milyar dolara ulaşacak. Belirli sektörlere özel modellere ilgi hızla artsa da bu pastanın yüzde 81'ini yine genel amaçlı temel modeller alacak.

Gartner tahminini sürekli yukarı çekiyor

Bu rakamlar Gartner’ın beklentilerinin ne kadar hızlı değiştiğini de gösteriyor. Şirket eylül ayında 2027 için 3,64 trilyon dolarlık harcama öngörmüştü. Yeni tahmin, bundan yaklaşık 413 milyar dolar daha yüksek.

Gartner’ın 2026 ve 2027 harcama tahminleri (milyar dolar):

Kaynak: Gartner (Kasım 2026)

Buna göre, katılımcıların cari yıl sonu tüketici enflasyonu (TÜFE) beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 29,63 iken, bu anket döneminde yüzde 30,04 oldu.

12 ay sonrası TÜFE beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 23,89 iken, bu anket döneminde yüzde 24,04 olarak açıklandı. 24 ay sonrası TÜFE beklentisi ise bir önceki anket döneminde yüzde 17,94 iken, bu anket döneminde yüzde 18,02 olarak gerçekleşti.

2026 yılı kasım ayı piyasa katılımcıları anketi, reel sektör ve finansal sektör temsilcilerinden oluşan 70 katılımcı tarafından yanıtlandı ve sonuçlar katılımcıların yanıtları toplulaştırılarak değerlendirildi.

12 ay sonrası enflasyon tahminleri yüzde 23-25 aralığında yoğunlaştı

2026 yılı Kasım ayı anket döneminde, katılımcıların 12 ay sonrasına ilişkin olasılık tahminleri değerlendirildiğinde, TÜFE'nin ortalama olarak yüzde 25,27 olasılıkla yüzde 21,00 - 22,99 aralığında, yüzde 38,25 olasılıkla yüzde 23,00 - 24,99 aralığında, yüzde 19,29 olasılıkla ise yüzde 25,00 - 26,99 aralığında artış göstereceği öngörüldü.

24 ay sonrası enflasyon beklentilerinde öne çıkan aralıklar

2026 yılı kasım ayı anket döneminde, katılımcıların 24 ay sonrasına ilişkin olasılık tahminleri değerlendirildiğinde, TÜFE'nin ortalama olarak yüzde 24,47 olasılıkla yüzde 14,00 - 16,99 aralığında, yüzde 35,85 olasılıkla yüzde 17,00 - 19,99 aralığında, yüzde 19,65 olasılıkla ise yüzde 20,00 - 22,99 aralığında artış göstereceği öngörüldü.

Aynı anket döneminde nokta tahminler esas alınarak yapılan değerlendirmeye göre ise, katılımcıların yüzde 17,86'sının beklentilerinin yüzde 14,00 - 16,99 aralığında, yüzde 42,86'sının beklentilerinin yüzde 17,00 - 19,99 aralığında, yüzde 21,43'ünün beklentilerinin yüzde 20,00 - 22,99 aralığında olduğu gözlendi.

Aynı anket döneminde nokta tahminler esas alınarak yapılan değerlendirmeye göre ise, katılımcıların yüzde 21,54'ünün beklentilerinin yüzde 21,00 - 22,99 aralığında, yüzde 49,23'ünün beklentilerinin yüzde 23,00 - 24,99 aralığında, yüzde 21,54'ünün beklentilerinin yüzde 25,00 - 26,99 aralığında olduğu gözlendi.

Aralık ayı faiz beklentisi belli oldu

Katılımcıların BİST Repo ve Ters-Repo Pazarı'nda oluşan cari ay sonu gecelik faiz oranı beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 36 iken, bu anket döneminde yüzde 35,91 oldu.

Aralık ayı Para Politikası Kurulu toplantısı için TCMB politika faiz oranı beklentisi bu anket döneminde yüzde 35 olarak gerçekleşti.

Döviz kuru beklentileri ne yönde?

Katılımcıların cari yıl sonu döviz kuru (ABD Doları/TL) beklentisi bir önceki anket döneminde 51,55 TL iken, bu anket döneminde 51,61 TL oldu.nbsp;

12 ay sonrası döviz kuru beklentisi ise bir önceki anket döneminde 59,26 TL iken, bu anket döneminde 60,77 TL olarak gerçekleşti.

Büyüme tahminlerinde değişiklik olmadı

Katılımcıların GSYH 2026 ve 2027 yılı büyüme beklentileri bir önceki anket döneminde olduğu gibi bu anket döneminde de sırasıyla yüzde 2,9 ve 3,9 olarak gerçekleşti.

Piyasa beklentileri, ikinci el konut satışlarının bu dönemde yüzde 3,5 azalması yönündeydi. İkinci el konut satış sayısı, eylülde aylık bazda yüzde 1 artarak 3,97 milyon olarak kaydedilmişti. İkinci el konut satışları ekimde yıllık bazda ise yüzde 8,8 azaldı.

ABD'de ikinci el konut piyasasında medyan satış fiyatı ekimde yıllık bazda yüzde 0,4 artarak 416 bin 700 dolara yükseldi. Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen NAR Başekonomisti Lawrence Yun, mortgage (konut kredisi) faizlerinin 2023'teki tek bir ay dışında 2000'den bu yana en yüksek seviyelerine çıktığı bir dönemde konut satın almanın zorlaştığını belirtti.

Yun, bu durumun etkisiyle konut satışlarının Ağustos 2010'dan bu yana en düşük seviyesine gerilediğini bildirdi. Ekim ayında işlem sayısının azalmasına rağmen ülke genelindeki 88 milyon konut sahibinin, konut varlıklarında kayda değer değer artışı sağlamaları sayesinde büyük ölçüde rahat bir mali durumda bulunduğunu belirten Yun, finansal sıkıntı nedeniyle gerçekleştirilen konut satışlarının toplam işlemler içindeki payının tarihsel açıdan düşük bir seviye olan yüzde 2'de kaldığını aktardı. Yun, konut satışlarındaki mevcut düşük hızın istihdam artışının sürdüğü bir dönemde yaşandığına ve mortgage faizlerinin gerilemesi halinde önemli ölçüde ertelenmiş talep oluşabileceğine işaret etti.

Rakamların henüz harcanmış parayı değil, planlanan yatırımı gösterdiğini de belirtmek gerek. Arizona’daki proje ise hâlâ yerel yönetimin onayını bekliyor.

Starbase’de kendi elektriğini üretecek tesis

İlk proje, SpaceX’in Starship roketlerini fırlattığı Teksas’taki Starbase’de yer alıyor. Şirket, Brownsville Limanı yakınındaki kendi arazisine kuracağı yeni süper bilgisayar tesisi için 24 milyar dolardan fazla harcamayı planlıyor. Bu rakam, SpaceX’in Starbase’de Starship ve ilgili altyapıya şimdiye kadar yatırdığı 15 milyar doların üzerine geliyor.

SpaceX’e göre proje inşaat sürecinde şimdiden 3 binden fazla iş yarattı. Tesis faaliyete geçtiğinde ise 500'ün üzerinde kalıcı istihdam sağlayacak. Tesisin en dikkat çeken yanı enerji tarafı. Süper bilgisayar, elektriğini genel şebekeden çekmek yerine kendisi üretecek. Starbase belediyesinin 9 kasımda yayımladığı duyuruya göre SpaceX bunun için doğal gazla çalışan bir santral kurmayı planlıyor. Şirket, bu sayede tesisin enerji ihtiyacının yerel evler ve işletmelerle rekabet etmeyeceğini savunuyor.

SpaceX ayrıca Brownsville’in su ve atık su altyapısını genişletmek için 220 milyon dolar ayırdığını açıkladı. Bölge, içme suyunun büyük kısmını kuraklık nedeniyle seviyesi kritik düzeylere düşen Rio Grande nehri üzerindeki iki rezervuardan alıyor. Starbase Belediye Meclisi, proje için emlak vergisi indirimini ve ekonomik kalkınma anlaşmasını 9 aralıktaki toplantısında görüşecek.

Arizona’da 50 milyar dolarlık kampüs

İkinci ve daha büyük proje, Arizona’nın Cochise County bölgesinde. SpaceX burada yaklaşık 50 milyar dolarlık bir süper bilgisayar kampüsü kurmayı hedefliyor. Şirketin hesabına göre proje inşaat sürecinde yaklaşık 5.500, sonrasında ise bin kişilik kalıcı iş yaratacak.

SpaceX, bu kampüs için yerel elektrik kooperatifleriyle çalıştığını ve mevcut yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanmayı amaçladığını söylüyor. Şirket, projenin kooperatif üyelerinin elektrik faturalarını yüzde 20'ye kadar düşürebileceğini öne sürüyor. Tesis soğutma için su yerine havayla çalışan “kuru soğutma” sistemini kullanacak ve endüstriyel amaçla yeraltı suyu çekmeyecek. Bu ayrıntı önemli, çünkü veri merkezlerinin yüksek su ve elektrik tüketimi ABD’nin birçok bölgesinde tepki çekiyor. Arizona’daki proje de yerel muhalefetle karşı karşıya.

Yapay zeka artık şirketin ana işi

Bu yatırımlar, SpaceX’in dönüşümünü açıkça gösteriyor. Şirket şubat ayında Musk’ın yapay zekâ girişimi xAI’ı bünyesine katmış, haziranda da halka açılmıştı. Reuters’ın haberine göre SpaceX’in yapay zekâ bölümü, üçüncü çeyrekte şirket gelirinin yarısından fazlasını tek başına sağladı. SpaceX ayrıca kısa süre önce Teksas’ta 100 milyar dolarlık Terafab çip üretim projesini duyurmuştu.

Bu adım, Google’a şubat ayında verilen yüksek çözünürlüklü harita verilerini yurt dışına taşıma izninin güvenlik şartlarından biri. Kurumlar arası ortak açıklamaya göre Google, ülkedeki tüm askeri ve güvenlik tesislerinin içindeki ve çevresindeki Street View görüntülerini de silecek. Google ise açıklamaya ilk etapta yanıt vermedi.

Neden bu kadar sıkı kurallar var?

Güney Kore’de 1:25.000 ölçekten daha ayrıntılı haritaları yurt dışına çıkarmak hükümet onayına bağlı. Google’ın istediği 1:5.000 ölçekli harita ise gerçekteki 50 metreyi haritada 1 santimetreyle gösteriyor. Yani çok daha ayrıntılı. Seul, bu veriler yurt dışındaki sunuculara gittiğinde hassas askeri ve güvenlik tesislerine ait bilgilerin açığa çıkabileceğinden endişe ediyor. Ülke bu gerekçeyle Google’ın 2007 ve 2016'daki taleplerini reddetmişti. Bu yüzden Koreliler de günlük hayatta Google yerine büyük ölçüde Naver ve Kakao’nun harita uygulamalarını kullanıyor.

Şubattaki onay, yaklaşık 20 yıldır süren bu tutumdan büyük bir dönüş anlamına geliyordu. Ancak izin şartlara bağlı. Güney Kore hükümetinin şubattaki açıklamasına göre Google; uydu ve hava fotoğraflarında güvenlik işleminden geçmiş görüntüleri kullanmak, Google Earth’ün geçmiş tarihli görüntüleri ve Street View dahil askeri ve güvenlik tesislerini gizlemek ve ülke topraklarına ait koordinatları göstermemek zorunda. Askeri tesislerde değişiklik olursa da hükümetin talebiyle bu verileri hızla güncellemesi gerekiyor.

Veriyi yerli bir şirket işleyecek

Google, güvenlik işleminden geçmiş görüntüler için yerli iş ortaklarına dayanmak ve bu görüntüleri hiç değiştirmeden yüklemek zorunda. Hükümet, şartların ciddi şekilde ihlal edilmesi halinde izni askıya alacağını ya da iptal edeceğini açıkladı.

Yonhap’ın sektör kaynaklarına dayandırdığı habere göre Google, harita verilerini işlemek için Koreli navigasyon şirketi TMAP Mobility’yi seçti. TMAP, verileri ülke içindeki sunucularda hükümetin güvenlik standartlarına göre işleyecek. Google’ın bu verileri en erken gelecek yıl kullanmaya başlaması bekleniyor. İş birliği yalnızca yol, bina ve adres gibi sabit bilgileri kapsıyor. TMAP kullanıcılarının kişisel verileri, anlık konumları ve sürüş rotaları bu kapsamın dışında.

Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ise 7.342 milyon ABD doları fazla verirken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 3.642 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi 76,8 milyar dolar açık verdi

Yıllıklandırılmış verilere göre, eylülde cari açık yaklaşık 39,2 milyar dolar olurken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi de 76,8 milyar dolar açık verdi.

Aynı dönemde hizmetler dengesi 66,1 milyar dolar fazla verirken, birincil gelir dengesi ve ikincil gelir dengesi sırasıyla 26,3 milyar dolar ve 2,1 milyar dolar açık verdi.

Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler 9.014 milyon dolar oldu

Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler bu ay 9.014 milyon dolar seviyesinde gerçekleşirken, bu kalem altında taşımacılık hizmetleri ve seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler sırasıyla 3.088 milyon dolar ve 6.573 milyon dolar oldu.

Kripto varlık işlemleri ilk kez istatistiklere dahil edildi

Kripto varlık işlemleri, Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından sağlanan veriler kullanılarak ilk kez istatistiklere dahil edildi. Bunun sonucunda, eylül ayında yerleşikler net bazda 21 milyon dolar tutar karşı yükümlülük oluşturmayan kripto varlık satışı yaparken, 49 milyon dolar tutarında da stablecoin alımı gerçekleştirdi.

Merkez Bankası döviz cinsinden net rezerv azalışı 31,4 milyar dolar olarak açıklandı

2026 yılı eylül ayı yıllıklandırılmış cari açığın finansmanına net doğrudan yatırımlar 0,2 milyar dolar ve krediler 52,7 milyar dolar katkı verirken, finansal türevler 4,9 milyar dolar, net portföy yatırımları 4,6 milyar dolar, ticari krediler 1,9 milyar dolar ve net efektif ve mevduatlar 14,6 milyar dolar negatif yönlü etki etti.nbsp;

Merkez Bankası döviz cinsinden net rezerv azalışı 31,4 milyar dolar oldu.

Doğrudan yatırımlar kaynaklı net girişler 859 milyon dolar oldu

Eylül ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net girişler 859 milyon dolar olarak kaydedildi. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'ye toplam doğrudan yatırımları 1.508 milyon dolar, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 649 milyon ABD doları arttı.nbsp;

Gayrimenkul yatırımları incelendiğinde, yurt içi yerleşiklerin yurt dışında 183 milyon dolar gayrimenkul alımı ve yurt dışı yerleşiklerin ise Türkiye'de 290 milyon dolar net gayrimenkul alımı yaptığı görüldü.

Portföy yatırımlarında 7.733 milyon dolar tutarında net çıkış

Portföy yatırımları eylül ayında 7.733 milyon dolar tutarında net çıkış kaydetti. Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 5.859 milyon dolar ve DİBS piyasasında 495 milyon dolar net satış yaptığı görüldü.nbsp;

Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak yurt dışı yerleşiklerin bankalar, Genel Hükümet ve diğer sektörler ihraçlarında sırasıyla 780 milyon dolar, 662 milyon dolar ve 32 milyon dolar net alış yaptığı gözlendi.nbsp;

Yurt dışından kredi kullanımlarında bankalar 820 milyon dolar net geri ödeme yaptı

Yurt dışından kredi kullanımlarında bu ay bankalar 820 milyon dolar net geri ödeme yaparken, Genel Hükümet ve diğer sektörler sırasıyla 4 milyon dolar ve 1.861 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi.

Diğer yatırımlar altında, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları, Türk lirası cinsinden 782 milyon dolar net artış ve yabancı para cinsinden 2.272 milyon dolar net azalış olmak üzere toplam 1.490 milyon dolar net azalış kaydetti.nbsp;

Resmi rezervlerde bu ay 10.013 milyon dolar net azalış oldu.

Endişenin merkezinde kritik altyapı var

Yönetim, yapay zeka ajanlarının insan onayı olmadan saldırı gerçekleştirme riskine karşı giderek artan bir baskıyla karşı karşıya. Özellikle kritik altyapıya yönelik saldırılar en büyük kaygı. Kritik altyapı; bankacılık, enerji ve acil durum hizmetleri gibi ekonominin ve ulusal güvenliğin dayandığı sektörleri kapsıyor. Bu alanlara yapılacak bir saldırı, ekranın ötesine geçip gerçek dünyada tehlikeye ya da ciddi aksamaya yol açabiliyor.

Endişenin somut bir karşılığı da var. OpenAI’ın bir yapay zeka ajanı bu yaz test ortamından çıkarak yapay zeka platformu Hugging Face’e saldırdı. Ardından OpenAI ve diğer yapay zeka şirketleri benzer başka “kaçış” vakalarını da açıkladı. Ancak bu açıklamalar çoğu zaman olaylardan haftalar, hatta aylar sonra geldi. Bazı vakalar ise ancak bağımsız araştırmacılar ortaya çıkardıktan sonra kamuoyuna duyuruldu.

Masada iki başlık vardı

Görev gücünün başkan yardımcılarından, ABD Savunma Bakanlığı’nın teknoloji sorumlusu Emil Michael, yapay zeka geliştiricilerinin güvenlik olaylarını bildirmesi ve siber güvenlik bilgisi paylaşması için ulusal standartlar konusundaki ilerlemeyi anlattı. Toplantıda ayrıca kritik altyapı sağlayıcılarının güvenlik açıklarını ve saldırıları hukuki sonuçlardan çekinmeden paylaşabilmesi için seçenekler ele alındı.

Bu ikinci başlığın zamanlaması önemli. Şirketlerin dijital tehditlerle ilgili bilgileri birbirleriyle ve hükümetle paylaşabilmesi, 2015 tarihli Siber Güvenlik Bilgi Paylaşımı Yasası’na dayanıyor. Bu yasa, normalde dinleme ya da gözetim kurallarını ihlal edebilecek savunma amaçlı izleme faaliyetlerini koruma altına alıyor. Sektör, yasayı ortak dijital savunmanın temel taşlarından biri olarak görüyor. Ancak yasanın süresi önümüzdeki ay doluyor.

120 günlük süre işliyor

Görev gücü, ekim ayının başında kuruldu ve Ulusal İstihbarat Direktörü Jay Clayton’ın başkanlığında çalışıyor. Grup, 15 ekimde tüzüğünü kabul ederek yapay zekânın riskleri ve fırsatları üzerine raporunu hazırlamak için 120 günlük bir süre başlattı. Emil Michael bu çerçevede yapay zeka laboratuvarlarının siber olayları hükümete bildirmesine yönelik protokolleri geliştirmekten sorumlu.

Ülkede iki dönem görev yapmış eski başkanların yeniden seçilme ihtimali olsaydı ve Obama ile karşı karşıya gelseydi ne olurdu sorusu üzerine Trump, "Onu kolayca yenebileceğimi düşünüyorum." yanıtını verdi.

Teksas ve Florida gibi eyaletlerde aldığı oylara işaret eden Trump, "Onun aldığından daha çok oy aldım." dedi.

Trump, Obama hakkında, "Obama'nın iyi bir başkan olduğunu düşünmüyorum. O bir bölücüydü." ifadelerini kullandı.

Kendisini nasıl bir başkan olarak tanımladığının sorulması üzerine ise Trump, "Ben insanları bir araya getiren bir kişiyim." yanıtını verdi.

Trump, Obama'nın "fazla abartıldığını" savundu.

ABD Anayasası kişilerin 2 dönemden fazla başkan seçilmesini yasaklıyor ve bu durumda Obama ve Trump'ın herhangi bir seçimde karşı karşıya gelmeleri imkansızlaşıyor.

Barack Obama 2009-2017 yıllarında iki kez başkanlık yaptı. 2017-2021 yıllarında ilk başkanlık dönemini geçiren Trump ise Ocak 2025'ten bu yana başkanlık koltuğunda oturuyor ve 2029'da ikinci dönemini tamamlayacak.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,47 artarak 96,27 dolara yükseldi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün aralık vadeli varil fiyatı 88,73 dolar oldu.

Petrol fiyatları, Orta Doğu'da devam eden jeopolitik riskler ile ABD'de ham petrol stoklarının beklentilerin aksine artmasının yarattığı arz fazlası endişelerinin etkisiyle karışık seyrediyor.

Orta Doğu'da çatışmaların sürmesi ve ABD ile İran arasında anlaşma sağlanabileceğine ilişkin iyimserliğin azalmasıyla dün yüzde 3,3 yükselen Brent petrolün varil fiyatı, yeni işlem gününde de artışını sürdürdü. Ancak ABD'de ham petrol stoklarının beklentilerin üzerinde artması fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik açıklamaları, bölgedeki gerilimin seyrine ilişkin belirsizlikleri artırarak petrol piyasalarında etkili oluyor.

Trump, Salem News Channel'a verdiği röportajda, İran'ın ABD'nin müttefiklerini ve gemilerini tehdit etmesini engellemek için askeri güç kullanmakta tereddüt edip etmeyeceği sorusuna "Hayır, hiç tereddüt etmem." yanıtını verdi.

Trump, daha önce sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada da "İran ile anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geçti. (İran'ın) Parasını, yüz milyonlarca dolarını ve (Hürmüz) Boğazı'nı aldık." ifadesini kullanmıştı.

Öte yandan, dünyanın en büyük petrol tüketicisi ABD'de ham petrol stoklarının beklentilerin üzerinde artması fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 4 milyon 700 bin varil artışla 414 milyon 400 bin varil seviyesine çıktığını açıkladı. Piyasa beklentisi stokların yaklaşık 600 bin varil azalacağı yönündeydi.

Ülkenin ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik ham petrol stokları ise 2 milyon 600 bin varil azalarak 279 milyon 500 bin varil seviyesine geriledi.

Bu dönemde ABD'nin benzin stokları, 1 milyon 800 bin varil artışla 210 milyon 800 bin varil olarak kayıtlara geçti.

ABD'nin günlük ham petrol üretimi, 31 Ekim-6 Kasım haftasında 10 bin varil artarak 14 milyon 13 bin varile yükseldi.

Brent petrolde teknik olarak 96,43 dolar direnç, 95,37 dolar ise destek bölgesi olarak izleniyor.

Microsoft, kesintiyi ilk olarak Microsoft 365 Status hesabından duyurdu. Şirketin ilk açıklamasında sorun yalnızca Amerika kıtasındaki kullanıcılarla sınırlı görünüyordu. Ancak etki kısa sürede küresel boyuta ulaştı. Microsoft’a göre bazı kullanıcılar takvimlerindeki dosya ve ayrıntıları göremeyebilir. Teams’te mesajlaşma ve çevrim içi toplantılar ise büyük ölçüde çalışmayı sürdürüyor.

Bir saatte 74 ülkeye yayıldı

Kullanıcı bildirimlerini toplayan kesinti takip sitesi Downdetector’ın verilerine göre sorun, yaklaşık bir saat içinde 74 ülkeye ulaştı. Outlook için gelen şikâyetler zirvede yaklaşık 138 bine çıktı. Bu rakam, normal seviyenin 2 bin katından fazla. Sayılar Türkiye saatiyle gece 02.00 civarında 34 bin dolaylarına geriledi. Yine de bu verilerin etkilenen kişi sayısını değil, siteye bildirim yapan kullanıcıları gösterdiğini unutmamak gerekiyor. Gerçek etkinin çok daha geniş olması muhtemel.

Kesinti yalnızca ofis çalışanlarını vurmadı. Japonya’da hükümet yetkilileri devletin bilgi işlem altyapısının da etkilendiğini doğruladı. Avustralya’da ise kamu hizmeti veren Service NSW, vatandaşlardan şubeye gitmek yerine işlemlerini mümkünse internetten yapmalarını istedi.

Sorunun kaynağı: Aniden devre dışı kalan sunucular

Microsoft’un açıklamasına göre kesintinin arkasında, birden fazla bölgedeki altyapıda oluşan aşırı yük var. Sunucular, iş uygulamaları gibi hizmetleri arka planda çalıştıran güçlü bilgisayarlar. Bu sunucular kaldırabileceklerinden fazla iş yüküyle karşılaşınca hizmetler yanıt veremez hale geliyor.

Şirket, yükün trafik artışından kaynaklanmadığını da açıkça belirtti. Asıl sorun, çok sayıda sunucunun beklenmedik şekilde devre dışı kalması. Bu sunucular otomatik sağlık kontrollerinden geçemeyince hizmetten çekildi. Geri kalan altyapı da aniden binen yükü taşıyamadı. Microsoft, sunucularda güvenli bağlantı kurmaktan sorumlu temel bir işlemin aşırı yüklendiğini ve bunun kapasite kaybına yol açtığını açıkladı.

Microsoft Başkan Yardımcısı Charles Lamanna ise kesintinin bir siber saldırıdan kaynaklanmadığını söyledi. Şirket ayrıca kesintinin başladığı sırada devreye alınan bir ağ yapılandırması değişikliğini geri alıyor. Bu değişikliğin soruna katkısı olup olmadığı inceleniyor.

Düzeltmeler beklendiği gibi tutmadı

Microsoft, tüm güncelleme dağıtımlarını durdurdu, trafiği etkilenen altyapıdan uzaklaştırdı ve sunucuları yeniden başlatmaya başladı. Şirket bir noktada yeniden başlatma çalışmalarından olumlu sonuç aldığını duyurdu. Ancak sonraki güncellemede, hizmete dönen sunucuların trafik almaya başlayınca yeniden yanıt vermez hale gelebileceği uyarısını yaptı. Microsoft son olarak bazı bölgelerde kısmi bir toparlanma gördüğünü, ancak bunun kalıcı olmadığını açıkladı. Şirket, tüm sunuculara uygulanacak bir yapılandırma değişikliğini önce küçük bir sunucu grubunda test ediyor.

OpenAI ve Anthropic de etkilendi

Microsoft 365 birçok üçüncü taraf hizmetin arka planında çalıştığı için kesinti başka şirketlere de sıçradı. OpenAI, Microsoft bağlayıcılarında yeni bağlantıların kurulamayabileceği ve bazı araçların düzgün çalışmayabileceği bir sorunu incelediğini açıkladı. Claude’un geliştiricisi Anthropic de Microsoft 365 bağlayıcısını etkileyen, hizmet aldığı bir sağlayıcıdan kaynaklanan sorun tespit ettiğini duyurdu. Bu bağlayıcılar, yapay zekâ asistanlarının kullanıcıların e-postasına, takvimine ve dosyalarına erişmesini sağlıyor.

Sosyal medyada Kelly Rowland esprileri

Kullanıcılar kesintiyi mizahla karşıladı. En çok paylaşılan içerik, Nelly ve Kelly Rowland’ın 2002 tarihli “Dilemma” klibindeki ünlü sahne oldu. Klipte Rowland, telefonundan değil bir Excel tablosundan mesaj yazıyor gibi görünüyor. X’te bir kullanıcı, Outlook çöktüğüne göre Rowland gibi e-postaları Excel’den göndermenin vaktinin geldiğini yazdı. Paylaşım 23 bin beğeni ve yaklaşık 3 bin paylaşım topladı.

ABD merkezli emlak şirketi Surmont ise Instagram’da, böyle günlerin insana bütün işinin aslında e-posta göndermekten ibaret olduğunu hatırlattığını yazdı. Bir başka kullanıcı da Outlook düzelmezse haftanın geri kalanında yasal olarak izinli sayılıp sayılmayacaklarını sordu.

Davayı Irreplaceable Education Fund, Public Citizen, Heat Initiative ve The Alliance for Secure AI açtı. Public Citizen’ın duyurusuna göre dilekçe 12 Kasım’da San Francisco Yüksek Mahkemesi’ne sunuldu. Kuruluşları, New Jersey’nin eski başsavcısı Matthew Platkin temsil ediyor. Şimdilik ortada bir mahkeme kararı yok. Masada sadece davacıların talebi var.

Yeni yasa değil, mevcut kurallar

Davacılar yapay zekâya özel bir yasaya dayanmıyor. Bunun yerine Kaliforniya’nın haksız rekabet yasasını kullanıyorlar. Bu yasa, kamu sağlığını, güvenliğini ve mülkünü tehdit eden ticari uygulamaları yasaklıyor. Kuruluşlar ayrıca şirketleri “kamu düzenini bozmakla” suçluyor. Hukukta bu kavram, toplumun genelinin sağlığına ya da huzuruna zarar veren davranışları tanımlıyor.

Platkin, şirketlerin felaket boyutunda risk taşıdığını bildikleri sistemleri bile bile geliştirip kullanıma sunduğunu savunuyor. Public Citizen’ın eş başkanı Robert Weissman ise mahkemeden mevcut yasaları uygulamasını, şirketlerin pervasız uygulamalarını hukuka aykırı bulmasını ve yapay zekâ geliştirmeyi dondurmasını istediklerini söyledi.

Delil olarak yöneticilerin kendi sözleri

Dilekçe, Anthropic CEO’su Dario Amodei ve SpaceX CEO’su Elon Musk gibi isimlerin yapay zekânın medeniyeti yok edebileceğine dair açıklamalarına dayanıyor. Davacılara göre bugünkü, daha az güçlü sistemler bile güvenlik önlemlerini aşabiliyor, dış bilgisayar sistemlerine izinsiz erişebiliyor ve geliştiricilerinin istemediği zararlı işler yapabiliyor. Dilekçede, yapay zekâ ajanlarının şirketleri hacklediği, devlet veri tabanlarına izinsiz eriştiği ve sahte polis ihbarında bulunduğu örnekler yer alıyor. Davacılar, bu sistemlerin biyolojik silahların yayılmasını ve siber saldırıları kolaylaştırabileceğini de öne sürüyor.

The Alliance for Secure AI’ın CEO’su Brendan Steinhauser, kamu güvenliğini tehdit eden ürünler için diğer tüm sektörleri sorumlu tuttuklarını, yapay zekânın da bunun dışında kalmaması gerektiğini söyledi.

Şirketlerden yanıt gelmedi

Meta konuyla ilgili yorum yapmadı. Diğer şirketler ise ilk etapta açıklama yapmadı.

Bu dava, yapay zekâ şirketlerine yönelik hukuki baskının son halkası. ABD’de Trump yönetimi, Çin’le rekabeti zayıflatabileceği gerekçesiyle şimdiye kadar kapsamlı bir yapay zekâ düzenlemesinden kaçındı. Bu boşluğu eyaletler ve sivil toplum davalarla doldurmaya çalışıyor. Florida Başsavcısı James Uthmeier, haziranda OpenAI’a dava açmış, eylülde de mahkemeden şirketin dış denetim olmadan yeni modeller geliştirmesini yasaklamasını istemişti. Bu talep hâlâ karar bekliyor. Florida davasının ardından OpenAI, en yetenekli modellerinin eğitimini durdurduğunu ve ek güvenlik önlemleri devreye girene kadar sürdürmeyeceğini açıkladı. Geçen ay da sekiz eyalet, ChatGPT’nin aralarında gençlerin de bulunduğu kullanıcıları kendilerine ya da başkalarına zarar vermeye yönlendirdiği iddiasıyla OpenAI’a dava açtı.

Giriş sınavı için başvurular, 23 Kasım-4 Aralık döneminde e-Devlet üzerinden "Hazine ve Maliye Bakanlığı/Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım veya Kariyer Kapısı" (https://kariyerkapisi.gov.tr) adreslerinden elektronik ortamda yapılacak. Giriş sınavı, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamada tamamlanacak.

Yazılı sınav, 20 Aralık'ta iki ayrı oturumda Ankara'da yapılacak. Yazılıda başarılı olanlar arasından en yüksek puan alandan başlanarak atama yapılacak kadro sayısının 4 katına kadar aday sözlü sınava çağrılacak. Sözlü sınava girmeye hak kazanan adaylara sınavın tarihi ve yapılacağı yer konusunda gerekli bilgilendirme en az 15 gün önce Kariyer Kapısı Platformu üzerinden yapılacak.

Nvidia CEO'su Huang istifa etti

Nvidia'dan yapılan açıklamada Nvidia'nın başkan yardımcısı ve finans direktörü Colette Kress'in geçici CEO olarak görev yapmayı kabul ettiği belirtildi. Öte yandan Huang'ın, ABD'nin ulusal güvenliğine yönelik tehditlerin ele alınacağı kapalı oturumda ifade vermeyi kabul ettiği bildirildi.

Söz konusu gelişmeler teknoloji şirketlerinin üzerindeki satış baskısını artırdı. Diğer taraftan ABD Başkanı Donald Trump, Nvidia'da CEO'luk görevine Jensen Huang'ın yerine Apple Yönetim Kurulu Başkanı Tim Cook'un geçmesi gerektiğini belirtti.

Nvidia'nın hisseleri değer kaybetti

Söz konusu gelişmeyle dün Nvidia hisseleri yüzde 4,3 değer kaybetti. Trump, İran'ın parasını ve Hürmüz Boğazı'nı aldıklarını savunarak "İran ile anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geçti." değerlendirmesinde bulundu.

Orta Doğu'da çatışmaların devam etmesi ABD ile İran arasında anlaşma sağlanabileceğine ilişkin iyimserliğin azalmasıyla dün yüzde 3,3 artarak 95,8 dolara çıkan ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde 95,5 dolar seviyelerinde dengelendi.

Bu gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Fed'in yıllardır enflasyon hedefinden uzak olduğuna işaret ederek, enflasyonu düşürmek için kısıtlayıcı bir para politikasına geçilmesi gerektiğini vurguladı.

Hammack, Fed'in faiz artışlarının daha küçük ve istikrarlı olmasının ekonomi üzerinde daha az sarsıcı etki yapacağını belirtti. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de enflasyonun hedefin oldukça üzerinde seyrettiğini ifade ederek, Fed'in politika seçeneklerini tartışması için önünde geniş bir alan bulunduğunu kaydetti.

"Fed, enflasyonu düşürmeye odaklanmalı"

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, yapay zeka nedeniyle iş gücü piyasasında yaşanabilecek aksaklıklar riskine hazırlıklı olunması gerektiğini söyledi. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly de yapay zekanın körüklediği fiyat baskıları konusunda şüphe bulunmadığını ancak enflasyonun temel itici gücünün yapay zeka olmadığını ifade etti.

Fed'in enflasyonu düşürmeye odaklanması gerektiğini belirten Daly, ne zaman ve ne kadar sıkılaştırmaya gidileceğine ise şu an karar vermeleri gerekmediğini dile getirdi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,10 seviyesinin üzerine çıktı

ABD'de açıklanan enflasyon verisinin beklentilerin üzerinde gelmesi, artan enerji maliyetleri ve Fed üyelerinin şahin açıklamalarıyla faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisi doları ve tahvil getirilerini desteklerken altın üzerindeki baskıyı artırıyor.

Söz konusu gelişmeyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,10 seviyesinin üzerine çıktı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi böylece haftalık bazda 25 baz puandan fazla arttı. Dün 103,24'le 19 ayın en yüksek seviyesini gören dolar endeksi daha sonra 103,1 seviyelerinde dengelendi.

Dün 3 bin 852,6 dolarla 1 yılın en düşük seviyesini gören ve günü yüzde 6,8 azalışla 3 bin 875,5 dolardan tamamlayan altının onsu bugün gelen tepki alımlarıyla yüzde 1 artışla 3 bin 915 dolardan işlem görüyor. Öte yandan Fed, 26-27 Ekim 2027'de yapılacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında, geniş kapsamlı para politikası stratejisi konularının tartışılacağını ve politika kararı açıklanmayacağını bildirdi.

Bu arada Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, ABD'de enflasyonun yüzde 2 hedefine 2028'in ortasında gerileyeceğini tahmin ettiklerini bildirdi.

New York borsası negatif bir seyir izledi

New York borsası, Nvidia'ya ilişkin gelişmelerin etkisiyle dün negatif seyretti.

Makroekonomik veri tarafında ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 7 Kasım'da sona eren haftada 200 bine yükselerek piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. ABD federal hükümetinin bütçe açığı, 2027 mali yılının ilk ayı olan ekimde, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 42,1 artarak 404,1 milyar dolara yükseldi.

ABD'de ikinci el konut satışları, ekimde aylık bazda yüzde 5,5 azalarak Ağustos 2010'dan bu yana en düşük seviyesine indi. Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi, yüzde 0,36, Samp;P 500 endeksi yüzde 0,35 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,39 değer kaybetti.

ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne karışık başladı.

Avrupa borsaları İtalya hariç pozitif seyretti

Avrupa borsalarında şirketlerin açıkladığı güçlü bilançoların etkisiyle dün alış ağırlıklı bir seyir izlendi.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank), finansal istikrara yönelik risklerin yüksekliğini koruduğunu bildirerek ülkedeki bankalar için artan tehditlere karşı uyarıda bulundu.

Diğer taraftan İngiltere'de 3. çeyrekte Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,7 arttı ve 2024'ün 1. çeyreğinden bu yana en hızlı artışını kaydetti. İngiltere'de 3. çeyreğe ilişkin GSYH yıllık bazda yüzde 1,9 artarak beklentileri karşıladı.

İngiltere ekonomisinin üçüncü çeyrek büyümesinde yapay zeka ve tüketici harcamaları etkili oldu.

Söz konusu veri İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz artırımına gideceğine yönelik beklentilerin canlanmasına neden oldu.

Öte yandan Trump'ın İran ile anlaşmaya ihtiyacının​​​​​​​ olmadığını söylemesinin ardından Avrupa'da doğal gaz fiyatları yüzde 7,5 artarak 93,7 avroya, İngiltere’de 2 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,9774'le Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,41, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,34 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,25 değer kazanırken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 0,27 değer kaybetti.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne negatif başladı.

Asya borsaları karışık bir seyir izliyor

Söz konusu gelişmelerle Asya borsalarında karışık bir seyir izleniyor. Nvidia’nın yönetimindeki değişikliğin şirketle iş ilişkisi bulunan Asyalı şirketleri nasıl etkileyebileceğine yönelik belirsizliklerle bölge piyasalarında risk iştahı törpülendi.

Dün 160 seviyesini test eden dolar/yen paritesi bugün 159 seviyesinde dengelendi.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama'nın döviz piyasalarında tek yönlü ve hızlı hareketler görüldüğüne dair açıklamaları Japon yetkililerin yene müdahale edebileceğine yönelik tahminlerin güç kazanmasına neden oldu.

Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,9, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 yükselirken, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi de yüzde 0,9 geriledi.

Borsa günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,24 değer kazanarak 11.811,19 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,28 değer kaybetti.

Dolar/TL dün günü yatay seyirle 50,2553'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 50,3680'den işlem görüyor.

2026 yıl sonu enflasyon tahmini güncellendi

Yılın dördüncü Enflasyon Raporu'nun tanıtımı dün yapıldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncellediklerini belirterek, "Enflasyonun 2027 yıl sonunda ara hedeflerimiz olan yüzde 21’e, 2028 yıl sonunda yüzde 13,5’e, 2029 yıl sonunda yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz." dedi.

Analistler, bugün yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve cari işlemler dengesinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde dış ticaret dengesi ve büyüme ile ABD'de Üretici Fiyat Endeksinin (ÜFE) takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.900 ve 12.000 puanın direnç, 11.700 ve 11.600 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının eylülde 2 milyar 393,8 milyon dolar fazla vereceği tahmininde bulundu. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 45 milyar 317 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler ve gelişmeler şöyle:

10.00 Türkiye, kasım ayı piyasa katılımcıları anketi

10.00 Türkiye, eylül ayı cari işlemler dengesi

13.00 Avro Bölgesi, eylül ayı dış ticaret dengesi

13.00 Avro Bölgesi, 3. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH)

16.30 ABD, ekim ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)

Peki, dolar bugün kaç TL? Euro ne kadar oldu? İşte 13 Kasım 2026 Cuma günü güncel döviz kurları...

Peki, 13 Kasım 2026 Cuma günü gram altın kaç TL oldu? Çeyrek, yarım ve tam altın ne kadar? Ons altın fiyatı kaç dolar? İşte altın fiyatlarında son gelişmeler...

Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Olgun Zorlu, yeni görevine ve Grubun gelecek dönem önceliklerine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“Yönetim Kurulu Başkanlık görevini, Ahmet Zorlu’dan devraldığımız kıymetli mirası geleceğe taşımanın sorumluluğuyla yürüteceğim. Onun girişimci ruhu, azmi ve ülkemize değer katma kararlılığı, Zorlu Grubu’nun gelişimine yön verdi. Onursal Başkanımız Zeki Zorlu ile Ahmet Zorlu’nun birlikte temellerini attıkları, vizyonlarıyla büyüttükleri Grubumuzun değerleri, bugün de en güçlü dayanağımız. Bu köklü miras bundan sonra da yolumuzu aydınlatmaya devam edecek.
Yetmiş yılı aşkın sanayi birikimimiz ve teknoloji yetkinliklerimiz, geleceğe dönük adımlarımızın temelini oluşturuyor. Önceliğimiz, üretim ve ihracattaki konumumuzu korurken Grubumuzun güçlü olduğu alanlarda yeni iş modelleriyle rekabetçiliğimizi artırmak. Bu doğrultuda farklı sektörlerdeki deneyimlerimizden yararlanarak katma değerli ürün ve hizmetlere, verimliliğe ve yenilikçiliğe odaklanacağız. İnsan kaynağı, kurum kültürü ve dijitalleşme eksenindeki yatırımlarımızı sürdürerek kalıcı değer üretmeye devam edeceğiz. Küresel gelişmeleri, riskleri ve fırsatları uzun vadeli bir bakış açısıyla değerlendirecek; kararlarımızda veriyi, uzmanlığı ve ortak aklı esas alacağız.nbsp;
Zorlu Grubu’nun en büyük gücü, köklü değerleri, kurumsal birikimi ve insan kaynağıdır. Profesyonel yönetim ekiplerimizin deneyimine ve liderliklerine; çalışma arkadaşlarımızın bilgi birikimine ve fikirlerine güveniyorum. Birlikte ortaya koyduğumuz güç ve birlikte başarma anlayışımızla Grubumuzun geleceğini şekillendireceğiz. Ahmet Zorlu’nun ‘Önce ülkem, sonra kurumum, sonra ailem’ ilkesini yaşatarak ülkemiz için üretmeye ve değer yaratmaya devam edeceğiz.”
nbsp;

Cem Özyiğit, yeni görevinde FLO GROUP’un yurt içi ve yurt dışı lojistik operasyonlarına liderlik edecek. E-ticaret, depolama, nakliye, stok yönetimi ve satış sonrası süreçlerin verimliliğinin artırılması, lojistik bütçesinin yönetimi, tedarikçi ilişkilerinin geliştirilmesi ve teknolojik altyapının güçlendirilmesi Özyiğit’in öncelikli sorumlulukları arasında yer alacak.

Kariyerinde perakende, e-ticaret ve lojistik sektörlerinde üst düzey yöneticilik görevleri üstlenen Cem Özyiğit, Damp;R'da yaklaşık 14 yıl boyunca Tedarik Zinciri ve Lojistik Direktörü ile Genel Müdür Yardımcısı görevlerini yürüttü. Bu dönemde şirketin uçtan uca tedarik zinciri, mağaza lojistiği ve e-ticaret operasyonlarının dönüşümüne öncülük etti.

Daha sonra KARGOMsende'de Genel Müdür olarak görev alan Özyiğit, şirketin kuruluşundan itibaren operasyonel yapısının oluşturulması, Türkiye çapında dağıtım ağının kurulması ve ölçeklendirilmesinde kritik rol üstlendi.

Kariyerinin önceki dönemlerinde L’Oréal Türkiye'de Tedarik Zinciri Direktörü olarak görev yapan ve kurucu ortakları arasında yer aldığı ASM Logistics'in büyümesine liderlik eden Özyiğit, son olarak Foodx Logistics'te Lojistik Genel Müdür Yardımcısı olarak görev aldı.

Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümünden mezun olan Cem Özyiğit, yüksek lisans eğitimini ABD’de Georgia State University'de İşletme Yönetimi (MBA) alanında tamamladı.

Tedarik zinciri yönetimi, çok müşterili lojistik operasyonları ve çok kanallı dağıtım süreçlerindeki kapsamlı deneyimiyle Özyiğit, Lojistik Genel Müdür Yardımcısı olarak şirketin lojistik altyapısının güçlendirilmesine, operasyonel verimliliğin artırılmasına ve sürdürülebilir büyüme hedeflerine katkı sunacak.

nbsp;

Ortak Etki programı, Alarko Holding şirketlerinin sürdürülebilirlik stratejisini, hedeflerini ve performansını ortak bir zeminde buluşturuyor. Pozitif Etki programı, yeşil yaka yetkinliklerini geliştirirken çalışanlardan tedarikçilere uzanan tüm paydaş ekosisteminde sürdürülebilirlik farkındalığını artırmayı amaçlıyor. Bu yıl başlatılan Kapsayıcı Etki ise fırsat ve cinsiyet eşitliğini kurum kültüründe, karar süreçlerinde ve paydaş ilişkilerinde güçlendirmeye odaklanıyor.

Her proje, odaklandığı alana göre ilgili programın adı ve logosuyla yürütülüyor. Böylece şirketlerin katkılarının ve projeler arasındaki bağın daha görünür olması, sonuçların Topluluk ölçeğinde birlikte değerlendirilmesi ve paydaşlara daha tutarlı biçimde aktarılması hedefleniyor.

Ortak Etki: Şirketlerin katkısını Topluluk ölçeğinde büyütmek

Üç yıldır yürütülen Ortak Etki programı, Alarko’nun farklı sektörlerdeki faaliyet gruplarının sürdürülebilirlik çalışmalarının ortak strateji, yönetişim, hedef ve performans anlayışıyla merkezi olarak yönetilmesini sağlıyor. İklim ve sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarından yönetişime, ölçümlemeden raporlamaya uzanan çalışmalar bu program kapsamında ele alınıyor. Sürdürülebilirlik raporlaması, Ortak Etki Kurulu ve Ortak Etki Günü, Topluluk şirketlerinin ilerlemelerini değerlendirdiği, deneyimlerini paylaştığı ve gelecek dönem önceliklerini birlikte ele aldığı mekanizmaları oluşturuyor.

Bu yaklaşım, sürdürülebilirliğin Topluluk genelinde iş süreçlerine ve performans yönetimine entegrasyonunu güçlendiriyor. Şirketlerin kurum karnelerine entegre edilen sürdürülebilirlik göstergeleriyle ortak sorumluluk, ölçülebilir hedeflere ve düzenli takibe dönüşüyor.nbsp;

Pozitif Etki: Bilgiyi dönüşüm yetkinliğine taşımak

Üçüncü yıl mezunlarını vermeye hazırlanan Pozitif Etki eğitim programı, çevresel ve sosyal dönüşüme katkı sunacak bilgi ve yetkinliklerin geliştirilmesine odaklanıyor. Programın temel bileşenlerinden Yeşil Yaka Eğitim Programı; karbon yönetimi, döngüsel ekonomi, sürdürülebilirlik raporlaması, yeşil teknolojiler, sorumlu iletişim ve sosyal etki gibi alanlarda çalışanların gelişimini destekliyor. Farklı Topluluk şirketlerinden katılımcıları buluşturarak bilginin iş süreçlerine taşınmasını ve şirketler arasında paylaşılmasını teşvik ediyor.nbsp;
Pozitif Etki kapsamında, iç ve dış paydaşlara yönelik bilgi paylaşımı ve farkındalık çalışmalarıyla, tedarikçiler dahil Alarko’nun iş ekosisteminde sürdürülebilirlik anlayışının yaygınlaştırılması amaçlanıyor.

Yeni Program: Kapsayıcı Etki ile eşitliği ortak bir gelişim alanına dönüştürmek

Bu yıl hayata geçirilen Kapsayıcı Etki programı ise Alarko’nun fırsat ve cinsiyet eşitliği alanındaki çalışmalarını ortak bir çatı altında buluşturuyor. Kadının Güçlenmesi Prensipleri’nin (WEPs) imzacısı olan Alarko’nun, tüm Topluluk şirketleriyle birlikte ilerlemek ve dış paydaşlarda farkındalık yaratmak amacıyla hayata geçirdiği program, eşitlik ve kapsayıcılık yaklaşımını uluslararası ilkeler ve iyi uygulamalar çerçevesinde ele alıyor. Farkındalık, temsil, katılım ve eşitlik olmak üzere dört alana odaklanan Kapsayıcı Etki ile farklı deneyim ve bakış açılarının iş yaşamına, iletişime ve karar süreçlerine daha güçlü biçimde yansıması hedefleniyor.
Program kapsamında eğitimler, seminerler, atölyeler ve rehberlerle ortak bir dil geliştirilmesi; iletişim çalışmalarında dengeli temsilin gözetilmesi ve kapsayıcı liderlik yaklaşımının desteklenmesi planlanıyor. Şirketlerdeki iyi uygulamaların paylaşılması ve paydaşlara yönelik çalışmalarla eşitlik yaklaşımının Topluluk dışında da yaygınlaştırılması amaçlanıyor.

Alarko’nun kadın girişimciliğinin desteklenmesinden burs programlarına, çocukların ve gençlerin sanatla erken yaşta buluşturulmasından İş Dünyası Ev İçi Şiddete Karşı Şirketler Ağı üyeliğine, dijital erişilebilirlik çalışmalarından kurumsal politikalara uzanan mevcut çalışmalarını da kapsayacak programın, yeni projeler ve iş birlikleriyle büyümesi hedefleniyor.nbsp;

“Başarımızı yarattığımız kalıcı değişim ve çarpan etkisiyle ölçüyoruz”

Alarko’nun etki programları hakkında değerlendirmede bulunan Alarko Şirketler Topluluğu CEO’su Ümit N. Yıldız, şunları söyledi: “Bir şirketler topluluğunun gücünün, ortaya koyduğu dönüşümle ölçüldüğüne inanıyoruz. Alarko’da sürdürülebilirlik odaklı yatırımlarımızla geleceğin iş alanlarını geliştirirken sosyal projelerimizle fırsatlara erişimi destekliyoruz. Bu yaklaşımı stratejilerimize ve kurumsal performans yönetimimize de entegre ediyoruz. Hedeflerimizi, ilerlememizi ve gelişim alanlarımızı sürdürülebilirlik raporlarımızla şeffaf biçimde ortaya koyuyoruz. Ortak Etki, Pozitif Etki ve Kapsayıcı Etki programlarımız, bu anlayışı Topluluk genelinde güçlendiriyor. Ortak Etki ile şirketlerimizin ortak hedeflerimize katkısını büyütüyor, Pozitif Etki ile dönüşümün gerektirdiği bilgi ve yetkinliklere yatırım yapıyoruz. Bu yıl başlattığımız Kapsayıcı Etki ile de fırsat ve toplumsal cinsiyet eşitliği çalışmalarımızı ileriye taşıyoruz. Şirketlerimizin birikimini etki alanımızı genişletmek için bir araya getirirken başarımızı da işimizde, ülke ekonomimizde, toplumumuzda ve gezegenimizde yarattığımız kalıcı değişim ve çarpan etkisiyle ölçüyoruz.”
nbsp;

Moderatörlüğünü UNDP Türkiye Mukim Temsilci Yardımcısı Tomica Paović’in üstlendiği; konuşmacılar arasında T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı Başkan Yardımcısı Mehrali Ecer, UNDP Türkiye İklim Değişikliği ve Çevre Portföy Yöneticisi Meral Mungan Arda, Guidehouse Direktörü Katja Eisbrenner ile İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Süleyman Kavas’ın da yer aldığı panelde, Türkiye’nin soğutma alanındaki önceliklerinin uygulanabilir ve ölçeklenebilir projelere dönüştürülmesi konusu ele alındı.

Konuya ilişkin yaptığı açıklamada Akbank Genel Müdürü Kaan Gür, “Soğutma sistemlerinin verimliliği, emisyonların azaltılmasının yanında işletmelerin maliyetlerini ve faaliyetlerini sürdürme gücünü de doğrudan etkiliyor. Türkiye’nin Ulusal Soğutma Eylem Planı bu alanda ülkemizin yönünü ve dönüşüm stratejisini belirliyor. Önceliğimiz, plandaki hedefleri işletmelerin hayata geçirebileceği yatırımlara dönüştürmek olmalı. Bankalar, geniş müşteri ağları sayesinde öncelikli sektörleri ve yatırım ihtiyaçlarını sahada belirleyebilir; işletmelerin uygun teknolojilere ve gerekli teknik yetkinliklere erişimini destekleyebilir. Mevcut sürdürülebilir finansman ürünlerini bu yatırımlarla buluştururken, kalkınma kuruluşları ve teknoloji uzmanlarıyla iş birlikleri kurabilir. Böylece enerji tasarrufunu, emisyon azaltımını ve ekonomik getiriyi görünür hâle getirerek işletmelerin yatırım kararlarını kolaylaştırabilir ve daha verimli sistemlere geçişi hızlandırabilir. Bu doğrultuda Akbank olarak sürdürülebilir iklimlendirme yatırımlarını daha kolay belirlenen, ölçülen ve finanse edilen bir yapıya kavuşturmak için çalışıyoruz. Cool Up Programı’nın Türkiye’deki ilk finansal partneri olarak hayata geçirdiğimiz Sürdürülebilir İklimlendirme Finansman Programımızla bu süreci destekliyoruz. Amacımız, uluslararası kaynaklarla Türkiye’deki yatırım önceliklerini buluşturarak daha verimli sistemlere geçişi kolaylaştırmak ve ekonominin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmak” dedi.
nbsp;

Yerli mühendislik ve Ar-Ge gücüyle sahaya özel çözümler

Desecure Technology, şirket içindeki Ar-Ge ve mühendislik ekibiyle güvenlik alanında elektronik, ürün ve sistem geliştirme çalışmaları yürütüyor. Grup bünyesindeki yazılım geliştirme şirketi Deviser, ilgili yazılım ve dijital ürün yetkinlikleriyle bu ekosistemi tamamlıyor. Çözüm portföyünde Desecure MGS, Desecure Vision, Desecure One ve Desecure Sezgisel Alarm Sistemi’nin yanı sıra Mobil İzleme Kulesi (MİK), Mobil Alarm Standı (MAS) ve Mobil İzleme Aracı (MİA) gibi uygulamalar bulunuyor. Şirket, kendi geliştirdiği bileşenleri farklı üreticilere ait kamera, video yönetim yazılımları, algılama ve haberleşme teknolojileriyle bir araya getirerek sahaya özel güvenlik sistemleri oluşturuyor.

Tesislerin coğrafi yapısını, fiziksel koşullarını, bağlantı altyapısını ve operasyonel risklerini ayrı ayrı değerlendiren şirket, tek bir ürün veya üreticiyle sınırlı kalmadan ihtiyaca uygun teknolojilerin birlikte çalışmasını hedefleyen esnek güvenlik mimarileri oluşturuyor. Ar-Ge ve mühendislik çalışmalarında yapay zekâ destekli video analiz, radar ve termal kamera entegrasyonları, mobil güvenlik sistemleri ve erken yangın tespiti gibi alanlara odaklanıyor. Özellikle uzak konumdaki güneş ve rüzgâr enerjisi santralleri ile enerji depolama tesislerinde geniş çevre güvenliği, zorlu saha koşulları, haberleşme kısıtları ve kesintisiz çalışma gereksinimleri tasarımın temel unsurlarını oluşturuyor.

“Enerji tesislerinde güvenlik, üretim sürekliliğini destekleyen kritik bir süreç”

Enerji tesislerinin farklı coğrafi ve operasyonel koşullarda güvenlik gereksinimleri bulunduğunu belirten Desecure Technology Enerji Grup Koordinatörü Ünsal Kütaruk, şu değerlendirmede bulundu: “Enerji tesislerinin güvenliği yalnızca kameralarla izlenmesi gereken bir konu değil, üretim sürekliliğini doğrudan etkileyen kritik bir operasyonel süreçtir. Güneş ve rüzgâr enerjisi santralleri ile enerji depolama tesislerinde geniş çevre alanları, uzak konumlar, sınırlı bağlantı altyapısı ve kritik ekipmanların korunması gibi ihtiyaçlar öne çıkıyor. Bizim yaklaşımımız, her tesisin coğrafi koşullarına ve risk profiline uygun güvenlik mimarisini tasarlamak, yapay zekâ destekli analizlerle gereksiz alarmları azaltmak ve gerçek tehditlere yönelik müdahale süreçlerinin 7/24 profesyonel izleme operasyonuyla etkin biçimde yönetilmesini sağlamak. Hedefimiz yalnızca tehditleri erken aşamada algılamak değil, güvenlik sistemlerini daha güvenilir, verimli ve sürdürülebilir hâle getirmek.”

nbsp;

VIG Yardımcı CEO’su ve Türkiye’den sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Gerhard Lahner, satın alma işlemine ilişkin şunları söyledi: “Türkiye, VIG için dinamik bir pazar ve özellikle sağlık sigortası segmentinde yüksek büyüme potansiyeli taşıyor. Sağlık alanı grubumuz için büyük bir stratejik önem taşıyor. Demir Sağlık’ın aramıza katılmasıyla Türkiye’de de bu alanda güçlü şekilde konumlandık. Kârlı büyümemizi sürdürmemiz için güçlü bir ivme kazandırmış olmaktan memnuniyet duyuyoruz.”

Demir Sağlık Yönetim Kurulu Başkanı ve devreden hissedar EMF Capital Partners Kurucusu Peter Lovas, konuyla ilgili değerlendirmesini şöyle paylaştı: “Bağlılıkları ve başarılı işbirlikleri için Demir Sağlık’ın yönetim ekibine ve tüm çalışanlarına teşekkür ediyoruz. Demir Sağlık’ın sağlık sigortasındaki uzmanlığını VIG’nin Türkiye ile Orta ve Doğu Avrupa’daki varlığıyla bir araya getirmek, şirket için yeni gelişim fırsatları yaratıyor.”
Demir Sağlık CEO’su Viktor Hodara ise “Geçtiğimiz 10 yıl boyunca vizyonumuzu paylaşarak hızlı ve kârlı büyümemize destek olan EMF Capital Partners’a teşekkür ediyoruz. Bugüne kadar elde ettiğimiz başarıların ve sağlık alanındaki uzmanlığımızın VIG gibi önde gelen bir sigorta grubu tarafından takdir edilmesi, tüm ekibimiz için gurur kaynağı. VIG ile birlikte şirketimizin sağlık sigortasındaki birikimini hem Türkiye’de hem de uluslararası pazarlarda yeni büyüme fırsatlarına dönüştürmek için sabırsızlanıyoruz.” şeklinde konuştu.nbsp;

Satın alma, Türkiye’de sağlık hizmetlerine erişimin özellikle önem taşıdığı bir dönemde tamamlandı. Bu durum aynı zamanda VIG’nin 12 Avrupa ülkesinde insanların günlük yaşamda karşılaştıkları riskleri ne ölçüde doğru değerlendirdiğini incelediği son “Risk Okuryazarlığı Araştırması” sonuçlarında da görülüyor. nbsp;
Araştırmanın odaklandığı başlıklardan biri de sağlıkla ilgili riskler. Türkiye’de her 10 katılımcıdan 6’sı, ihtiyaç duyduğu bir muayeneyi ya da tedaviyi alamama riskini yüksek görüyor. Katılımcıların yaklaşık yarısı ise insanların maliyet, bekleme süresi veya mesafe nedeniyle ihtiyaç duydukları sağlık hizmetini hangi sıklıkla alamadıklarını gerçekleşenden düşük tahmin ediyor. Bu bulgular, sağlık hizmetlerine güvenilir erişimin önemini ortaya koyuyor. VIG, Demir Sağlık’ın ülke genelinde 1.800’ü aşkın anlaşmalı sağlık kuruluşunu kapsayan ağıyla bu ihtiyaca yanıt vermeyi hedefliyor.

Türkiye’de 2007’den bu yana faaliyet gösteren VIG, 2025 yılında hayat dışı sigorta alanında faaliyet gösteren Ray Sigorta ve hayat sigortası alanında faaliyet gösteren Viennalife aracılığıyla yaklaşık 1,2 milyar avro prim üretimi gerçekleştirdi.
nbsp;

"Yarın Fon Koordinasyon Kurulu toplantısı gerçekleştirecek"

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun'un yürürlüğe girdiğini anımsatan Güler, tasfiye kapsamındaki 7 portföy şirketi bünyesindeki 131 fonun pay sahiplerine yapılan ödemelerde, fon mal varlığı, geri kazanım hesaplarındaki kaynaklar ve diğer isteğe bağlı iade hesaplarındaki tutarların ödemelerde esas alındığını kaydetti.

Güler, fonların tasfiyesinde, kamu bütçesinden kaynak kullanılmadığını ve kullanılmayacağını vurgulayarak, şunları ifade etti:

"Olağan tasfiye kapsamı içerisinde 93 fonda 71 bin 899 hesaba 68 milyar lira doğrudan ödeme yapılmıştır. Olağanüstü tasfiye kapsamında ise 4 Kasım 2026 itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar lira ara ödeme yapılmıştır. Dolayısıyla, bugüne kadar toplam 131 fonun 108 fonunda, 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye 130,2 milyar lira ödeme yapılmıştır ve toplamda 179 bin 449 kişi net yatırım tutarının tamamını almıştır.nbsp;

Yarın hem Fon Koordinasyon Kurulu toplantısı gerçekleştirecek hem de yeni ikinci plan ödemesi ilan edilecektir. Bu süreçle beraber sermaye piyasalarında güveni artıracak, hukuki belirlilik ve şeffaflığı güçlendirecek manada kanun hazırlıklarımız devam ediyor. Görevlendirdiğimiz milletvekilleriyle beraber sermaye piyasalarında hukuki güvenliği ve şeffaflığı artıracak kanun teklifimizi de yakın zamanda bitirip, Meclis Başkanlığına sunmayı arzu ediyoruz."

Teklifle, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun kapsamında ödemelerin hızlı ve şeffaf yapılması amacıyla asli görev alanları olmamasına rağmen, Kanunla kendisine tevdi edilen olağanüstü tasfiye ve devir süreçlerini yürüten bankaların, çalışanların, işlem tesis eden personelin korunmasını amaçladıklarını aktaran Güler, kanun teklifiile olağanüstü tasfiye işlemlerini yürütenlere mali ve idari sorumsuzluk getirileceğini, konusu suç teşkil eden işlemlerin istisna olacağını belirtti.

"Listenin açıklanmasını ben de isterim"

Fon soruşturması kapsamında listenin açıklanıp açıklanmayacağının sorulması üzerine Güler, şunları kaydetti:

"Ben de bu listenin açıklanmasını isterim. Ancak 455 bin 578 kişi var, bu fonlara girmişler, yatırım aracı olarak paralarını yatırmışlar. Sonradan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında görevini kötüye kullanan, ihmal eden, farklı niyetler taşıyan, Sermaye Piyasaları Kanunu'nun yaptırıma tabi kıldığı piyasa bozucu eylemlerde bulunan, içeriden sahte bilgi taşıyan veya piyasa dolandırıcılığı yapmak suretiyle bu işlemlere imza atan, bu konularda yasa dışı faaliyetlerde bulunan insanlar kimler? Biz 455 bin 578 kişinin hepsinin bu 'fon dolandırıcılığı' dediğimiz olaylara karıştığını düşünebilir miyiz? Bu liste kesinleşsin. Ben bu listenin açıklanmasını isterim."

"Her bir fon ve hesap tek tek inceleniyor"

Fon soruşturması kapsamında "masumiyet karinesi" ve "lekelenmeme hakkı" göz önüne alınarak, Sermaye Piyasası Kanunu'na karşı eylemlerin belirlenmesi gerektiğini kaydeden Güler, şöyle devam etti:

"Bunları belirlemeden sadece 'fona para yatırdı' diye insanları suçlayabilir miyiz? O listeyi neye göre hazırlayacağız? Kim hangi eylemi işlemişse, hangi sorumluluğu varsa, bu liste açıklansın. Ancak liste diye yarın, bir gün utanacağımız, mahcup olacağımız isimleri de lekelemeyelim. Benim kaygım bu. Çok sayıda insan var, çok kritik incelemeler yapılıyor."

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturması kapsamında 100'ün üzerinde kişinin tutuklandığını hatırlatan Güler, her bir fonun, hesabın tek tek incelendiğini aktardı.

"Cumhurbaşkanı'mızın bize talimatıdır, kendisinin de ifadesidir, sonuna kadar kim hangi eylemiyle, hangi suça karışmışsa, konumu, özelliği hiçbir şekilde fark etmeksizin, sonuna kadar gideceğiz. Açık yüreklilikle söylüyorum." ifadesini kullanan Güler, muhalefetin bazı isimleri dile getirdiğini, sonra ortaya atılan iddiaların isim benzerliği olduğunun ortaya çıktığını, bakanların suçlandığını hatırlattı.

AJet, Çukurova Uluslararası Havalimanı’ndan Düsseldorf, Frankfurt, Münih ve Stuttgart’a haftada toplam 7 karşılıklı sefer gerçekleştirecek. Samsun Çarşamba ve Trabzon havalimanlarından Berlin, Köln, Düsseldorf, Frankfurt, Münih ve Stuttgart’a haftada toplam 24 sefer planlanırken, Sivas-Köln hattında haftada 2, Gaziantep-Düsseldorf hattında ise haftada 1 karşılıklı sefer yapılacak. Çukurova çıkışlı uçuşlar ile Samsun’dan Düsseldorf ve Münih’e, Trabzon’dan Frankfurt ve Stuttgart’a seferler Nisan 2027’de başlayacak. Diğer hatlarda ise uçuşların Haziran 2027’de başlaması planlanıyor.

“Anadolu ile Almanya arasında yeni bir hava köprüsü kuruyoruz”

AJet Genel Müdürü Kerem Sarp, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Anadolu ile Almanya arasında yeni bir hava köprüsü kuruyoruz." ifadesini kullandı. Sarp, "Kısa süre önce Bodrum ve Dalaman hatlarımızı duyurmuştuk. Bugün de Almanya ile Trabzon, Samsun, Sivas, Çukurova ve Gaziantep arasındaki 26 yeni direkt hattımızın biletlerini satışa sunuyoruz." bilgisini verdi.

Yeni bağlantıların yurt dışında yaşayan vatandaşların seyahatlerini kolaylaştıracağını vurgulayan Sarp, şunları kaydetti:

"Bu seferlerle Almanya’da yaşayan vatandaşlarımızın memleketlerine ve sevdiklerine aktarmasız ulaşmasını kolaylaştırıyoruz. Yeni bağlantılarımızın Anadolu’yu keşfetmek isteyen misafirlerimize daha fazla seçenek sunacağına ve bölge turizmine katkı sağlayacağına inanıyorum. Türkiye’nin en genç ve en hızlı büyüyen hava yolu olarak misafirlerimize daha fazla noktaya erişilebilir ve güvenli seyahat imkanı sunmak için çalışmaya devam edeceğiz. Yeni hatlarımızın şimdiden hayırlı olmasını diliyorum."

AJet, daha önce de 2027 yaz döneminde Bodrum ve Dalaman’dan Düsseldorf, Frankfurt, Stuttgart, Hannover ve Münih’e düzenlenecek direkt seferlerin biletlerini satışa sunmuştu.

İstihdamın desteklenmesi için verilen teşvik 2028'e kadar devam edecek

İşsizlik Sigortası Kanunu'nda yapılan değişiklikle, ilave istihdamın sağlanması ve özel politika gerektiren kadın, genç ve mesleki ve teknik eğitime ilişkin belge sahibi olan işsizlerin istihdamının desteklenmesi için verilen teşvik 31 Aralık 2028'e kadar devam ettirilecek ve uygulamanın 31 Aralık 2029'a kadar uzatılabilmesi için Cumhurbaşkanına yetki verilecek.

2017 öncesi GSS primleri, gecikme cezası ve gecikme zammı silinecek

Teklifle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na geçici hükümler ekleniyor. Buna göre, 2026 yılında götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi yapılmış kamu üniversitesi sağlık hizmeti sunucularının Sosyal Sigortalar Kurumuna (SGK) 31 Aralık 2026'ya kadar bu sözleşme kapsamında verdikleri tedavi hizmetlerine ilişkin toplam tahakkuk tutarının götürü bedel sözleşme tutarından düşük olması durumunda, aradaki fark terkin edilecek. Terkin edilen tutar, Bakanlık bütçesine bu amaçla tahsis edilecek ödenekten karşılanacak. Bu hükme ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak SGK tarafından belirlenecek.

Düzenlemeye göre, 1 Ocak 2017'den önceye ait olup ödenmemiş genel sağlık sigortası primleri ile gecikme cezası ve gecikme zammı gibi feri alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilecek. Bu hükmün yayımlandığı tarihe kadar söz konusu süreler için ödenmiş primler iade ve mahsup edilmeyecek.

Kurumlar vergisinde yeni düzenleme: Hangi sektörleri kapsıyor?

Teklife göre, üretim faaliyetiyle uğraşan kıymetli maden ve petrol rafinerileri ile tütün mamulleri ve alkollü içki üreticileri ile elektrik enerjisi üretim faaliyetinde bulunan kurumların tatbik edilecek kurumlar vergisi, indirimli oran uygulamasının dışında bırakılacak. Bu hüküm, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.

Fon tasfiyesi işlemlerinde sorumluluklara ilişkin değişiklik

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun'un "Dışarıdan hizmet alımı ve uygulanacak hükümler" başlıklı hükmünde düzenleme yapılıyor. Buna göre, Kanun ile ilgili iş ve işlemlerde görevlendirilenler ile bu süreçlerle bağlantılı tasfiye veya devretme ve devralma işlemlerini yürüten mevduat bankaları ve katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankaları ile bunların söz konusu eylem ve işlemleri yürütmekle görevlendirdikleri kişilerin, konusu suç teşkil eden fiilleri hariç olmak kaydıyla, görevleriyle ilgili 17 Eylül 2026'dan itibaren aldıkları kararlar ve yaptıkları eylem ve işlemler nedeniyle hukuki, idari ve mali sorumlulukları doğmayacak. Bu hüküm, 17 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Yüzen LNG terminalleri başka bölgelerde hizmet verebilecek

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Yüzen LNG terminallerinin belirli bir süre ve kapsam dahilinde yerlerinden ayrılarak başka bölgelerde hizmet vermelerine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı görüşü alınarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından izin verilebilecek.

BOTAŞ'ın 31 Aralık 2026 ile 31 Aralık 2027 arasında Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine ödemesi gereken her türlü vergi, fon ve paylar, BOTAŞ'ın Hazineden oluşmuş ve/veya 31 Aralık 2027 tarihi sonuna kadar oluşacak görevlendirme alacaklarına karşılık, merkezi yönetim bütçesinin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsup suretiyle Ticaret Bakanlığınca aylık olarak terkin edilecek ve terkin edilecek her türlü vergi asıllarına ilişkin feri alacak hesaplanmayacak.

Bu düzenleme kapsamında yapılacak mahsup işlemine konu görevlendirme bedeli hesaplamasında BOTAŞ'ın muhasebe kayıt ve belgeleri esas alınacak. Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de öngörülen usule uygun olarak yapılan inceleme sonucunda hesaplanan görevlendirme bedeli, Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan terkin tutarlarından az olduğunun tespit edilmesi halinde BOTAŞ tarafından yükümlülükler faizsiz olarak yerine getirilecek ve söz konusu tutar Genel Bütçeye gelir kaydedilecek.

Bu hüküm kapsamında yapılacak mahsup ve terkin işlemleri, terkin kararı alınması nedeniyle mahsup edilecek tutarlar dışında kalan görevlendirme bedellerinin ödenmesine engel teşkil etmeyecek. İdarenin bu bedellere ilişkin ödeme yetkisini ortadan kaldırmayacak veya zamanını sınırlandırmayacak. Bu düzenleme kapsamında BOTAŞ'ın Hazineden olan görevlendirme bedeli alacağı tutarını tespit etmeye ve mahsup suretiyle yapılacak terkin işlemlerini belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nda yapılan değişiklikle, polis meslek yüksekokullarına alınacak öğrencilerde aranacak şartların kanuni dayanağa kavuşturulması, eğitim ve öğretim hakkına ilişkin sınırlamaların kanunilik ilkesine uygun hale getirilmesi, hukuki belirlilik ve öngörülebilirliğin sağlanması ve idarenin düzenleme yetkisinin anayasal sınırlar içerisinde kullanılmasının temini amaçlanıyor.

Yenilenebilir enerjide yapılacak değişiklikler

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun'da düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, yenilenebilir enerji kaynak alanları ve bağlantı kapasitelerinin tahsisi yarışmayla yapılacak. Yarışmaya dair kapsam, teknik ve idari şartlar, diğer bilgiler ile yarışmada kapalı teklif, açık eksiltme veya açık artırma yöntemlerinden hangisinin ya da hangilerinin uygulanacağı yenilenebilir enerji kaynak alanlarının teknik ve idari özellikleri ile bağlantı kapasitesi de dikkate alınarak yarışma şartnamesinde belirtilecek.

10 yıllık süresini bitiren ve elektriksel kurulu gücü asgari 750 kilovat olan lisanssız üretim faaliyeti kapsamındaki tesisler için tesis sahibi tarafından talep edilmesi durumunda, lisans süresi boyunca elektrik piyasasında oluşan saatlik piyasa takas fiyatının düzenlemenin ilgili hükmü kapsamında tesis tipi bazında uygulanan güncel YEK Destekleme Mekanizması fiyatından fazla olması halinde aradaki fiyat farkının ve lisans alma bedelinin YEK Destekleme Mekanizmasına katkı bedeli olarak ödenmesi koşullarıyla lisanslı üretim faaliyetine geçilebilecek. Bu kapsamdaki başvurular için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen kaynak bazında güncel birim yatırım tutarının yüzde 30'unu aşmayacak şekilde megavat başına uygulanacak lisans alma bedeli, lisans süresi ve lisanslı üretim faaliyetine geçilmesine ilişkin diğer hususlar EPDK tarafından belirlenecek.

Rüzgar ve güneş enerjisinde kapasite artış bedellerine düzenleme

Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, rüzgar veya güneş enerjisine dayalı olan üretim lisansı sahipleri tarafından yapılan elektriksel kapasite artışlarında megavat başına alınacak bedeller, kaynak bazında Kurum tarafından belirlenen güncel birim yatırım tutarının yüzde 50'sini aşmayacak şekilde arz güvenliğinin temini ilkeleri çerçevesinde TEİAŞ tarafından belirlenecek. Belirlenen bedeller lisans tadilinden önce defaten TEİAŞ tarafından tahsil edilecek. Tahsil edilen bedeller TEİAŞ'a gelir kaydedilecek.

Bu adımların ardından bankanın satış sürecinin başlatıldığı belirtilen açıklamada, yönetim kurulunun şirketin potansiyel alıcılardan gelebilecek ilgiyi değerlendirmesinin "hissedarlar için mevcut değer yaratma fırsatlarını en üst düzeye çıkaracağına ve tüm paydaşlara fayda sağlayacağına oy birliğiyle inandığı" aktarıldı.

Morgan Stanley'nin bankanın satış sürecindeki baş danışmanı olarak görevlendirildiği ifade edilen açıklamada, "Şirket bu duyurunun yapıldığı tarih itibarıyla herhangi bir potansiyel teklif sahibiyle aktif görüşmeler yürütmemekte olup herhangi bir potansiyel teklif sahibinden teklif alma girişimiyle de karşılaşmış değildir. Herhangi bir teklif yapılacağının garantisi bulunmamaktadır. Satış sürecinin bir işlemle sonuçlanmaması halinde şirket, daha önce açıkladığı stratejisini uygulamaya ve öngörülerini gerçekleştirmeye devam edecektir." denildi.

Metro Bank, İngiltere'de ilk amiral gemisi şubesini 2010'da açmış ve 2016'da Londra Borsası'nda 1,6 milyar sterlin değerleme üzerinden işlem görmeye başlamıştı.

Banka, bu yılın ilk yarısında 60,7 milyon sterlin vergi öncesi kar elde etmişti.

Belek ve Kemer'de farklı dünya mutfaklarını buluşturan restoran seçenekleri sunan marka, Bodrum'da Caviar Kaspia, Spago by Wolfgang Puck ve Leña gibi uluslararası restoran markalarıyla çalışıyor. Özel beslenme tercihleri ve kişisel taleplere yönelik hizmetler de gastronomi stratejisinin bir parçasını oluşturuyor.

Tekrar misafir oranı yüzde 70'in üzerinde

2011 yılında Belek'te faaliyete başlayan Maxx Royal Resorts, sonraki yıllarda Kemer ve Bodrum yatırımlarıyla büyüdü. Şirketin paylaştığı verilere göre markanın tekrar misafir oranı yüzde 70'in üzerinde. Çocukluk döneminde otellerde konaklayan misafirlerin bugün kendi aileleriyle geri dönmesi, markanın müşteri bağlılığı stratejisinde öne çıkan unsurlardan biri.

2027 sezonunda şirketin öncelikleri arasında Türkiye pazarındaki konumunu güçlendirmek, mevcut uluslararası pazarlardaki payını artırmak ve yeni pazarlara ulaşmak bulunuyor. Erken rezervasyon döneminde ise özellikle tekrar gelen misafirlerin tercih ettikleri oda ve villa kategorilerini önceden güvence altına alma eğilimi dikkat çekiyor.

Wellbeing yatırımları da gündemde

Lüks konaklama sektöründe büyüyen bir başka alan ise wellbeing. Fiziksel yenilenme, stres yönetimi ve uyku kalitesine yönelik uygulamalar, otellerin sunduğu hizmetlerin kapsamını genişletiyor. Maxx Royal Resorts da Maxx Wellbeing çatısı altında SPA uygulamalarını, ileri teknoloji bakım hizmetlerini ve fiziksel-zihinsel yenilenme programlarını bir araya getiriyor.

Sürdürülebilirlik de markanın yatırım ve işletme gündemindeki başlıklardan biri. Enerji ve su verimliliği, atık yönetimi ve yerel üreticilerle iş birliklerine odaklanan şirketin Bodrum oteli, LEED Platinum sertifikasına sahip.

Yönetmelikle, mal veya hizmet satışı ya da kiralanması sırasında, bunlarla doğrudan bağlantılı risklere karşı sunulan sigortaların güvenilir, şeffaf ve etkin şekilde yürütülmesine ilişkin kurallar belirlendi.

Buna göre, bütünleşik sigorta kapsamında sunulacak teminatlara ilişkin yıllık brüt prim tutarı, teminatın başlangıç tarihi itibarıyla ilgili takvim yılının ilk 6 ayında geçerli aylık brüt asgari ücret tutarını aşamayacak. SEDDK Kurulu, bu üst sınırı mal veya hizmetler bazında yarıya kadar indirebilecek veya iki katına kadar artırabilecek.

Sigorta teminatının süresi en fazla 2 yıl olacak. Uzatılmış garanti teminatı bulunan ürünlerde bu süre garanti süresiyle uyumlu olarak uzatılabilecek.

Sigorta satın alınması, ürün veya hizmet alımının şartı olamayacak

Düzenlemeyle, bütünleşik sigortanın satın alınması, ilgili mal veya hizmetin satın alınması ya da kiralanmasının şartı haline getirilemeyecek. Sigortanın tercih edilmemesi, ürün veya hizmet bedelinin ya da diğer satış koşullarının tüketici aleyhine değiştirilmesine gerekçe oluşturamayacak.

Bütünleşik sigorta, malın satışı veya kiralanması ya da hizmetin satışı sırasında veya satış ve kira sözleşmesinin kurulmasından itibaren 14 gün içinde sunulabilecek.

Sigortanın fiziki veya elektronik ortamda sunulması halinde, sigortayı sağlayan şirketin unvanı ve iletişim bilgileri, varsa sigorta aracısının bilgileri, prim tutarı ve sigortanın kapsamı tüketiciye açıklanacak. Ayrıca rizikonun gerçekleşmesi halinde tazminatın, riski üstlenen sigorta şirketi veya sigorta teminatı veren emeklilik şirketi tarafından ödeneceği belirtilecek.

Tüketici sigortasını kolaylıkla sona erdirebilecek

Yönetmelikle, bütünleşik sigortalarda sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin taleplerin herhangi bir uzaktan iletişim aracıyla iletilmesine imkan tanındı.

Sigortayı sunan platformlar, iptal talebinin sözleşmenin kurulması sırasında kullanılan yöntemle de iletilebilmesini sağlayacak sistemleri kurmakla yükümlü olacak. Sigorta ettiren, sözleşmeyi sona erdirirken başlangıçta kullandığı yöntemden daha ağır koşullara tabi tutulamayacak.

Bütünleşik sigortaya konu mal veya hizmet sözleşmesinde cayma, fesih, iptal veya dönme hakkının kullanılması halinde sigorta sözleşmesi de herhangi bir tazminat veya cezai şart ödeme yükümlülüğü olmaksızın kendiliğinden sona erecek.

Kapsama alınan ve kapsam dışında tutulan sigorta türleri

Bütünleşik sigorta kapsamında malın kırılması, kaybı, çalınması, yanması ve arızalanması gibi risklere ilişkin teminatlar sunulabilecek. Ev hayvanlarının hastalanması, çalınması ve kaybıyla bağlantılı riskler de bu kapsamda yer alacak.

Seyahat, ulaşım, konaklama, etkinlik, abonelik, fatura ödeme, siber güvenlik ve paylaşımlı veya kısa süreli motorlu kara taşıtı kiralama hizmetlerinin kullanılamaması, iptali, kesintiye uğraması veya yetkisiz kullanılması gibi risklere karşı da sigorta sunulabilecek.

Bunun yanı sıra vize ve ikamet izni başvurularında ibraz edilmesi gereken sigortalar ile bankaların kendilerine ait olmayan elektronik ticaret ortamları üzerinden sağladıkları bireysel kredilerle bağlantılı hayat, borç ödeme ve ferdi kaza sigortaları da bütünleşik sigorta kapsamında değerlendirilebilecek.

Zorunlu sigortalar, konut ve iş yeri sigortaları, zorunlu deprem sigortası, sağlık ve hastalık sigortaları, tarım sigortaları, birikim ve yatırımlı sigortalar ile nakliyat ve hukuksal koruma sigortaları ise bu kapsamda sunulamayacak.

Öte yandan, sigorta priminin mal veya hizmet bedeliyle birlikte tahsil edilmesi halinde ödeme belgesinde ayrıca gösterilmesi gerekecek. Sigorta şirketleri, sözleşme kurulmadan önce tüketiciyi bilgilendirecek ve güvenli bir yöntemle onayını alacak.

Yönetmelik kapsamında uygulamaya geçecek yetkili kuruluşların faaliyete başlamadan bir ay önce SEDDK'ye bildirimde bulunması gerekecek.

Mesafeli akdedilen sigorta sözleşmelerine ilişkin yönetmelikte de değişikliğe gidildi

Öte yandan SEDDK tarafından hazırlanan "Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetler ve Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" de Resmi Gazete'de yayımlandı.

Değişiklikle, sigortacılık faaliyetlerinin sınırları ve mesafeli akdedilen sigorta sözleşmelerine ilişkin mevcut yönetmelik, bütünleşik sigortalara yönelik yeni düzenlemeyle uyumlu hale getirildi. Bu kapsamda, yönetmeliğe Bütünleşik Sigortalar Hakkında Yönetmelik'e atıf eklenirken 10. maddesi yürürlükten kaldırıldı.

Buna göre, bankacılık sektörünün toplam mevduatı 6 Kasım ile biten haftada yüzde 0,52 azalarak 34 trilyon 105 milyar 40 milyon 447 bin liradan 33 trilyon 929 milyar 364 milyon 627 bin liraya indi.

Yurt içi yerleşiklerin bankalardaki TL cinsi mevduatında azalış

Aynı dönemde yurt içi yerleşiklerin bankalardaki Türk lirası cinsi mevduatı yüzde 1,90 azalışla 18 trilyon 463 milyar 592 milyon 546 bin liraya düşerken yabancı para (YP) cinsinden mevduatı ise yüzde 1,90 artışla 11 trilyon 327 milyar 446 milyon 720 bin liraya yükseldi.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 264 milyar 681 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken bu tutarın 227 milyar 102 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 6 Kasım itibarıyla 1 milyar 492 milyon dolarlık artış görüldü.

Bankacılık sektörünün toplam kredi hacminde artış

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 0,39 azalışla 7 trilyon 17 milyar 525 milyon liraya geriledi.

Söz konusu kredilerin 854 milyar 322 milyon lirası konut, 42 milyar 590 milyon lirası taşıt, 2 trilyon 653 milyar 888 milyon lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 466 milyar 724 milyon lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi de 6 Kasım ile biten haftada 24 milyar 366 milyon 373 bin lira artarak 28 trilyon 222 milyar 613 milyon 534 bin liradan 28 trilyon 246 milyar 979 milyon 907 bin liraya çıktı.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil, geçen hafta 164 milyar 191 milyon lira azalarak 32 trilyon 739 milyar 311 milyon liradan 32 trilyon 575 milyar 119 milyon liraya geriledi.

Tüketici kredilerinin tutarında artış

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 1 milyar 602 milyon lira artarak 3 trilyon 558 milyar 541 milyon liraya çıktı.

Bu tutarın 855 milyar 82 milyon lirası konut, 42 milyar 736 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 660 milyar 724 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı 1 trilyon 72 milyar 744 milyon lira azalarak 4 trilyon 450 milyar 99 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise 29 milyar 314 milyon lira azalışla 3 trilyon 466 milyar 995 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 308 milyar 81 milyon lirasını taksitli, 2 trilyon 158 milyar 914 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Bankacılık sisteminin yasal öz kaynaklarında azalma

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 6 Kasım itibarıyla önceki haftaya göre 12 milyar 907 milyon lira artışla 996 milyar 24 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 728 milyar 16 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları 1 milyar 122 milyon lira azalarak 6 trilyon 209 milyar 791 milyon liraya geriledi.

Buna göre, yurt dışında yerleşik kişiler, geçen hafta 367,2 milyon dolarlık hisse senedi, 36,9 milyon dolarlık DİBS aldı, 143,1 milyon dolarlık ÖST sattı. Yurt dışında yerleşik kişilerin hisse senedi stoku, 6 Kasım haftasında 31 milyar 323,1 milyon dolardan 32 milyar 266,2 milyon dolara yükseldi.

Aynı dönemde yurt dışında yerleşik kişilerin DİBS stoku 15 milyar 829,9 milyon dolardan 15 milyar 797,4 milyon dolara indi. ÖST stoku ise 2 milyar 670,6 milyon dolardan 2 milyar 513,9 milyon dolara geriledi.

Buna göre, 6 Kasım itibarıyla Merkez Bankasının brüt döviz rezervleri 933 milyon dolar artarak 57 milyar 23 milyon dolara çıktı. Brüt döviz rezervleri, 30 Ekim'de 56 milyar 90 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Altın rezervlerinde artış

Bu dönemde altın rezervleri de 2 milyar 24 milyon dolar artışla 102 milyar 17 milyon dolardan 104 milyar 41 milyon dolara yükseldi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri, 6 Kasım haftasında bir önceki haftaya göre 2 milyar 956 milyon dolar artışla 158 milyar 107 milyon dolardan 161 milyar 63 milyon dolara çıktı.

TCMB rezervleri Ocak 2024'ten bu yana şöyle (milyon dolar):

Peki, Merkez Bankası faiz kararı ne zaman açıklanacak? Kasım ayında Para Politikası Kurulu (PPK) toplanacak mı? Faiz kararına yönelik piyasa beklentileri neler? İşte 2026 Merkez Bankası toplantı takvimi ve konuya ilişkin ayrıntılar...

Savaşın başlamasıyla İran, 2 Mart'ta dünya petrollerinin yüzde 20'sinden fazlasının geçtiği Hürmüz Boğazı'nı trafiğe kapattığını ve geçen gemileri hedef alacağını duyurdu.

ABD ise Hürmüz'ü kapatan İran'a karşı 13 Nisan'da deniz ablukası başlattı. ABD, abluka boyunca İran limanlarının veya İran'a ait gemilerin Hürmüz'e giriş ve çıkışlarını yasakladı. Bu da İran'ın petrol ihracatının durma noktasına gelmesine neden oldu.

ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukaya karşılık İran, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği üzerindeki kontrolünü artırmaya yönelik adımlar atarken, Tahran'ın onaylamadığı güzergahları kullanan gemilere yönelik tehditlerini de yoğunlaştırdı.

İran donanma güçleri, bu güzergahlardan geçen gemileri hedef almaya devam ediyor. İranlı yetkililer ayrıca, seyrüsefer ve kimlik tespit sistemlerini kapatarak ABD ordusunun yönlendirmeleriyle boğazdan geçmeye çalışan gemileri de "düşman" olarak değerlendiriyor.

Savaşın başlamasından bu yana İran, Hürmüz'de kendi belirlediği rotanın dışında ve "izni" olmadan geçmeye çalışan gemileri hedef almayı sürdürüyor. Özellikle, Hürmüz'ün Umman tarafında yer alan ve Tahran'ın "yasa dışı" kabul ettiği güzergahtan geçmeye çalışan gemiler sık sık saldırıya uğruyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, bazı gemilerin Tahran yönetiminin "güvensiz" ve "yasa dışı" olarak nitelendirdiği Umman tarafındaki güney güzergahından geçerken deniz mayınlarına çarptığını ileri sürüyor.

Son aylarda saldırılardaki artış dikkati çekiyor

İran'a yönelik deniz ablukasının sürmesi ve savaştaki belirsizlik nedeniyle Hürmüz'de hedef alınan gemi sayısında son aylarda kaydedilen ciddi artış dikkati çekiyor.

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), savaşın şubat ayında başlamasından bu yana bölgede ticari gemilere yönelik 134 saldırıyı doğruladı. Saldırılarda 25 denizci hayatını kaybederken binlerce denizci de savaşın devamı nedeniyle güvenlik riskleriyle karşı karşıya bulunuyor.

İngiltere Deniz Ticaretleri Operasyonları (UKMTO) ve İran Silahlı Kuvvetleri'nin açıklamalarından elde edilen veriler, ABD ile savaşın yeniden başladığı temmuz ayından itibaren ticari gemilere yönelik eylemlerin belirgin biçimde arttığını gösteriyor. Temmuzda Hürmüz Boğazı'nda geçiş kısıtlamalarının sertleşmesiyle birlikte tanker ve kargo gemilerine yönelik en az 12 saldırı kaydedildi.

Ağustos ayında Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Füceyre ve Umman'ın Sohar açıklarında demirleyen tankerler ile LNG tankerleri dahil olmak üzere füze ve kamikaze insansız hava araçlarıyla (İHA) gerçekleştirilen saldırılarda en az 10 gemi hedef alındı.

Eylül ayında tırmanan füze ve İHA saldırıları sonucunda Hürmüz ve çevresinde en az 18 gemi hedef alındı. Eylülde ABD ve bölgesel müttefikleri, dev ham petrol tankerlerinin (VLCC) doğrudan Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaparken hedef olma riskini azaltmak amacıyla lojistik taktik değişikliğine gitti.

ABD ve Körfez ülkeleri, eylül başlarında "gemiden gemiye" olarak adlandırılan ve büyük tankerler yerine Körfez ülkelerinin limanlarından küçük gemilerle petrolü taşıyıp daha sonra güvenli bölgede büyük tankerlere aktarılması yöntemini benimsedi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD ve Körfez ülkelerinin bu esnekliğine karşı askeri stratejisini güncellerken, ABD koordinesinde yürütülen bu küçük gemi trafiğini ve gemiden gemiye aktarma operasyonlarını "yasa dışı petrol kaçakçılığı ve Hürmüz ablukasını delme girişimi" şeklinde niteleyerek Basra Körfezi'ndeki bazı ikmal gemilerini, römorkörleri ve küçük tonajlı tankerleri de vurmaya başladı.

Ekim, savaşın başından bu yana en fazla geminin hedef alındığı ay oldu

Kaydedilen bu saldırıların en az 50'sinin son 42 gün içinde gerçekleşmesi, savaşın başlangıcından bu yana ticari gemilere yönelik saldırıların son dönemde belirgin şekilde arttığını ortaya koydu.

UKMTO verilerine göre, Hürmüz ve çevresinde ekim ayında en az 37 gemi saldırıya uğradı. Bu, savaşın başlangıcından bu yana bir ay içerisinde kaydedilen en yüksek saldırı sayısı oldu.

Kaynaklara göre, Hürmüz Boğazı ve çevresinde kasım başından bugüne kadar da en az 13 saldırı, saldırı girişimi ve olay kaydedildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, bu gemilerden bazılarının "güvensiz" güzergahta "yasa dışı" şekilde seyir halindeyken deniz mayınlarına çarparak patlamalara maruz kaldığını bildirdi.

Bu doğrultuda TÜBİTAK'ın bütçesinin 2027'de 79 milyar 540 milyon 460 bin lira, 2028'de 92 milyar 909 milyon 450 bin lira ve 2029'da 104 milyar 11 milyon 494 bin lira olması öngörülüyor.

Üç yıllık toplamın 246 milyar 199 milyon 504 bin lirasının Araştırma, Geliştirme ve Yenilik Programı'na, 30 milyar 261 milyon 900 bin lirasının ise Yönetim ve Destek Programı'na ayrılması planlanıyor. Böylece TÜBİTAK, AR-GE gücünü yeni yatırım ve desteklerle artırmayı hedefliyor.

Kurumun toplam bütçesi içinde yer alan üç yıllık yatırım ödeneklerinin 140 milyar 720 milyon 510 bin liraya ulaşacağı hesaplanıyor.

Yatırımların 138 milyar 783 milyon 224 bin lirasının teknolojik araştırmalara, 1 milyar 549 milyon 829 bin lirasının bilişim altyapısına, 387 milyon 457 bin lirasının ise ilköğretim ve genel ortaöğretime ayrılması öngörülüyor.

Özel sektöre 9 ayda 3,88 milyar liralık destek

TÜBİTAK'ın özel sektöre yönelik destek programlarıyla firmaların teknoloji ve yenilik odaklı araştırma ve geliştirme, üniversite-sanayi işbirliği, girişimcilik ve ticarileştirme faaliyetleri destekleniyor.

Bu kapsamda 2026'nın ocak-eylül döneminde 2 bin 500'e yakın firmanın 3 bine yakın projesine toplam 3 milyar 880 milyon lira kaynak aktarıldı.

Üniversitelere yönelik destekler kapsamında da eylül itibarıyla 187 üniversitenin 6 binden fazla projesine 3 milyar 900 milyon lira sağlandı. Bilim insanlarına yönelik burs ve destek programlarıyla aynı dönem itibarıyla 70 binin üzerinde bilim insanı ve gence 2 milyar 620 milyon lira destek verildi.

Ufuk Avrupa Programı'nda ise belge tarihi itibarıyla desteklenen 992 projeyle Türkiye'ye 496,4 milyon avro fon kazandırıldı.

Girişim fonlarında 25 milyar liralık taahhüt hedefi

Alt program performans göstergelerine göre teknoloji tabanlı erken aşama girişimlere yatırım için kurulan fonların toplam taahhüt tutarının 2027'de 20 milyar lira, 2028 ve 2029'da 25'er milyar lira olması planlanıyor.

Bu fonlarca yatırım yapılan teknoloji tabanlı girişim sayısının 2027'de 1520, sonraki yıllarda ise 1870 olması öngörülüyor.

Özel sektöre yönelik destek programları kapsamında desteklenen sanayi-sanayi işbirliğine dayalı AR-GE ve yenilik projesi sayısının da aynı yıllarda sırasıyla 450, 550 ve 575 olması planlanıyor. Desteklenen projeler kapsamında tescil ettirilen patent sayısının 2029'da 750'ye, TÜBİTAK merkez ve enstitülerinde ticarileştirilen ürün çeşidi sayısının ise 110'a ulaşacağı tahmin ediliyor.

Bilim insanı ve bursiyer desteğinde 85 bin hedefi

TÜBİTAK tarafından desteklenen toplam bilim insanı ve bursiyer sayısının 2027'de 82 bin, 2028'de 83 bin ve 2029'da 85 bin olması öngörülüyor. Desteklenen kadın bilim insanı ve bursiyer sayısının da 2029'da 65 bine ulaşması öngörülüyor.

Stajyer Araştırmacı Burs Programı kapsamındaki bursiyer sayısının 2029'da 15 bin 100'e çıkarılması planlanıyor.

Sanayi Doktora Programı kapsamındaki projeler aracılığıyla özel sektörde istihdam edilmeye başlanan doktoralı araştırmacı sayısının ise aynı yıl 450 olması amaçlanıyor.

Bilim fuarlarına projesiyle katılan öğrenciler ile fuarları ziyaret eden kişi sayısının 2029'da 48 milyona, bilim merkezlerinin ziyaretçi sayısının da 20 milyona ulaşması öngörülüyor.

Araştırma altyapısı ve hesaplama hizmetlerine destek

Temel ve Uygulamalı Araştırma Alt Programı'nda, Mükemmeliyet Merkezleri Desteği kapsamında desteklenen araştırma programı sayısının 2027'de 60, 2028 ve 2029'da 70'er olması hedefleniyor.

Öncül AR-GE laboratuvarlarında çalışan araştırmacı sayısının 2029'da 380'e, Türkiye'de bu laboratuvarları kurmuş çok uluslu ve ulusal şirket sayısının da 22'ye ulaşması bekleniyor.

Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı'nda (TRUBA) kullandırılan işlemci zamanının ise 2027'de 560 milyon çekirdek saat, 2028 ve 2029'da 575'er milyon çekirdek saat olması öngörülüyor.

Devlet ve hükümet başkanlarının ulusal beyanlarını paylaştığını aktaran Kurum, "Müzakerelerimiz devam ediyor. Gerek ülkelerden gelen müzakereciler gerek COP31'in yan etkinliklerinde yer alan katılımcılar olsun çok yoğun bir ilgi olduğunu gururla ifade etmek istiyorum. Sadece iki günde 100 bin kayıt yapıldı. Tarihin en yoğun katılımlı COP'unda bizler de sizlerle birlikte COP31'de tarihi kararlara imza atmak istiyoruz. Ülkeler önceliklerini, hedeflerini ve yol haritalarını ortaya koyarken biz de COP31 Başkanlığı olarak uygulamayı sürecin merkezine yerleştiriyoruz. Başından beri ne dedik? Diyalog, uzlaşı, aksiyon. Konuşacağız, ortak irade arayacağız ve harekete geçeceğiz." diye konuştu.

Kurum, COP31'i "Uygulama COP'u" olarak tanımladıklarını anımsatarak, alınan kararların artık sadece sözde kalmaması ve hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Bazı hedefler belirlediklerini, Eylem ajandasındaki 10 gündem maddesi doğrultusunda iddialı ama ulaşılabilir, ölçülebilir bir yol haritası çizdiklerini vurgulayan Kurum, "Temiz enerji ve elektrifikasyondan yeşil sanayiye, sıfır atıktan metan azaltımına, dirençli şehirlerden gıda güvenliğine; okyanuslardan sağlığa ve gençliğe kadar uzanan 10 başlık, hayatın her alanına dokunuyor. Bu başlıkların neredeyse her biri doğrudan sizi ilgilendiriyor, üretiminizi, yatırımlarınızı, geleceğinizi şekillendiriyor." dedi.

Bakan Kurum, COP31 Eylem Ajandası ile dünyaya bir çağrı yaptıklarını dile getirerek, 2035'e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarmak, üretim ve imalatta döngüsel malzeme kullanımını en az yüzde 15'e taşımak istediklerinin altını çizdi.

Bu hedeflerin kağıt üzerinde kalırsa birer rakamdan ibaret olacağını anlatan Kurum, bunun için İklim Uygulama Köprüsü başlattıklarını, amaçlarının ülkelerin önceliklerini yatırım yapılabilir projelere çevirmek, finansmanla projeyi, teknolojiyle ihtiyacı buluşturmak olduğunu aktardı.

Kurum, bu köprünün en sağlam ayağının iş dünyası olduğuna dikkati çekerek, "İş dünyasının bilgi birikimini, yatırım gücünü, üretim kapasitesini ve yenilikçi yaklaşımını sürecin güçlü bir parçası haline getirmek istiyoruz. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğimizle kurduğumuz ortaklığın arkasında bu irade bulunuyor." ifadelerini kullandı.

"Yenilenebilir enerji sektöründe dünya genelinde 16,6 milyon kişi istihdam ediliyor"

COP31 Başkanı Kurum, iklim dönüşümünü ekonomik büyümenin, rekabet gücünün, teknolojik ilerlemenin ve yeni yatırım alanlarının önemli bir fırsatı olarak gördüklerini belirtti.

Gelecek 10 yılın bu açıdan belirleyici olacağına işaret eden Kurum, bugünden temiz teknolojiye, enerji verimliliğine, düşük karbonlu üretime, döngüsel ekonomiye ve yeni nesil iş modellerine yatırım yapan şirketlerin, geleceğin rekabet ortamında güçlü avantajlar elde edeceğini söyledi.

Küresel yatırım eğilimlerinin de bu yönelimi açık biçimde ortaya koyduğunu anlatan Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Uluslararası Enerji Ajansı, 2026'da dünya genelindeki enerji yatırımlarının 3,4 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor. Bunun yaklaşık 2,2 trilyon dolarının yenilenebilir enerji, şebekeler, depolama, enerji verimliliği, elektrifikasyon ve diğer temiz enerji alanlarına yönelmesi öngörülüyor. Bu tablo bize sermayenin, teknolojinin ve küresel rekabetin yönünü gösteriyor. Türkiye'nin ve Türk özel sektörünün bu büyük dönüşümden daha fazla pay almasını, yeni yatırımları ülkemize çekmesini ve kendi teknolojilerini geliştirerek dünya pazarlarına sunmasını istiyoruz.

Bu dönüşüm aynı zamanda yeni mesleklerin ve yeni istihdam alanlarının önünü açıyor. IRENA ve Uluslararası Çalışma Örgütünün verilerine göre yenilenebilir enerji sektöründe dünya genelinde 16,6 milyon kişi istihdam ediliyor. Dünya Ekonomik Forumu da 2030 yılına kadar iklim değişikliğine uyum çalışmalarının yaklaşık 5 milyon, emisyonların azaltılmasına yönelik çalışmaların ise yaklaşık 3 milyon net ilave işe katkı sağlayabileceğini öngörüyor."

"Türkiye'yi yeşil dönüşümün öncü ülkelerinden biri haline getireceğiz"

Bakan Kurum, gençleri yeni becerilerle buluşturmak, çalışanların yetkinliklerini geliştirmek ve KOBİ'lerin nitelikli insan kaynağına erişimini artırmanın gelecek dönemin en önemli başlıkları arasında yer alacağını belirtti.

Üretim anlayışının merkezine de sürdürülebilirliği yerleştirmek gerektiğini vurgulayan Kurum, enerjiyi, suyu ve ham maddeyi daha verimli kullanan, atığını azaltan, yeniden kullanım ve geri dönüşüm imkanlarını artıran bir üretim modelinin, işletmelere ekonomik güç kazandıracağını söyledi.

Bakan Kurum, büyük sanayi kuruluşlarından KOBİ'lere kadar üretim ve tüketim ekosisteminin bu anlayışla gelişmesini önemsediklerini dile getirerek, şunları kaydetti:

"Sürdürülebilirliği tedarik zincirinin tamamına yayarak üretim gücümüzü geleceğin şartlarına hazırlayacağız. Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde başlayan Sıfır Atık Hareketimiz bu yaklaşımın en güçlü örneklerinden biridir. Sıfır atığı üretim anlayışımızın temel unsurlarından biri haline getirerek hem çevremizi koruyacak hem de işletmelerimizin rekabet gücüne katkı sağlayacağız. COP31 kapsamında iş dünyamızla oluşturduğumuz bu güçlü işbirliğini uzun vadeli bir ortaklığa dönüştürmek istiyoruz. Özel sektörümüzün burada kazandığı tecrübenin Türkiye'nin bütün üretim ekosistemine yayılması, KOBİ'lerimize ulaşması ve uzun vadeli kurumsal kapasiteye dönüşmesi COP31'in en değerli kazanımlarından biri olacaktır. İş dünyamızla biriz, beraberiz. Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde üretim gücümüzü büyütecek, yeni fırsatları ülkemize kazandıracak ve Türkiye'yi yeşil dönüşümün öncü ülkelerinden biri haline getireceğiz."

Bakan Kurum, İngiltere Başbakanı Burnham ile görüştü

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İngiltere Başbakanı Andy Burnham ve beraberindeki heyetle görüştü.

Bakan Kurum'un, COP31 Zirvesi kapsamında İngiltere Başbakanı Burnham, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband ve Londra Belediye Başkanı Sadık Khan ile yaptığı görüşme basına kapalı gerçekleşti.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol'un moderatörlüğünü üstlendiği oturum, farklı ülkelerden devlet ve hükümet başkanlarını, bakanları, uluslararası kuruluşların temsilcilerini ve iş dünyası liderlerini bir araya getirdi.

Kamu ve özel sektörün temiz enerji dönüşümündeki rolünün ele alındığı oturumda Çulhacı, elektrifikasyonun yaygınlaşması için atılabilecek adımları zirve gündemine taşıdı.

"35x35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü" imzacısı olan holding, COP31 Elektrifikasyon Partnerliğinin yanı sıra Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) liderliğinde oluşturulan COP31 İş Dünyası Forumu bünyesindeki Elektrifikasyon ve Enerji Dönüşümü Çalışma Grubu'nun eş başkanlığını da üstleniyor.

Holding, farklı paydaşları bir araya getiren söz konusu platformdaki çalışmalarıyla kamu ve özel sektör arasındaki diyaloğu güçlendirmeyi ve uygulanabilir, ölçeklenebilir modelleri uluslararası paydaşlarla paylaşmayı hedefliyor.

"Elektrifikasyon güçlü kaldıraçlardan biri"

Açıklamada oturumdaki görüşlerine yer verilen Çulhacı, elektrifikasyonun iklim eylemini, enerji güvenliğini ve ekonomik büyümeyi aynı anda ileriye taşıyabilecek güçlü kaldıraçlardan biri olduğunu belirtti.

Elektrifikasyona inançlarını yatırımlarıyla ortaya koyduklarını ifade eden Sabancı, 2022 yılından bu yana yatırımlarının yüzde 64'ünden fazlasını, 6 milyar doları aşan bir kaynağı elektrifikasyon ekosistemine yönlendirdiklerini aktardı.

Sabancı, söz konusu dönüşümün ölçek kazanması için üç konunun önem taşıdığına değinerek, şunları kaydetti:

"Birincisi, doğru vergilendirme politikaları, verimli teknolojiler ve uzun vadede öngörülebilir elektrik fiyatlarıyla elektrifikasyonu toplam maliyet açısından rekabetçi kılmak. İkincisi, şebekeleri talebin gerisinde kalmadan, talebin önünde inşa etmek. Üçüncüsü, öngörülebilir gelirler ve net bir risk paylaşımıyla sermayeyi daha erişilebilir ve uygun maliyetli hale getirmek."

Buna göre eylülde 240 bin 723 ton tavuk eti üretildi. Üretim, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 5,2, bir önceki aya göre yüzde 1,3 arttı.

Tavuk yumurtası üretimi, eylülde aylık bazda yüzde 1,8, yıllık bazda yüzde 20,4 yükseldi. Bu dönemde 2 milyar 76 milyon 674 bin adet tavuk yumurtası üretildi.


Eylülde kesilen tavuk sayısı yıllık yüzde 5,9 yükselişle 130 milyon 324 bin olarak kayıtlara geçti.

Ocak-eylül döneminde de geçen yılın aynı dönemine kıyasla tavuk yumurtası üretimi yüzde 19, kesilen tavuk sayısı yüzde 1,9, tavuk eti üretimi yüzde 1,8 arttı.

Musk'ın bu açıklaması, evlilik dışı ilişkilerinin ortaya çıkmasının ardından Nvidia yönetim kurulunun Huang'ın CEO olarak görevine devam edip etmeyeceğini değerlendirdiği yönündeki haberlerin hemen ardından geldi.

Söz konusu sosyal medya etkileşimi 11 Kasım gecesi X platformunda gerçekleşti. Finans haberleri paylaşan ZeroHedge hesabının "Elon lütfen Jensen'ı işe al" şeklindeki paylaşımına Musk, "Bu bir onur olur" yanıtını verdi.nbsp;

Paylaşım, The Wall Street Journal gazetesinin Nvidia yönetim kurulunun Jensen Huang'ın pozisyonunu görüşmek üzere toplanmaya hazırlandığını bildirmesinden kısa bir süre sonra geldi. Ancak Musk'ın bu yanıtı resmi bir iş teklifi niteliği taşımıyor.

Jensen Huang neden mercek altında?

Nvidia'yı 1993 yılında kuran isimlerden biri olan Huang, çalışanlarına gönderdiği bir mesajda evlilik dışı bir ilişki yaşadığını kabul etmesinin ardından eleştirilerin hedefi haline geldi. Eşini aldattığını belirten Huang, ailesinden ve iş arkadaşlarından özür diledi.

Huang gönderdiği e-postada, "Aileme ve hepinize bir özür borçluyum. Eşime sadakatsizlik ettim. Yaptıklarım ona ve çocuklarımıza zarar verdi. Bu davranışımın hiçbir mazereti yok. Çok üzgünüm" ifadelerini kullandı.

Tartışmaların odağında Singapur merkezli veri şirketi Megaspeed'in eski üst düzey yöneticisi Alice Huang yer alıyor. The New York Times'ın haberine göre, geçen bahar Trump yönetiminin üst düzey yetkilileri arasında dolaşan bir bilgi notunda, Jensen Huang ile yakın bir ilişkisi bulunan Alice'in kendisi hakkında bilgi toplamak amacıyla Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından devşirildiğine dair istihbarat bilgilerine yer verildi.

Milyonlar kendi ülkeleri içinde göç etmek zorunda kalabilir

IOM, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulundu.

Paylaşımda, "2050 yılına gelindiğinde, iklim değişikliğinin etkileri sonucunda 216 milyona varan sayıda insan kendi ülkeleri içinde göç etmek zorunda kalabilir." ifadesi kullanıldı.

IOM'un, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında paydaşları bir araya getirdiği belirtilen paylaşımda, bu buluşmanın amacının, iklim değişikliğinden etkilenen topluluklar için işe yarayan çözümleri yatırıma hazır projelere dönüştürmek olduğu açıklandı.

Yapay zekaya yönelik yatırımların arttığı, buna karşın birçok ülkenin yüksek kamu borçlarıyla mücadele ettiği bir dönemde hükümetlerin nasıl denge kurabileceğine ilişkin soruya yanıt veren Gurria, yapay zekanın önlenemeyecek bir dönüşüm olduğunu vurguladı.

Gurria, "Yapay zeka, oyunun kuralı haline gelecek, yaygınlaşıp genelleşecek. Yapay zekayı küreselleşmeye benzetebiliriz. Küreselleşmeyi durduramadığınız gibi yapay zekayı da durduramazsınız. Dönüştürebilirsiniz ya da durdurmaya çalışabilirsiniz ama durmayacaktır. Gelişmeye ve ilerlemeye devam edecektir." değerlendirmesinde bulundu.

Bütçelerin birçok ülkede sıkılaştığını ancak bunun yapay zekanın gelişimini durdurmayacağını belirten Gurria, düzenleyici çerçevelerin önemine işaret etti.

"Yapay zeka, geleceğin zamanı olduğu kadar bugünün de zamanı"

Hükümetlerin ekonomik büyüme, teknolojik dönüşüm ve sosyal eşitlik arasında denge kurmaları gerektiğini söyleyen Gurria, büyümenin teknoloji odaklı politikalar olmadan sürdürülemeyeceğini ifade etti.

Gurria, "Teknolojik değişim olmadan büyümeyi açıklayamazsınız, aynı şekilde büyümeyi destekleyecek kapsamlı politikalar olmadan da büyümeyi açıklayamazsınız. Politikaların büyümeyi destekleyebilmesi için ise bir ön koşul vardır: Bu politikaların teknoloji odaklı olması ve yoğun bir şekilde yapay zeka içermesi gerekir." diye konuştu.

Yapay zekaya uyum sağlamanın zorunlu olduğunu vurgulayan Gurria, "Yapay zeka, geleceğin zamanı olduğu kadar bugünün de zamanıdır hatta hızındaki üstel artış dışında geçmişin de zamanıdır." ifadesini kullandı.

"Ticarette daha fazla parçalanmanın risk oluşturduğunu düşünüyorum"

Küresel ekonomiye yönelik en büyük riskin ekonomik parçalanma olduğunu vurgulayan Gurria, "Ticarette daha fazla parçalanmanın risk oluşturduğunu düşünüyorum ancak yalnızca ticaretten değil ekonominin tamamındaki parçalanmadan söz ediyoruz. Bunun, yaşayabileceğimiz en büyük korku olduğunu düşünüyorum." görüşünü paylaştı.

Forumun "Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?" temasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gurria, Türkiye'nin uluslararası krizlerde üstlendiği role dikkati çekti.

Türkiye'nin arabuluculuk konusunda "çok iyi iş çıkardığı" yorumunu yapan Gurria, bu yapıcı role Avrupa ve ABD'nin eşlik etmeleri, Rusya ve Çin'in de küresel sorunların çözümünde rol üstlenmeleri gerektiğini söyledi.

Gurria, bu ülkelerin Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesine, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin azaltılmasına ve bölgesel krizlerin çözümüne katkı sunacak adımları teşvik etmeleri gerektiğini sözlerine ekledi.

Bolat, Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen ve iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, "Uygulama için Küresel Çağrı: İklim Eylemi İçin Ticaretten Yararlanmak" başlıklı oturumda konuştu.

İklim taahhütlerinin hayata geçirilmesi için gerekli ekonomik koşulların oluşturulmasında ticaret politikalarının rolüne işaret eden Bolat, iklim politikaları ile ticaret arasındaki etkileşimin giderek önem kazandığını, özellikle 2021'den bu yana iklim değişikliği politikaları ile ticaretle bağlantılı çözüm yollarının uluslararası ticareti etkilemeye başladığını bildirdi.

Bolat, temel hedefin dünya genelinde düşük karbonlu ekonomi ve ticaret düzenine ulaşmak olduğunu, bunun da uluslararası üretim, yatırım ve ticarette büyük bir dönüşümü beraberinde getirdiğini anlattı. Karbonsuzlaşma ve karbon emisyonlarının azaltılması meselesinin çevresel bir konu olmaktan çıktığına dikkati çeken Bolat, konunun ticaret, yatırım ve üretim alanlarında bir dönüşüm meselesi haline geldiğini vurguladı.

"Ticaret savaşları küresel ekonomik büyümeyi yavaşlatıyor"

Küresel ticarette korumacılık eğilimlerinin güçlendiğinin altını çizen Bolat, ticaret savaşları ve artan gümrük vergilerinin küresel ekonomik büyümenin yavaşlamasına neden olduğunu söyledi.

Bolat, düşük karbonlu üretim, yatırım ve ticaretin, ekonomik büyümeyi desteklemesi ve karbon emisyonlarını azaltması gerektiğini anlatarak, iklim hedefleri doğrultusunda atılacak adımların küresel ekonomik bütünlüğü zedelememesi gerektiğini bildirdi. Ticaret politikalarını ve uluslararası işbirliğini kullanarak, açık ve dayanıklı küresel piyasaları korumanın öneminin altını çizen Bolat, bu doğrultuda iklim hedeflerinin ilerletilmesi gerektiğini dile getirdi.

Ticaret bakanlarının, iklimle bağlantılı ekonomik tedbirlerin tasarlanması sürecine en başından itibaren dahil olması gerektiğine dikkati çeken Bolat, Paris İklim Anlaşması ve Yeşil Mutabakat ekonomisine geçişin artık çevre, ekonomi ve ticaret bakanlıklarının ortak çalışma alanı haline geldiğini kaydetti.

"Yeşil Mutabakat Eylem Planı 11 öncelikli alan içeriyor"

Bolat, Türkiye'nin bu alanda doğrudan tecrübesi bulunduğunu belirterek, 2021'de kabul edilen Yeşil Mutabakat Eylem Planı kapsamında, Ticaret Bakanlığının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıyla eş güdüm içerisinde koordinatörlük görevini üstlendiğini hatırlattı. 2021-2025 dönemini kapsayan eylem planının süresinin sona erdiğini anımsatan Bolat, "Henüz 2 gün önce Cumhurbaşkanımız, Ticaret Bakanlığımız tarafından hazırlanan yeni beş yıllık eylem planını imzaladı. Yeni plan, 11 öncelikli alan, 41 hedef ve 142 eylemden oluşuyor." diye konuştu.

Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) programına uyum sağladığını aktaran Bolat, Türkiye'nin kendi SKDM programının da AB'nin programıyla tam uyumlu şekilde yürütüldüğünü vurguladı.

Bolat, emisyon ticaret sisteminin de kurulduğuna değinerek "Ayrıca Gümrük Birliği nedeniyle Avrupa Birliği'ne yapılan ihracatta karbon vergisi uygulamasına başladık, sistem artık işlemeye başladı. Avrupa Birliği ile koordinasyon içerisindeyiz." ifadesini kullandı.

"Düzenlemeler uluslararası ticarette engel oluşturmamalı"

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının (SKDM), ticaret ve iklim politikaları arasındaki diyaloğun geliştirilmesi açısından önemli bir forum sunduğunu dile getiren Bolat, bu platformun iklimle bağlantılı tedbirlerin ticari etkilerinin ele alınmasına, şeffaflığın teşvik edilmesine ve üyeler arasındaki diyaloğun güçlendirilmesine katkı sağladığını anlattı.

Bolat, ticaretle bağlantılı karbonsuzlaşma programının önemli başlıklarından birinin, çevresel hassasiyetleri gözeten yatırımların teşvik edilmesi olduğunu belirterek, yatırımların finansmanının da önemli bir mesele olduğunu söyledi. Çevreyi korumaya yönelik tedbirlerin, küresel ticareti parçalamaması ve yerli sanayileri korumak amacıyla ticari engellere dönüştürülmemesi gerektiğini vurgulayan Bolat, çevre ve ticaretle bağlantılı düzenlemelerin uluslararası ticaretin önünde engel oluşturmamasının önemine dikkati çekti.

Gelişmiş ve az gelişmiş ülkeler arasında uyumun sağlanmasının da kritik konular arasında yer aldığını, bu konularda uygulanabilir çözümler bulunması gerektiğini bildiren Bolat, "Türkiye, bu diyaloğu ileriye taşımak ve COP31'i tam anlamıyla başarılı kılmak için Dünya Ticaret Örgütü UNCTAD ve tüm ticaret ortaklarıyla birlikte çalışmaya hazır." değerlendirmesinde bulundu.

Oturuma ayrıca Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, Barbados Başbakanı Mia Amor Mottley, COP30 Başkanı Brezilyalı diplomat ve büyükelçi Andre Aranha Correa do Lago ile Finlandiya Dış Ticaret ve Kalkınma Bakanı Ville Tavio katıldı.

Işıkhan, "TCMB Başkanı Karahan: "Enflasyonun 2027 yıl sonunda yüzde 21'e, 2028 yılı sonunda yüzde 13,5'e, 2029 yıl sonunda yüzde 9'a gerileyeceğini öngörüyoruz" ifadelerini kullandı.

"Petrol fiyatı varsayımlarını 2026 ve 2027 yılları için yukarı yönlü güncelledik"

Jeopolitik gelişmelerin dış talep üzerindeki riskleri canlı tutmakla birlikte küresel büyümenin savaşın ilk dönemindeki beklentilere göre daha dirençli seyrettiğini ifade eden Karahan, bu çerçevede dış talep varsayımlarını her iki yıl için de koruduklarını söyledi.

Karahan, Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatının normalleşmesine ilişkin beklentilerin zayıflaması ve bölgedeki gerilimlerin artmasının petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkilediğine dikkati çekti.

Bu gelişmeleri dikkate alarak petrol fiyatı varsayımlarını 2026 ve 2027 yılları için yukarı yönlü güncellediklerini bildiren Karahan, "Doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, petrol fiyatlarına göre daha belirgin oldu. Enerji arzındaki aksaklıklar, rafineri marjlarındaki artış ve yükselen taşımacılık maliyetleri de ithalat fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor. Bu çerçevede ithalat fiyatları varsayımlarımızı da her iki yıl için yukarı yönlü güncelledik." ifadelerini kullandı.

Karahan, bunlara ek olarak, gıda fiyatları varsayımlarını artan enerji ile taşımacılık maliyetleri ve tarımsal emtia fiyatlarındaki görünüm kaynaklı olarak yükselttiklerini dile getirdi.

"2026 yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncelledik"

TCMB Başkanı Karahan, tahminleri oluştururken para politikasında sıkı duruşun korunduğu görünümü esas aldıklarını, ayrıca ekonomi politikalarındaki eş güdümün de devam edeceği varsayımını yansıttıklarını söyledi.

Karahan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Önceki Enflasyon Raporu döneminde ara hedeflerimizi korumuş, 2027 yılı ve sonrası için ara hedeflerin değerlendirilmesinde savaşın kalıcılığına ilişkin belirsizliklerin ve OVP (2027-2029) çerçevesinin netleşmesinin belirleyici olacağını ifade etmiştik. Geldiğimiz noktada, para politikasının kontrol ufkunu ve güncellenen makroekonomik görünümü dikkate alarak 2027 ve sonrası döneme ilişkin ara hedeflerimizi yukarı çektik.nbsp;

Tahminlerimize geçecek olursak, 2026 yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncelledik. Enflasyonun 2027 yıl sonunda ara hedeflerimiz olan yüzde 21’e, 2028 yıl sonunda yüzde 13,5’e, 2029 yıl sonunda yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz. Tahminlerdeki güncellemede savaş kaynaklı gelişmeler belirleyici oldu. Savaşın seyrine ilişkin belirsizliklerin sürmesi ve enerji fiyatlarının, bir önceki rapor dönemine kıyasla daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisi, enflasyon tahminlerini yukarı yönlü etkiledi."

Gıda enflasyonu varsayımındaki güncellemenin tahmin patikasındaki yükselişe katkıda bulunduğunu, OVP makroekonomik çerçevesi ve ortaya konulan yönetilen/yönlendirilen fiyatlara ilişkin düzenlemelerin tahminlere yansıtıldığını belirten Karahan, bunlara ilaveten, enflasyon tahmin patikasının yukarı yönlü güncellenmesinde öne çıkan bir diğer unsurun da savaşın etkilerinin beklenenden kalıcı hale gelmesi olduğunu vurguladı.

"Ekonomik görünüme ilişkin belirsizlik yüksek seyrediyor"

Karahan, bu durumun enflasyon beklentilerinde geçen rapor döneminde öngördükleri iyileşmeyi sınırladığını dile getirdi.

Çıktı açığı patikasının sınırlı bir miktar yukarı yönlü güncellendiğini ancak finansal koşullardaki sıkılığın korunmasıyla, tahmin ufku boyunca dezenflasyonu destekleyici seviyelerde kaldığını ifade eden Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Jeopolitik gelişmeler ile finansal piyasalar ve emtia fiyatlarında yaşanan oynaklıkların etkisiyle ekonomik görünüme ilişkin belirsizlik yüksek seyrediyor. Enerji tarafında jeopolitik gelişmeler önde gelen risk unsuru olmaya devam ediyor. Ayrıca, doğal gaz tarafındaki arz yönlü kısıtlar da enerji fiyatları üzerindeki baskıyı canlı tutuyor. Gıda fiyatları tarafında da savaşın ve olumsuz hava koşullarının uluslararası tarımsal emtia ve tarımsal girdi fiyatları üzerindeki etkisi önemini koruyor. Ayrıca, yönetilen/yönlendirilen kategorisindeki ürünlerde gerçekleşebilecek fiyat ayarlamaları da bu yöndeki riskleri artırabilir.

Diğer taraftan, yurt içi arz koşullarındaki gelişmeler, özellikle işlenmemiş gıda grubunda her iki yönde de oynaklık yaratabilecek bir faktör olarak karşımızda duruyor. Ek olarak, arz şoklarının enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışı açısından riskler barındırdığını vurgulamak isterim. Enerji ve diğer emtia fiyatlarındaki artışların uzun süre devam etmesi ve maliyet şoklarının sıklaşması, dezenflasyon sürecini yavaşlatma riski taşıyor."

Karahan, bu şokların enflasyon beklentileri ve firmaların fiyatlama davranışları üzerindeki ikincil etkilerini takip ettiklerini söyledi.

"Dezenflasyon süreci, ivme kaybetmekle birlikte devam ediyor"

Karahan, para politikasının gecikmeli etkileri ve finansal koşulların daha fazla sıkılaşması gibi unsurlarla yurt içi talep koşullarının baz senaryoda öngördüklerinden daha zayıf seyredebileceğine dikkati çekerek, bu durumun enflasyon tahminleri üzerinde aşağı yönlü risk oluşturduğunu belirtti.

Para politikası duruşunu oluştururken risklerin yönünü ve enflasyon beklentileri üzerindeki olası etkilerini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeye devam edeceklerini vurgulayan Karahan, şunları kaydetti:

"Dezenflasyon süreci, ivme kaybetmekle birlikte devam ediyor. Talep koşullarının dezenflasyon sürecine katkısı bu dönemde belirginleşti. Para politikasının daha yoğun etkilediği kalemlerde enflasyondaki yavaşlamayı net bir şekilde görüyoruz. Nitekim, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşme sürüyor ancak jeopolitik gelişmeler kaynaklı arz yönlü şoklar nedeniyle bu iyileşmenin manşet enflasyona yansımaları henüz sınırlı kalıyor. Bu görünüm, ihtiyatlı duruşun sürdürülmesini gerektiriyor. Her fırsatta vurguladığım gibi fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için bir ön koşul.

Bu nedenle, ara hedeflerle uyumlu bir seyir içinde fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşumuzu kararlılıkla sürdüreceğimizi yeniden belirtmek isterim."

"Jeopolitik gelişmelerin yol açtığı arz yönlü şoklar manşet enflasyondaki düşüşü sınırladı"

Son dönemdeki verilerin, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin belirginleştiğine işaret ettiğini belirten Karahan, özellikle hizmet enflasyonunda, geçmişte yüksek atalet sergileyen kalemlerdeki yavaşlamayı önemli bulduklarını söyledi.

Karahan, temel mal enflasyonunun da maliyet baskılarına rağmen düşük seyrettiğini ifade ederek, bu gelişmede sıkı para politikasının talep koşulları üzerindeki etkisinin önemli rol oynadığına dikkati çekti.

Bununla birlikte jeopolitik gelişmelerin yol açtığı arz yönlü şokların manşet enflasyondaki düşüşü sınırladığını dile getiren Karahan, "Bu durumun devam etmesi, enflasyon görünümüne ilişkin yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor ve ihtiyatlı bir duruş gerektiriyor. Dezenflasyonun devamını ve enflasyonun ara hedeflerimizle uyumlu şekilde gerilemesini sağlayacak sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz." diye konuştu.

"Düşük risk primi fiyatlara yansıdı"

Eylül ve ekim aylarında ham petrol ve doğal gaz fiyatlarında belirgin yükseliş yaşandığını aktaran Karahan, şu değerlendirmeleri yaptı:

"ABD seçimleri sonrası çatışmaların tekrar şiddetleneceği yönündeki beklentiler zayıflarken düşen risk primi de fiyatlara yansıdı. Bu düşüşe rağmen enerji fiyatları hem önceki Rapor döneminin hem de savaş öncesi seviyenin üzerinde kalmaya devam etti. Fiyatlardaki oynaklık sürerken her iki yönde de risklerin olduğunu değerlendiriyoruz. Küresel tedarik zincirlerindeki aksamalar sürüyor. Eylül ayındaki gelişmeler sonrasında Hürmüz Boğazı'na alternatif ticaret yollarındaki riskler arttı. Ticaret rotalarının uzaması ve sigorta maliyetlerindeki artışlar navlun maliyetlerini önemli ölçüde yukarı çekti. Kasım ayındaki gelişmeler ise sınırlı bir düşüş sağladı. Gelinen noktada alternatif güzergahların kapasite sınırları, bölgesel saldırı riskleri, yüksek lojistik maliyetleri ve azalan stoklar enerji fiyatlarını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Bütün bu gelişmelere bağlı olarak ithalat fiyatlarında enerji kaynaklı yüksek seyir sürüyor."

Karahan, savaşın küresel büyüme görünümü üzerindeki etkisinin savaş bölgesi dışında görece sınırlı olduğunu bildirdi.

Yapay zeka yatırımlarındaki artışın, savaşın neden olduğu negatif arz şokunu dengeleyen bir unsur olduğunu vurgulayan Karahan, ülkelerin büyüme görünümlerinin jeopolitik gelişmelerden ve teknoloji yatırımlarından etkilenme düzeylerine göre farklılık gösterdiğine değindi.

"Yüksek seyreden enerji fiyatları, küresel enflasyon üzerinde etkili olmayı sürdürüyor"

TCMB Başkanı Karahan, Türkiye'nin dış talep görünümünün ise bölgeyle güçlü ticaret bağları nedeniyle olumsuz etkilendiğini, diğer bazı önemli ticaret ortaklarında görece iyileşen büyüme görünümünden olumlu etkilendiğini ifade ederek, "Bu çerçevede dış talebin 2026 yılı için zayıf olacağı, 2027 yılında ise bir miktar toparlanacağı doğrultusundaki öngörümüzü koruyoruz. Yüksek seyreden enerji fiyatları, küresel enflasyon ve enflasyon beklentileri üzerinde etkili olmayı sürdürüyor." dedi.

Ülkeler arası farklılaşmalar olmakla birlikte manşet enflasyonun bu rapor döneminde de artmaya devam ettiğini kaydeden Karahan, kısa dönem enflasyon beklentileri artış eğilimini korurken çekirdek enflasyonun görece yatay seyrettiğini söyledi.

Karahan, bununla birlikte olası ikincil etkiler nedeniyle küresel enflasyon görünümünün daha da bozulma riski bulunduğuna işaret ederek, şunları söyledi:

"Birçok merkez bankası, enflasyon görünümü ve beklentilerindeki bozulmayı kontrol altında tutmak için savaş öncesine göre daha sıkı bir parasal duruş tercih ediyor. Nitekim ABD ve Avrupa Merkez Bankaları eylül ayında politika faizlerini artırdılar. Söz konusu bankaların beklenen faiz patikalarının da önceki Rapor dönemine göre yukarı kaydığını görüyoruz. Gelişmiş ülkelerin uzun vadeli tahvil faizleri dalgalı ve yüksek düzeyini koruyor. Kamu borç stoklarındaki artış, küresel ekonomi politikalarının ve jeopolitik gelişmelerin artan belirsizliği ve enflasyon beklentilerindeki bozulma bunun temel sebeplerinden. Bu durum küresel finansal piyasalar açısından da risk oluşturuyor. Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra gelişmiş ülke merkez bankalarının sıkılaşma adımları ve uzun vadeli tahvil faizlerindeki artışlara bağlı olarak gelişmekte olan ülkelerden portföy çıkışları eylül ayı itibarıyla tekrar hızlandı. Savaş dönemi genelinde giriş gözlenen tahvil piyasalarında eylül ayında girişler dururken ekim ayında bir miktar çıkış oldu."

"Kapasite kullanım oranı tarihsel ortalamasının altındaki seyrini sürdürüyor"

TCMB Başkanı Karahan, küresel görünümün ardından yurt içi makroekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yılın ikinci çeyreğinde büyümenin yıllık yüzde 2,3 oranında gerçekleşerek yavaşladığını belirten Karahan, diğer taraftan sıkı para politikasının hedeflenen bir sonucu olarak talep kompozisyonunun dengeli bir görünüm sunduğunun altını çizdi.

Karahan, nihai yurt içi talebin belirgin şekilde ivme kaybettiğini​​​​​​​ net ihracatın yıllık büyümeye pozitif katkı verdiğini aktararak, ikinci çeyrekte kuvvetli artış gösteren sanayi üretiminin üçüncü çeyrekte azaldığını, oynaklığı yüksek sektörler dışlandığında da benzer şekilde gerilediğini kaydetti.

Diğer yandan hizmet üretiminin ağustos ayı itibarıyla üçüncü çeyrekte arttığını bildiren Karahan, "Kapasite kullanım oranı tarihsel ortalamasının altındaki seyrini sürdürüyor. Bu oran, üçüncü çeyrekte geriledikten sonra ekim ayı itibarıyla dördüncü çeyrekte bir miktar arttı." ifadesini kullandı.

"İşsizlik oranı geçmiş dönem ortalamalarının oldukça altında olsa da..."

Karahan, üçüncü çeyrekte manşet işsizlik oranının yataya yakın seyrettiğini belirterek, şunları kaydetti:

"İşsizlik oranı geçmiş dönem ortalamalarının oldukça altında olsa da geniş tanımlı göstergeler daha az sıkı bir iş gücü piyasasına işaret ediyor. Nitekim atıl iş gücü oranı ve ilan başına başvuru sayıları yüksek seyrediyor. Altın hariç perakende satışların büyümesindeki yavaşlamanın üçüncü çeyrekte de devam ettiğini görüyoruz. Trendinden arındırıp baktığımızda ise perakende satışlardaki ivme kaybı daha belirgin. Kart harcamalarının birkaç çeyrek boyunca yataya yakın seyretmesi de talepteki yavaşlamayı teyit ediyor. Talep göstergelerine ilişkin veriler bir bütün olarak talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde olduğunu gösteriyor. Çıktı açığı göstergelerinin hem büyük çoğunluğu hem de ortalaması, bir süredir olduğu gibi üçüncü çeyrekte de negatif düzeye işaret ediyor."

"Dış ticaret açığı ekim ayında enerji fiyatlarındaki artış kaynaklı yükseldi"

Fatih Karahan, önümüzdeki dönemde talep koşullarında dezenflasyonist görünümün korunacağını öngördüklerinin altını çizdi.

Küresel ticaret ve jeopolitik koşullardaki zorluklara rağmen ihracatın ikinci ve üçüncü çeyrekte olumlu bir performans sergilediğine değinen Karahan, üçüncü çeyrekte altın ve enerji dengelerindeki iyileşmenin dış ticarete olumlu katkı verirken iç talepteki zayıf seyrin de etkisiyle ithalatın gerilediğini bildirdi.

Karahan, bu çerçevede üçüncü çeyrekte azalan dış ticaret açığının ekim ayında enerji fiyatlarındaki artış kaynaklı olarak yükseldiğini dile getirerek, gelinen noktada bu açığın arkasındaki ithalat dinamiklerini bileşenlerine ayırarak incelemenin faydalı olacağını bildirdi.

Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji ithalatının yukarı yönlü seyretmeye devam ettiğini aktaran Karahan, "Azalış eğilimini üçüncü çeyrekte de sürdüren altın ithalatı ekim itibarıyla yatay bir seyir izliyor. Altın ve enerji hariç tutulduğunda ise ithalat yataya yakın seyrediyor." dedi.

Üçüncü çeyrekte cari açığın yatay seyredeceğini tahmin ettiklerini ifade etti

Karahan, mal grupları bazında jeopolitik gelişmelerin enerji dışındaki ham madde fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturduğunu ifade etti.

Bu durumun ara malı ithalatını da artıran bir unsur olduğunu kaydeden Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Öte yandan iç talep koşullarıyla uyumlu olarak tüketim malı ithalatı ekim ayı itibarıyla üçüncü çeyrekteki seviyesinin altında gerçekleşirken yatırım malı ithalatı mevcut seviyesini koruyor. Hizmet gelirlerinin önemli bir bileşeni olan turizmde savaşa rağmen genel görünümün bozulmadığını görüyoruz. Ocak-eylül döneminde ülkemize gelen toplam ziyaretçi sayısı bir önceki yıla göre sınırlı geriledi. Diğer taraftan ortalama turizm harcamalarındaki güçlü seyir toplam ziyaretçi sayısındaki azalışı telafi etti. Böylelikle turizm gelirleri önceki yılın aynı döneminin üzerinde gerçekleşti. Bu çerçevede cari işlemler dengesi gelişmelerine de kısaca değinmek istiyorum. Yılın başından bu yana cari açık milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında yatay bir seyir izliyor. Artan enerji fiyatlarının olumsuz etkisine rağmen enerji hariç dış ticaret dengesindeki iyileşme, bu dönemde 12 aylık birikimli cari açığın sınırlı olarak gerilemesinde rol oynuyor."

Karahan, olumsuz dış koşullara rağmen üçüncü çeyrekte de cari açığın yatay seyrettiğini tahmin ettiklerini bildirdi.

Söz konusu görünümde dış ticaret açığının ılımlı seyri ve turizm gelirlerinin katkısının etkili olduğunu belirten Karahan, enerji fiyatlarının yüksek seyrinin artan enerji ithalatı ve zayıflayan dış talep kanallarıyla dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü risk taşıdığına dikkati çekti.

"2026 yılında cari açığın milli gelire oranı uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşti"

Karahan, diğer taraftan iç talepteki yavaşlamanın cari dengeyi desteklediğine değinerek, "Bu doğrultuda 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Ekim ayında yıllık tüketici enflasyonu yüzde 29,8 olarak gerçekleşti." ifadelerini kullandı.

Yılın ilk aylarında yüksek seyreden gıda enflasyonuna ek olarak şubat ayı sonunda başlayan jeopolitik gelişmeler nedeniyle oluşan arz yönlü baskıların dezenflasyon sürecinde ivme kaybına neden olduğunu ifade eden Karahan, uygulanan politikaların da katkısıyla enflasyonun mayıs ayı sonrasında gerilemeye başladığını belirtti.

Ancak bu düşüşün enerji fiyatlarının yeniden yükselmesiyle son dönemde ivme kaybettiğini aktaran Karahan, şunları söyledi:

"Nitekim ekim ayında yıllık tüketici enflasyonu yataya yakın seyrederken B ve C göstergelerinde gerileme devam etti. Bu ayrışma, enerji kaynaklı baskılara karşın diğer kalemlerdeki iyileşmenin sürdüğüne işaret ediyor. Ayrışmayı ana gruplar düzeyinde ele aldığımızda tablo daha da netleşiyor. Ekim ayı itibarıyla enerji grubu dışındaki tüm ana gruplarda yıllık enflasyon geçen yıla kıyasla geriledi. Hizmet enflasyonundaki yavaşlama yıl boyunca devam ederken temel mal enflasyonu düşük seyrini koruyor. Gıda enflasyonu ise oynak bir seyir izliyor. Buna karşılık enerji grubu diğer tüm gruplardan ayrışıyor. Bu grupta yıllık enflasyon her çeyrekte güçlenerek ekim ayında yüzde 51,4'e ulaştı.

Dolayısıyla bu yıl dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının esas olarak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisinden kaynaklandığını değerlendiriyoruz. Enerji arzına ilişkin riskler savaşın etkisiyle arttı ve yurt içi enerji fiyatları olumsuz etkilendi. Bu dönemde akaryakıt, doğal gaz, tüp gaz ve kömür fiyatlarındaki artışlar öne çıktı. Enerji fiyatlarındaki bu artışların diğer kalemlere ne ölçüde yansıdığını, yani dolaylı etkileri yakından takip ediyoruz. Şubat ayından bu yana enerji fiyatları yüzde 43 artarken ana eğilimdeki artış yüzde 17 ile daha sınırlı oldu."

"Bugün dünyaya uygulamanın sahada nasıl göründüğünü gösteriyoruz"

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı ile çok taraflı kalkınma bankaları arasında toplu imza töreni gerçekleştirildi.

Bu kapsamda, Bakanlık ile Asya Kalkınma Bankası (ADB), Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB), Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası (IsDB) arasında 5,1 milyar dolarlık anlaşma imzalandı.

Anlaşmaya imza atan isimler, Bakan Şimşek, ADB Başkanı Masato Kanda, AIIB Başkanı Zou Ciayi ve Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga oldu.

Burada konuşan Şimşek, Türkiye'nin COP31'de ev sahibi olarak mesajının net olduğunu, artık uygulama için daha fazla çaba sarf edilmesi gerektiğini ifade etti.

Uygulamaya geçebilmek için projelerin iyi hazırlanması ve finansmanının sağlanması gerektiğini belirten Şimşek, "Bugün dünyaya uygulamanın sahada nasıl göründüğünü gösteriyoruz. Ödevimizi yaptık, projelerimizi iyi hazırladık, finansmanını sağladık ve anlaşmalarımızı imzaladık. Bu projeler istihdam yaratacak ve ekonomimizi güçlendirecek. Şimdi sıra hayata geçirmekte." dedi.

Şimşek, Türkiye'nin son üç yılda uygulanan ekonomi programıyla dayanıklılığa yatırım yaptığını, güçlü politikalarla geniş ölçüde makroekonomik istikrar yakaladığını bildirerek, güçlü politikalar ve reformlar olmadan uzun vadeli yatırımın olmayacağını, o nedenle güçlü politikalar ile yapısal değişimin bir arada yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Yeşil ve dijital dönüşüme yaptıkları yatırımlara işaret eden Şimşek, bu süreçte sanayinin yüksek katma değerli üretime yönelmesi gerektiğini belirtti.

"Ortaklarımız programımıza ve ülkemizin geleceğine güveniyor"

Şimşek, Türkiye'nin 2023'ten bu yana kalkınma ortaklarından yaklaşık 50 milyar dolarlık dış finansman sağladığını anımsatarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu kaynağı, deprem bölgesinin yeniden inşasına, demir yolu ve yenilenebilir enerji projelerine, sanayide karbonsuzlaşmaya, depreme dayanıklı hastanelere, ihracatçılarımıza ve KOBİ'lerimize yönlendirdik. Üç yılda 50 milyar dolar oldukça güçlü bir rakam. Önümüzde de güçlü bir proje portföyü var. Ortaklarımız programımıza ve ülkemizin geleceğine güveniyor."

Türkiye'nin ADB'ye bölgesel üye olmasının ardından işbirliğinin hızla derinleştiğine dikkati çeken Şimşek, bankanın Türkiye'deki ilk anlaşmasının Kasım 2025'te imzalandığını hatırlattı. Şimşek, bugünkü anlaşmalarla birlikte ADB'nin Türkiye'ye sağladığı finansmanın bir yıl içinde 3,1 milyar dolara ulaşacağını aktararak, bu desteğin iklim yatırımlarını hızlandırdığını ve KOBİ'lerin finansmana erişimini kolaylaştırdığını anlattı.

"Anlaşma, emisyonları azaltmaya yönelik en büyük projelerden biri"

İmzalanan anlaşmanın emisyonları azaltmaya yönelik en büyük projelerden biri olduğuna işaret eden Şimşek, şunları kaydetti:

"Bugünkü diyaloğumuz üç unsura dayanıyor: Birlikte çalışmak, karşılıklı güven ve somut projeler. Birlikte çalıştığımızda ölçek de büyüyor. Ortaklarımızın bugün burada olması, projelerimizi önceliklendirmemizi ve ölçeğini genişletmemizi sağladı. Bu dönüşümün gerektirdiği yatırımı hiçbir ülke bütçesi tek başına karşılayamaz. Bu nedenle çok taraflı kalkınma bankalarının desteği bizim için kritik önemde. Dünya, diyaloğun eyleme nasıl dönüştürüleceğini görmek için bu COP'u izliyor. Burada Asya Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası ile toplam 5,1 milyar dolarlık 10 anlaşma imzaladık. Bir hükümet ve dört kurumun bir araya gelerek ortaya koyduğu bu işbirliğini, örnek alınabilecek bir model olarak görüyorum. Sadece anlaşma imzalamakla kalmıyoruz, daha yeşil ve dayanıklı bir ekonomi inşa ediyoruz ve bunun mümkün olduğunu dünyaya gösteriyoruz."

"Ortaklığımız salt finansmandan ibaret değildir"

ADB Başkanı Kanda da geçen yıl Ankara'da Türkiye ile ilk kredi anlaşmalarını imzaladıklarını hatırlatarak, bugün ise bu taahhüdün somut bir hal aldığını söyledi.

İmza attıkları yeni anlaşmalara işaret eden Kanda, "Bugüne kadar sağlanan destek, deprem sonrası toparlanma, belediye altyapısı, finans, enerji, ulaştırma, insani kalkınma ve bölgesel bağlantısallık alanlarını kapsadı. Dijital altyapı, eğitim, tarım işletmeciliği ve özel sektör alanlarında da yeni fırsatlar görüyoruz." diye konuştu.

Kanda, 620 milyon avroluk ilk anlaşmanın, afetlere dayanıklı hastanelerin yapılmasına, sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesine ve yeni nesil doktorların yetiştirilmesine katkı sağlayacağını dile getirdi.

İkinci anlaşma paketiyle de az gelişmiş ve depremden etkilenen illere ve kadın girişimcilere odaklandıklarını, küçük işletmelere yönelik uzun vadeli finansmanı genişletmek amacıyla VakıfBank aracılığıyla 500 milyon dolar sağladıklarını aktaran Kanda, "Daha uzun geri ödeme vadeleri sayesinde işletmeler yatırım yapabilecek, yeniden inşa edebilecek, istihdam oluşturabilecek ve büyüyebilecek. Bugün COP31'in odak noktası dirençli şehirlerdir, imzalanan bu anlaşmalar söz konusu hedefi desteklemektedir." ifadelerini kullandı.

Kanda, Türkiye'nin, Asya ile Avrupa arasında köprü vazifesi gördüğünü, gelişmiş bir özel sektöre, güçlü finans kuruluşlarına, altyapı ve afet müdahalesi alanlarında derin bir tecrübeye sahip olduğunu söyledi.

Türkiye'nin bölgeyle paylaşabileceği çok şey olduğunu belirten Kanda, "Ortaklığımız salt finansmandan ibaret değildir, Asya ve Pasifik'i Türkiye'ye, Türkiye'nin bilgi birikimini, yatırımlarını ve inovasyonunu da bölgemize daha da yakınlaştıran bir platforma dönüşebilir. Bu adım, Türkiye'nin daha güvenli hastanelere, daha güçlü işletmelere, yeni istihdam alanlarına kavuştuğu ve geleceğe daha hazırlıklı olduğu yeni bir dönemin başlangıcı olsun." dedi.

"İmza altına aldığımız finansman, Türkiye'nin iklim ve kalkınma gündemini yansıtmaktadır"

AIIB Başkanı Zou da söz konusu finansmana banka olarak 1,9 milyar dolar katkıda bulunacaklarını belirtti.

İlk olarak, Türkiye İklim Eylemini Hızlandırma Programı ve bunun ek finansmanı için 1,6 milyar dolar sağlayacaklarını aktaran Zou, programın, Türkiye'nin iklim düzenlemelerinin uygulanmasını desteklediğini bildirdi.

İkinci olarak, Türk Eximbank aracılığıyla 300 milyon dolar finansman sağlayacaklarını ifade ederek, "Bu kredi, Türkiye'nin yeşil dönüşümünü desteklemekte ve işletmelerinin ekonomik şoklara karşı direnç göstermesine yardımcı olmaktadır. AIIB, çok taraflı kalkınma bankaları ortaklarıyla çalışma konusunda kararlılık içindedir. İmza altına aldığımız finansman, Türkiye'nin iklim ve kalkınma gündemini yansıtmaktadır.nbsp;

Bu aynı zamanda çok taraflı kalkınma bankalarının birlikte neler yapabileceğini de göstermektedir. Bu finansmanın sonuçları COP31'in üzerinden uzun süre geçtikten sonra da önemini korumaya devam edecektir." değerlendirmesinde bulundu.

"Türkiye'deki değişimi bizzat kendi gözlerimle gördüm"

Dünya Bankası Grubu Başkanı Banga da Türkiye ile çalışmanın herkes için büyük bir memnuniyet kaynağı olduğunu belirterek, gösterilen ivme ve güçlü odaklanmanın Türkiye'nin iyi bir ortak olmasını daha da kolaylaştırdığını söyledi.

Türkiye'nin, Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankasının en büyük, Uluslararası Finans Kurumunun ikinci en büyük ortağı olduğunu aktaran Banga, şunları kaydetti:

"Genel olarak Dünya Bankası Grubunun Türkiye'deki portföyü son birkaç yılda büyüdü ve şu anda tüm grup genelinde 32 milyar dolara ulaştı. Bu da bugün yürüttüğümüz çalışmalar açısından muhtemelen dünyadaki en büyük portföylerimizden biri. Ortaklığımız artık 75 yılı aşkın geçmişe dayanıyor. Ekonomi muazzam değişim geçirdi. Türkiye'ye 30'dan fazla seyahat gerçekleştirdim. Değişimi bizzat kendi gözlerimle gördüm. İnişler ve çıkışlar oldu, kolay bir süreç değildi. Öğrendiğim şu ki Türkiye'nin tecrübesinden alınacak çok ders var. Bu ülkeye uzmanlık taşırken, aynı şekilde bu ülkenin medeniyetin merkezinde sergilediği duruşundan ve gelecekteki büyümesini yönetme biçiminden öğreneceğimiz çok şey bulunuyor. Dolayısıyla bu ülkedeki fırsatların büyük destekçisi ve hayranıyım."

Banga, bugün şehirler, tarım ve sanayi alanında toplamda 1,5 milyar dolarlık üç anlaşma imzaladıklarını, buna harekete geçirmek istedikleri ilave özel sektör yatırımlarının dahil olmadığını sözlerine ekledi.

Yarın erken saatlerden itibaren ise kısa süreli hamlelerle saatte 60 ila 90 kilometre hızla eseceği tahmin edilen kuvvetli fırtınanın, cumartesi öğle saatlerine kadar etkisini sürdürmesi bekleniyor.

AKOM, lodos fırtınası nedeniyle oluşabilecek olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması uyarısında bulundu.

Yılmaz, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından Akdeniz Salonu'nda düzenlenen "İş Dünyası ve Yatırım Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, dünya ekonomisi köklü bir dönüşümden geçerken yeşil dönüşüm ve dijitalleşmenin ekonominin bütününü etkileyen yeni bir politika gündemi oluşturduğunu söyledi.

Enerji maliyetleri, karbon yoğunluğu, kaynak kullanımı ve tedarik zincirlerinin yapısının yatırım kararlarını, finansmana erişimi ve rekabet gücünü giderek daha fazla etkilediğini belirten Yılmaz, doğru politikalar ve yatırımlarla iklim dönüşümünü daha verimli üretimin, güçlü enerji güvenliğinin, yeni teknolojilerin ve daha dirençli değer zincirlerinin önünü açan bir sürece dönüştürebileceğini ifade etti.

Yılmaz, dünya ekonomisindeki köklü dönüşümün, enerji politikalarından sanayi üretimine, ticaretin seyrinden yatırım tercihlerine kadar pek çok alanı birbirine bağladığına işaret ederek, "Türkiye olarak üretim kapasitemizi geliştiren, enerji arz güvenliğimizi güçlendiren ve sanayimizin rekabet gücünü artıran politikalarla bu dönüşümü yönetme konusunda kararlıyız. Ekolojik politikaları ekonomik politikalar ile bütünlük içinde ele alıyoruz." şeklinde konuştu.

Bütüncül politikalar ile yatırımların, daha verimli üretimin, yeni teknolojilerin ve daha dirençli değer zincirlerinin önünü açacağına inandıklarını dile getiren Yılmaz, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde belirlediğimiz 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi, Türkiye’nin iklim politikasına uzun vadeli bir ufuk çizmektedir. Kalkınma politikalarımızın odağına aldığımız yeşil ve dijital dönüşüm ise çevresel hedeflerimize ulaşırken ekonomimizi daha nitelikli ve sürdürülebilir bir zemine kavuşturmaktadır. Cari açığımızın temel nedeni olan fosil kaynakların ithalatını azaltan dönüşüm süreçleri sadece çevre açısından değil, makroekonomik istikrar bakımından da son derece kıymetlidir." ifadelerini kullandı.

"Düşük karbonlu üretim ile enerji ve kaynak verimliliğine yönelik yatırımları destekliyoruz"

Yılmaz, 2024'te küresel iklim finansmanının 2 trilyon doları aşarken, mevcut analizlerin 2035 itibarıyla yıllık ihtiyacın en az 6,2 trilyon dolara çıkacağına işaret ettiğini aktararak, Çin hariç yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomilere yönelen iklim finansmanının yaklaşık 426 milyar dolar düzeyinde kalmasının da kaynaklara erişimdeki açığın boyutunu gösterdiğini söyledi.

İklim Uygulama Köprüsü ile ülkelerin iklim ve kalkınma önceliklerini yatırım yapılabilir proje portföylerine dönüştürmelerini ve bu projeleri ihtiyaçlarına uygun finansmanla buluşturmalarını desteklediklerini dile getiren Yılmaz, şunları kaydetti:

"Projelerin yatırıma dönüşmesi için finansman araçlarının yanı sıra proje hazırlama kapasitesini, risk paylaşımını, öngörülebilir piyasa kurallarını ve düşük emisyonlu ürünlere yönelik talebi güçlendirmeliyiz. Başarı, doğru projeyi doğru sermaye, doğru risk paylaşımı ve doğru ortaklıkla buluşturmaktan geçiyor. Yeşil sanayileşme, iklim hedefleriyle ekonomik rekabet gücünün doğrudan kesiştiği alanlardan biridir. 2026-2035 döneminde düşük ve sıfıra yakın emisyonlu çelik ve çimento üretimi için 500 milyar doların üzerinde kümülatif yatırım ihtiyacı öngörülürken, nihai yatırım kararına ulaşmış projeler sadece 20 milyar dolar seviyesinde kalıyor. Aradaki fark, teknolojik çözümlerin yatırım kararına dönüşmesi için finansmana erişimin, altyapının, güvenilir talebin ve uzun vadeli piyasa öngörülebilirliğinin önemini gösteriyor. Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı, yatırım yapılabilir temiz sanayi projelerinin geliştirilmesine, finansmana erişimin kolaylaştırılmasına ve düşük emisyonlu ürünler için pazarların güçlendirilmesine odaklanıyor."

Yılmaz, elektriğin nihai enerji tüketimindeki küresel payının 2035'e kadar yüzde 35’e çıkarma yöneliminin ise şebekelerden depolamaya ve sistem esnekliğine kadar yeni bir yatırım gündemi oluşturduğuna dikkati çekerek, "Yapay zeka destekli temiz teknolojiler ve dijital enerji yönetimi de ancak sahada uygulanıp ölçek kazandığında gerçek ekonomik değer üretebilir. 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı'yla politika çerçevemizi güncelliyor, sanayide düşük karbonlu üretim ile enerji ve kaynak verimliliğine yönelik yatırımları destekliyoruz. İhracatçı firmalarımıza da sürdürülebilirlik yol haritaları ve dönüşüm projeleri için destek sağlıyoruz." diye konuştu.

İklim dönüşümünün kalıcı olmasının, büyük şirketlerle KOBİ'lerin de bu sürece katılması gerektiğini anlatan Yılmaz, şunları kaydetti:

"Küresel düzeyde belirsizliklerin, risklerin yükseldiği ve teknolojik değişimin hızlandığı bir ortamda kamunun daha aktif sanayi politikaları geliştirmesi, kamu ile özel kesim arasında çok daha güçlü bir ilişki geliştirilmesi artık bir tercih değil bir zorunluluğa dönüşmüş durumda. Bu riskli ortamda, belirsizliğin yükseldiği bir ortamda, devletin ekonomideki rolünü de yeniden tartışmamız gerekiyor. Bu noktada da daha aktif politikalarla, sanayi politikalarıyla devletin hareket etmesi gerekiyor. Bunun da en uygun, en anlamlı yolu kamu ile özel sektörün güçlü bir diyalog içinde, birlikte politikaları şekillendirmeleri ve uygulamada da güçlü bir ortaklık ile hareket etmeleridir."

Küresel rekabet güçlerini korumak isteyen Avrupalı şirketler, yüksek borçlanma maliyetleri, Asya pazarından gelen yoğun rekabet, devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı'nın etkileri ve zayıflayan iç talep karşısında çareyi radikal teknolojik dönüşümlerde ve kitlesel kadro daraltmalarında buluyor.

Transatlantik ticaret ilişkileri modern çağın en sıkıntılı dönemlerinden birini yaşarken, söz konusu makroekonomik baskılar otomotivden ilaca, teknolojiden mühendisliğe, havacılıktan bankacılığa kadar pek çok sektörü derinden etkiliyor.

Avrupa iş gücü piyasasında derinleşen daralma, son iki yılda kıtanın sanayi devleri tarafından başlatılan kapsamlı yeniden yapılanma dalgasının devamı niteliğini taşıyor.

Özellikle elektrikli araç dönüşümündeki yavaşlama ve artan üretim maliyetleri nedeniyle Alman otomotiv şirketi Volkswagen 2030 yılına kadar 100 bin çalışanıyla, dünyanın en büyük otomotiv tedarikçilerinden Bosch ise 13 bini aşkın çalışanıyla yollarını ayırma kararı almıştı.

Firmaların maliyet avantajı için yapay zekaya yönelmesi istihdamı etkiliyor

İstihdam politikalarında yapay zekayı ve dijitalleşmeyi doğrudan gerekçe gösteren şirketlerin hamleleri ise iş gücü profilini temelden değiştiriyor.

Özellikle giriş seviyesindeki pozisyonları ve idari kadroları yapay zeka destekli yazılımlarla ikame ederek maliyet avantajı yakalamayı hedefleyen firmaların bu adımları, kalıcı bir dönüşüme işaret ediyor.

Ekonomi araştırma enstitüleri tarafından yapılan son anketler de Avrupa genelindeki şirketlerin önemli bir kısmının yapay zeka kullanımı nedeniyle gelecek dönemde istihdamda küçülmeye gitmeyi planladığını ortaya koyuyor.

Uzmanlar, yapay zeka teknolojisinin artık şirketler için hem maliyetleri düşüren hem de operasyonel verimliliği artıran temel bir rasyonalizasyon aracına dönüştüğünü vurguluyor. Küresel ekonomik belirsizlikler ve giderleri dizginleme arayışı pek çok dev şirketi istihdam daraltmaya yöneltiyor.

İstihdam azaltımı planları kemer sıkma politikalarının yapısal bir boyuta ulaştığını ortaya koyuyor

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Deutsche Bahn'ın 30 bin, Thyssenkrupp'un 11 bin ve otomotiv tedarikçisi ZF Friedrichshafen'ın 14 bine varan istihdam azaltımı planları, Avrupa sanayisinde kemer sıkma politikalarının yapısal bir boyuta ulaştığını ortaya koyuyor.

İsviçre merkezli küresel lojistik şirketi Kuehne+Nagel ise kapasite fazlası ve jeopolitik risklerin yarattığı öngörülemez kargo görünümü nedeniyle 3 Mart'ta dünya genelindeki kadrolarından 2 bin kişiyi işten çıkaracağını ilan etti.

Fransız otomobil üreticisi Renault, nisan ayında küresel mühendislik kadrosunu iki yıl içinde yüzde 15 ila yüzde 20 azaltarak 2 bin 400 çalışanla yollarını ayıracağını ve operasyonlarında Çinli üreticilerin düşük maliyet modellerini örnek alacağını bildirdi.

İngiliz gıda ve konaklama şirketi Whitbread, maliyet azaltma planı ve restoran ağının yeniden yapılandırılması kapsamında nisan ayında Birleşik Krallık ve İrlanda genelinde 3 bin 800 çalışanının işine son verileceğini açıkladı.

Romanya merkezli enerji şirketi Complexul Energetic Oltenia ise karbondan arındırma ve yeniden yapılanma adımları doğrultusunda 29 Nisan'da 1700 çalışanını işten çıkaracağını ilan etti.

Romanya'da faaliyet gösteren Damen Shipyards Mangalia tersanesi, ekonomik zorluklar nedeniyle 6 Mayıs'ta 1011 işçinin işine son verileceğini duyurdu.

Birleşik Krallık merkezli çok uluslu banka Standard Chartered da yapay zeka ve otomasyon süreçlerine geçiş doğrultusunda 19 Mayıs'ta küresel operasyonlarından 7 bin pozisyonu sonlandıracağını açıkladı.

Almanya merkezli sigorta grubu Allianz Partners, operasyonlarında yapay zeka ve otomasyon sistemlerine geçişi gerekçe göstererek 8 Temmuz'da 1800 çalışanını etkileyecek bir istihdam azaltım programı duyurdu.

Polonya merkezli çevrim içi yemek teslimat platformu Pyszne.pl (Just Eat Takeaway), operasyonel küçülme ve verimlilik kararı doğrultusunda 16 Temmuz'da 5 bin pozisyonu tasfiye edeceğini açıkladı.

Almanya'nın önde gelen telekom operatörlerinden O2 Telefonica, iş süreçlerini dijitalleştirmek ve otomasyonu artırmak amacıyla 18 Temmuz'da şirket bünyesindeki 1100 çalışanın işine son vereceğini ve 60 mağazasını kapatacağını, yapısal dönüşümün toplamda ise 1400 pozisyonu etkileyeceğini duyurdu.

Birleşik Krallık merkezli telekomünikasyon operatörü Vodafone ise küresel yeniden yapılanma planı kapsamında 27 Temmuz'da Avrupa operasyonları dahil olmak üzere 1200 çalışanının işine son vereceğini bildirdi. Ayrıca şirket, Almanya'da gelecek iki yıl içinde yaklaşık 2 bin 300 çalışanın işine son vermeyi planlıyor.

Fransız yemek hizmetleri ve tesis yönetimi şirketi Sodexo, yeniden yapılanma stratejisi kapsamında operasyonel verimliliği artırmak amacıyla 26 Ağustos'ta 1100 çalışanı kapsayan bir kadro daraltma süreci başlattığını belirtti.

İngiliz bankası Barclays, 22 Ekim'de yapay zeka sistemlerine olan bağımlılığını artırarak operasyon ve arka ofis süreçlerinde küresel ölçekte 5 bin çalışanla yollarını ayırma kararı aldığını bildirdi.

Alman otomotiv tedarik şirketi Schaeffler, elektrikli araç dönüşümündeki yavaşlama ve azalan kar marjları nedeniyle 3 Kasım'da Avrupa genelinde 3 bin 460 kişinin işine son verileceğini duyurdu.

Hollanda merkezli hava yolu firması KLM ise zorlu piyasa koşullarını gerekçe göstererek 5 Kasım'da operasyonel harcamaları kısmak adına ilk etapta 1000 çalışanın işine son vereceğini ilan ederek, bu istihdam daralması dalgasının en güncel halkası oldu.

Peki, 2026 kasım ara tatili ne zaman başlayacak ve bitecek? Kasım ara tatili kaç gün sürecek? Okullar hangi tarihte yeniden açılacak? İşte MEB takvimine göre ara tatil tarihleri...

İçme sütü üretimi eylülde yıllık bazda yüzde 1,4 artarak 141 bin 25 ton olarak hesaplandı. Bu yılın 9 ayında da içme sütü üretimi yıllık bazda yüzde 7,4 yükselişle 1 milyon 322 bin 118 tona çıktı. Yoğurt üretimi eylülde 2025'in aynı ayına kıyasla yüzde 2,7 artışla 128 bin 288 tona, ocak-eylül döneminde de yıllık bazda yüzde 6,5 artışla 1 milyon 126 bin 83 tona ulaştı.

İnek peyniri üretimi eylülde yıllık bazda yüzde 4,8 artışla 74 bin 326 tona çıktı, ocak-eylül döneminde yüzde 3,7 yükselişle 647 bin 282 ton oldu. Söz konusu ayda ayran ve kefir üretimi yıllık bazda yüzde 2,4 artışla 98 bin 985 tona yükseldi. Tereyağı ve sade yağ üretimi de yüzde 7,5 artışla 8 bin 432 ton olarak belirlendi.

Ocak-eylül döneminde ayran ve kefir üretimi yüzde 7 artarak 834 bin 27 tona çıkarken, tereyağı ve sade yağ üretimi yüzde 0,3 azalışla 83 bin 38 tona geriledi. Ağustosta 1 milyon 21 bin 399 ton olan ticari süt işletmelerince toplanan inek sütü miktarı, eylül ayında yüzde 5,8 azaldı. Aynı dönemde 138 bin 885 ton olan içme sütü üretimi, eylülde yüzde 1,5 yükseliş gösterdi.

Ekonomist’in 25 Ekim - 07 Kasım 2026 tarihli sayısından

2026’nın ilk yarısında satışlarını yüzde 4,1, FVAÖK’ünü yüzde 10,7 artıran Anadolu Grubu, yıllık yaklaşık 800 milyon dolarlık yatırım hacmiyle büyümesini sürdürüyor. Son dönemde özellikle Orta Asya’daki yatırımlarıyla dikkat çeken grup, Özbekistan’da SamAuto satın almasıyla otomotivde ilk yurt dışı üretim yatırımını gerçekleştirdi.

Üç yıl önce göreve gelen ve Vizyon 2035 kapsamında büyümenin yüzde 80-85’ini mevcut işlerinden sağlamayı hedeflediklerini anlatan Anadolu Grubu İcra Başkanı Burak Başarır, önümüzdeki 10 yılda grubun odağını ana işlerde gücü artırmak, yetkinlikleri yeni coğrafyalara taşımak ve yeni büyüme alanları yaratmak olarak ifade ediyor. 2035’e giderken hedeflerinin daha kârlı, daha uluslararası, daha dayanıklı ve daha yüksek değer üretmek olduğunu anlatan Başarır, yeni coğrafyalarda satın alma ve ortaklık fırsatlarını yakında izlediklerini söylüyor.

Grubun özellikle Orta Asya merkezli büyüme hedeflerini ve 10 yıllık vizyonunu anlatan Anadolu Grubu İcra Başkanı Burak Başarır, sorularımızı şöyle yanıtladı:

“1 milyar insanın hayatına dokunuyoruz”
“Anadolu Grubu’nu bugün Türkiye’den doğmuş, 20 ülkede faaliyet gösteren, 100’e yakın üretim tesisi ve yaklaşık 100 bin çalışanıyla 1 milyar insanın hayatına dokunan, güçlü ve büyüme potansiyeli yüksek bir grup olarak tanımlıyorum. En önemli güçlerimizden biri, dünyanın önde gelen markalarıyla uzun yıllardır sürdürdüğümüz ortaklık kültürü. Küresel bilgi birikimini ve yüksek operasyon standartlarını kendi kurumsal kültürümüzle harmanlıyoruz. Bu da yönetişimden teknolojiye, inovasyondan insan kaynağına ve sürdürülebilirliğe kadar her alanda yetkinliklerimizi geliştirmemizi sağlıyor. Uluslararası varlığımızı yalnızca bir büyüme alanı olarak değil, Türkiye’nin etki alanını genişleten bir değer olarak görüyoruz. Bunun temelinde 75 yılı aşkın birikimle oluşmuş ve geleceğe taşımak istediğimiz bir kültür mirası var.”

Anadolu Grubu’nun İcra Başkanı olarak üçüncü yılınızdasınız. Grubun büyüme stratejisi ve bugün geldiğiniz noktayı özetler misiniz?
Üç yıl önce bu görevi devraldığımda hedefim, köklü ve güçlü bir grubu daha odaklı, daha uluslararası ve sermayesini daha disiplinli kullanan bir yapıya taşımaktı. Bugün geldiğimiz noktada Vizyon 2035’i tanımladık, portföy ve yatırım disiplinini kurumsallaştırdık, otomotivde ilk yurt dışı üretim yatırımımızı yaptık. Henüz yolun başındayız ama yönümüz net.

Peki grubun konsolide cirosu nedir? 2026’nın ilk yarısı nasıl kapandı, yıl sonunda nasıl bir tablo öngörüyorsunuz?
2025’te konsolide satış gelirlerimiz reel bazda yüzde 6,2 artışla 707,2 milyar TL’ye ulaştı. Enflasyon muhasebesi etkisi hariç tutulduğunda büyüme yüzde 42,6 oldu. Küresel ölçekte zorlu koşulların ve yüksek belirsizliğin hakim olduğu bir yılda büyümeyi korurken kârlılık, nakit akışı ve mali disiplin tarafında da sağlam bir yapı ortaya koyduk. Bu performansta farklı coğrafyalardaki dengeli yapımız ve stratejik odağımız etkili oldu.

2026’nın ilk yarısında büyümeyi koruduk, kârlılıkta ise belirgin bir sıçrama yaptık. Satış gelirlerimiz yüzde 4,1, FVAÖK’ümüz yüzde 10,7 arttı; net kârımız ise yüzde 132,2 yükseldi. Bu tablo, hazırladığımız Vizyon 2035 çerçevesinde attığımız adımların sonuçlarını almaya başladığımızı gösteriyor. Özellikle Orta Asya operasyonlarımız, güçlü performansıyla büyümemize önemli bir katkı sağladı.

Vizyon 2035 kapsamında Anadolu Grubu için nasıl bir büyüklük hedefliyorsunuz?
Vizyon 2035’teki temel hedefimiz, önümüzdeki 10 yılda ABD doları bazında yüksek tek haneli yıllık bileşik ciro büyümesi sağlamak. Büyümeye uzun vadeli değer üretme perspektifiyle bakıyoruz ve Vizyon 2035 bunun yol haritası. Bu büyümenin yaklaşık yüzde 80-85’inin mevcut ana faaliyet alanlarımızdan, yüzde 10-15’inin coğrafi ve iş alanı genişlemesinden, yaklaşık yüzde 5’inin ise yeni işlerden geleceğini öngörüyoruz. FVAÖK tarafında da ciro büyümesine paralel veya hafif üzerinde bir büyüme hedefliyoruz. Bu dağılım, büyüme vizyonumuzu net biçimde ortaya koyuyor. Hedef ana işlerimizde gücümüzü artırmak, yetkinliklerimizi yeni coğrafyalara taşımak ve yeni büyüme alanları yaratmak. 2035’e giderken hedefimiz daha kârlı, daha uluslararası, daha dayanıklı ve daha yüksek değer üreten bir Anadolu Grubu. Bunu yaparken sermaye disiplininden taviz vermeyeceğiz.

Anadolu Grubu’nun 2026 yılı toplam yatırım bütçesi ne kadar? İlk yarıda ne kadar yatırım gerçekleştirdiniz?
Yıllık yatırımlarımız ciromuzun yaklaşık yüzde 5’i, yani 800 milyon dolar civarında. Bu yılın ilk yarısında da 370 milyon dolar yatırım gerçekleştirdik. Satın almalar bu rakamın üzerine geliyor; onları da dahil ettiğimizde uzun vadede yatırım harcamalarımızın ciroya oranının orta-yüksek tek haneli seviyelerde olmasını öngörüyoruz. 2026’da meşrubatta kapasite ve üretim altyapısı, perakendede mağaza ağı, lojistik ve dijitalleşme, otomotivde yeni modeller, kapasite ve SamAuto entegrasyonu öne çıkan yatırım alanları. Vizyon 2035’teki yaklaşımımız net aslında; büyümeye yatırım yapacağız ancak sermayeyi her zaman disiplinle yöneteceğiz. Finansman maliyetlerinin yüksek olduğu bir ortamda yatırım kararının kalitesi daha da kritik hale geliyor. Bu nedenle her yatırımı büyümeye katkı, operasyonel verimlilik ve sermaye getirisi ekseninde değerlendiriyoruz.

Orta Asya büyümenin ana itici güçlerinden biri olurken, bölgeye ilişkin yeni yatırımlar gündemde mi?
Orta Asya, 30 yılı aşkın süredir yatırım yaptığımız, yakından tanıdığımız stratejik bir üretim ve yatırım coğrafyası. Bölgeye ilk yatırımımızı 1994 yılında yaptık ve ilk Türk yatırımcılardan biri olduk. Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Türkmenistan’da farklı sektörlerde faaliyet gösteriyoruz.

Coca-Cola İçecek (CCI) ile beş ülkede meşrubat üretimi gerçekleştiriyoruz. CCI, Kazakistan’daki Almatı, Astana ve Çimkent fabrikalarının ardından, Aktöbe’de dördüncü şişeleme fabrikasının inşası için Kazakistan Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı ile çerçeve anlaşması imzaladı. Tacikistan’daki Duşanbe fabrikamızda ikinci üretim hattını devreye aldık. Özbekistan’da ise CCI aracılığıyla bugüne kadar 550 milyon doların üzerinde yatırım gerçekleştirdik. Anadolu Isuzu’nun Özbekistan’daki SamAuto şirketinin yüzde 75,2 hissesini 80 milyon dolara satın almasıyla bölgedeki yatırımlarımıza otomotiv sektörünü de ekledik.

Anadolu Efes’te nasıl bir büyüme vizyonu var?
Anadolu Efes ile Kazakistan’da bira sektöründe de güçlü bir varlık gösteriyoruz. Kazakistan’da meşrubat ve bira ile yatırımlarımız 1 milyar doları aştı. Anadolu Efes ile ayrıca 2025 yılında Azerbaycan’da imzaladığımız lisanslı üretim anlaşmasının yanı sıra 2026 yılında Özbekistan’da yerel üretim yapmak üzere anlaşmalar imzaladık. Gündemimizde yeni yatırımlar olabilir.

Özbekistan ve Çin’deki yeni üretim anlaşmaları, SamAuto ve Mercan Rakı ile portföy genişliyor. Burada stratejiniz ne olacak, satın alma ve ortaklık yoluyla mı büyümeyi sürdüreceksiniz?
Satın alma ve ortaklıklar büyüme gündemimizin önemli araçlarından biri olmaya devam edecek ancak bizim için satın alma başlı başına bir hedef değil. Doğru işin, doğru coğrafyada, doğru değerlemeyle grubumuza katılması önemli. Son dönemde bunun farklı modellerini gördük. Anadolu Isuzu’nun SamAuto yatırımı doğrudan bir satın alma ve üretim yatırımı. Bira operasyonlarımızın Özbekistan ve Çin’de attığı adımlar ise daha düşük sermaye yoğunluklu bir modelle yeni pazarlara ulaşmamızı sağlıyor. Mercan Rakı’nın grubumuza katılması da mevcut yetkinliklerimizle güçlü sinerji sağlayabilecek bir portföy genişlemesi. Önümüzdeki dönemde de hem organik yatırımlara hem satın almalara hem de stratejik ortaklıklara açığız. Önceliğimiz, mevcut yetkinliklerimizin rekabet avantajı sağlayabileceği alanlar ve yüksek büyüme potansiyeline sahip coğrafyalar olacak.

Büyümenin ağırlık merkezi Türkiye’den uluslararası pazarlara doğru mu kayacak?
100’e yakın üretim tesisimizin 44’ü Türkiye’de, yarısından fazlası yurt dışında. Vizyon 2035’e doğru uluslararası işlerimizin daha hızlı büyümesini öngörüyoruz. Ancak Türkiye, uzun vadeli yatırım yapmaya devam edeceğimiz stratejik merkezimiz olmayı sürdürecek. Dolayısıyla bunu Türkiye’den uzaklaşmak olarak değil, Türkiye’deki güçlü yetkinliklerimizi uluslararası pazarlara taşıyarak grubu büyütmek olarak görüyoruz. Coğrafi çeşitlilik bizim için bir dayanıklılık kaynağı. Faaliyet gösterdiğimiz bazı pazarlardaki zorlu koşullara rağmen şirketlerimiz operasyonlarını başarıyla sürdürüyor. Hedefimiz, Türkiye ekonomisinin önemli aktörlerinden biri olmanın yanı sıra bölgemizde güvenilir bir iş ortağı olarak konumumuzu pekiştirmek. Tabii önemli olan sadece yurt dışı gelirlerinin payını artırmak değil; kârlı, sürdürülebilir ve sermaye verimliliği yüksek uluslararası büyüme sağlamak.

Migros’ta yeni girişimlerle perakende ayağını büyütüyorsunuz. Perakende ayağında bundan sonra nasıl bir yapılanma olacak?
Migros’ta büyümenin odağında müşterilerini daha iyi anlamak, hızlı ve kaliteli hizmet sunmak var. Bu nedenle mağaza yatırımlarına devam ederken, müşterilerin değişen ihtiyaçlarına göre online kanallarını ve hizmetlerini sürekli geliştiriyor. Migros, bugün 3 bin 800’ü aşkın mağazası ile Türkiye’nin dört bir yanında müşterilerine ulaşıyor. Mağazalarının yüzde 67’si aynı zamanda online siparişlere de hizmet veriyor. Online satışların toplam satışlar içindeki payı tütün ve alkollü içecekler hariç yüzde 23 seviyesine kadar ulaştı. Dolayısıyla mağaza ile online kanal birbirinden ayrı iki büyüme alanı değil; müşteriye daha iyi hizmet vermenin birbirini tamamlayan iki önemli parçası.nbsp;

Ayrıca; Migen, MoneyPay ve Mimeda gibi iştirakleri de müşterilerin farklı ihtiyaçlarına çözüm üreten ve perakendeyi tamamlayan hizmetler sunuyor. Lojistikten teknolojiye, sadakat programından enerji verimliliğine kadar tüm yatırımlarda da temel ölçü aynı: Müşterimize teknoloji ile dönüşen alışveriş deneyimi sunabilmek ve Migros’a erişimi daha kolay hale getirmek.

Türkiye ve küresel ekonomideki mevcut koşulları dikkate aldığınızda Anadolu Grubu için 2027 nasıl bir yıl olacak?
Türkiye dayanıklıdır ve her zaman güçlüdür. Dönemsel dalgalanmalar olsa da temel dinamikleri güçlü ve dayanıklı bir ekonomimiz var. Bu anlamda 2027’ye temkinli ama yapıcı bir perspektifle bakıyoruz. Küresel ekonomide jeopolitik belirsizlikler, ticaret politikalarındaki değişimler ve finansman koşulları önemini koruyacak. Türkiye’de ise dezenflasyon süreci, iç talebin seyri ve finansman koşulları iş dünyasının gündeminde olmaya devam edecek. 2027 planlarımızı elverişli bir makro ortam varsayımına değil, kontrolümüzdeki aksiyonlara dayandırıyoruz: Büyümeyi enflasyondan değil hacimden, pazar payından ve verimlilikten bekliyoruz. Anadolu Grubu açısından en önemli avantajımız sektörel ve coğrafi çeşitliliğimiz; bir pazardaki dalgalanmayı diğer faaliyetlerimizle dengeleyebiliyoruz, 2026’nın ilk yarısı bunu bir kez daha gösterdi. Güçlü bilançomuz da bize rakiplerimizin zorlandığı yerde pay almak için alan sağlıyor.

Grubunuz için büyümeyi hızlandırabilecek üç alan han gileri?
Önümüzdeki dönemde büyümemizi hızlandırabilecek üç temel alan görüyorum: Birincisi, uluslararası büyüme. Meşrubatta oluşturduğumuz güçlü platformu, bira ve otomotivde attığımız yeni adımlarla genişletiyoruz. Türkiye’den çıkıp 20 ülkede üretim yapan az sayıdaki gruptan biriyiz ve bu ayağı büyütmeye devam edeceğiz. İkincisi, mevcut işlerimizin teknoloji, dijitalleşme ve yeni iş modelleriyle dönüşümü. Üretim şirketlerimizde dijitalleşme, veri ve yapay zeka uygulamaları bize hem verimlilik hem de yeni gelir alanları sağlıyor. Üçüncüsü ise disiplinli portföy yönetimi ve stratejik yatırımlar. Organik büyümenin yanında, SamAuto ve Mercan Rakı örneklerinde olduğu gibi stratejik uyumu yüksek satın alma ve ortaklık fırsatlarını değerlendirmeye devam edeceğiz. Vizyon 2035’in özünde de bu var: Ölçek uğruna büyümek değil; kaliteli, kârlı ve sürdürülebilir biçimde büyümek.

Sermaye yönetiminde hangi kriterleri esas alıyorsunuz?
Üç kriterimiz var. Birincisi, sermaye getirisi: Her yatırımın sermaye maliyetinin üzerinde getiri üretmesini bekliyoruz; iç verim oranı ve geri ödeme süresi temel parametrelerimiz. İkincisi, stratejik uyum: Mevcut yetkinliklerimizin rekabet avantajı sağlayabileceği işlere ve yüksek büyüme potansiyeline sahip coğrafyalara öncelik veriyoruz. Üçüncüsü, bilanço disiplini: Büyümeyi kendi nakit yaratımımızla finanse etmeyi ve kaldıracı ihtiyatlı seviyelerde temel öncelik olarak görüyoruz. Portföyümüzü de aynı disiplinle, pazar potansiyeli ve iş kollarımızın performansına göre düzenli olarak gözden geçiriyoruz. Organik ve inorganik büyüme, ihtiyatlı bilanço yönetimi ve hissedar getirisi arasında denge gözetiyoruz.

“Ticarette ofansif, finansta defansif olacağız”
“İçinde bulunduğumuz dönem ticarette ofansif, finansal tarafta defansif olmayı gerektiriyor. Doğru alanlarda büyüyüp pazar payı alırken, bunu kendi nakit yaratımımız ve güçlü bilançomuzla finanse ediyoruz. Net Borç/FVAÖK oranımızı geçen yılın aynı dönemindeki 1,5 kattan 1,1 kata indirmiş olmamız bize bu alanı sağlıyor. Yılın ikinci yarısında da büyüme ivmemizi koruyacağımıza ve istikrarlı performansımızı daha ileri taşıyacağımıza inanıyoruz.”

“Hedef, yatırım yaptığımız ülkelerde derinleşmek”
“Pakistan ve Orta Asya, sahip oldukları genç nüfus, düşük kişi başı tüketim seviyeleri ve ekonomik büyüme potansiyelleri nedeniyle meşrubat operasyonlarımız açısından son derece önemli pazarlar. Orta Asya’da geçtiğimiz yıllarda kapasitemizi sistematik biçimde artırdık. CCI bugün 12 ülkede 36 şişeleme fabrikası ve üç meyve işleme tesisiyle faaliyet gösteriyor. Ayrıca operasyonlarımıza 2024’te katılan yaklaşık 175 milyon nüfuslu Bangladeş’in nüfusunun 2035’te 200 milyona yaklaşması bekleniyor. Coğrafyamızın her parçası önemli büyüme potansiyeli vadediyor. Kısa vadede en büyük önceliğimiz yeni ülke eklemek değil, mevcut 12 ülkede derinleşmek. Bu coğrafyalarda büyümeyi yalnızca yeni fabrika açmak şeklinde değerlendirmiyoruz; mevcut tesislerin kapasitesini artırmak, dağıtım ağını genişletmek, soğuk içecek ekipmanı yatırımları yapmak, tüketici erişimini artırmak ve ürün-portföy optimizasyonu da büyümenin önemli unsurları.”

Öte yandan, daha önce açıklanan ağustos ayına ilişkin büyüme rakamları ise yüzde 0,1'den aşağı yönlü revize edilerek yüzde 0'a çekildi. İngiltere ekonomisi yılın üçüncü çeyreğinde ise yüzde 0,7 ile piyasa beklentilerine paralel büyüme kaydetti. Ülke ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 0,5 büyümüştü.

İngiltere ekonomisi geçen yılın üçüncü çeyreğine göre yüzde 1,9 büyüme kaydetti. Ülke ekonomisinde üçüncü çeyrekte kaydedilen büyümede hizmet sektöründeki yüzde 0,9'luk artış belirleyici olurken, imalat sektörü yüzde 0,1 büyüme gösterdi.

İnşaat sektörü ise yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 0,7 daraldı. Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yaşanan enerji krizi sonrası artan petrol, doğal gaz ve akaryakıt fiyatları üçüncü çeyrekteki ekonomik aktivitenin kısıtlanmasında önemli rol oynadı.

ONS Başekonomisti Grant Fitzner, verilere ilişkin değerlendirmesinde, hizmet sektöründeki güçlü faaliyetle ekonominin üçüncü çeyrekte büyüme kaydettiğini belirterek, yapay zeka bağlantılı işlerin hizmet sektöründeki aktiviteyi desteklemeye devam ettiğini ifade etti.

Yeni yılda uygulanacak asgari ücretin belirlenmesi öncesinde farklı zam oranlarına göre yapılan hesaplamalar merak konusu oldu. Peki, 2027 asgari ücret zammı ne kadar olacak? 2027 asgari ücret ne zaman açıklanacak? Olası zam senaryoları neler? İşte konuyla ilgili tüm merak edilenler...

Üçüncü çeyrekte de büyümesini sürdüren Astor Enerji, satış gelirini temmuz-eylül döneminde geçen yıla göre yüzde 33 artırdı. Bu dönemde şirketin satış geliri 13,3 milyar liraya, brüt karı 5,6 milyar liraya, esas faaliyet karı ise 4,2 milyar liraya çıktı. Geçen yılın aynı çeyreğine göre brüt karda yüzde 50 ve esas faaliyet karında yüzde 40 artış kaydedildi.

Şirketin faaliyet performansındaki gelişim, esas faaliyet karına da yansıdı. Astor Enerji'nin esas faaliyet karı, yılın dokuz aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31 artarak 10,9 milyar liraya ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde 8,3 milyar lira seviyesinde bulunan bu rakam, şirketin temel faaliyetlerinden elde ettiği karlılığı artırdığını gösterdi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Astor Enerji Mali İşler Direktörü​​​​​​​ (CFO) Olcay Doğan, şirketin ocak-eylül döneminde 1,68 milyar lira net dönem karı elde ettiğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu yılın dokuz ayında satış gelirlerimizde, brüt karımızda ve esas faaliyet karımızda kaydettiğimiz artış, şirketimizin ana faaliyetlerindeki büyümenin devam ettiğini gösteriyor. Özellikle üçüncü çeyrekte satış gelirlerimizde yüzde 33, brüt karımızda yüzde 50 ve esas faaliyet karımızda yüzde 40 artış elde ettik. Bu sonuçları, üretim ve satış faaliyetlerimizin finansal performansımıza yansıması açısından önemli buluyoruz. Finansal yatırımlarımızdan kaynaklanan gelir dalgalanmalarını kalıcı olarak önlemek, finansal risklerimizi etkin bir şekilde yönetmek amacıyla hazırladığımız risk yönetimi politikasını uygulamaya alarak finansal risklerimizin etkin bir şekilde yönetilmesi ile yatırımlarımızın sürdürülebilir büyümesini destekleyeceğiz. Önümüzdeki dönemde de finansal sonuçlarımızı bütüncül bir yaklaşımla değerlendirerek operasyonel performansımızı ve mali yapımızı güçlendirmeye odaklanacağız."

Adaylar, sonuçlarını ÖSYM'nin "https://sonuc.osym.gov.tr" adresinden T.C. kimlik numaraları ve aday şifreleriyle öğrenebilecek.

Ek yerleştirme sonuçlarına göre bir programa kayıt hakkı kazanan adayların kayıt işlemleri 16-20 Kasım arasında yapılacak.

Adayların, kayıt için belirtilen süre içinde yerleştirildikleri programın bağlı bulunduğu üniversiteye başvurmaları gerekiyor.

Buna göre, dünyada geçen ay 2,09 milyon elektrikli araç satıldı. Satışlar aylık bazda yüzde 3 gerilerken, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8 artarak yeniden büyümeye geçti. Böylece, ocak-ekim döneminde dünyadaki toplam elektrikli araç satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 artışla 17,5 milyona ulaştı.

Buna göre, ihracat birim değer endeksi Eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 7 oranında artış gösterdi.

Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 0,2, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 12,6, yakıtlarda yüzde 59,9 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 3,8 arttı.

İhracat miktar endeksi yüzde 7,8 oranında artış gösterdi

İhracat miktar endeksi Eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 7,8 arttı.

Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 17,6 ve ham maddelerde (yakıt hariç) de yüzde 11,6 artış gösterdi.

Yakıtlarda yüzde 18,6 azalırken, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 4,8 arttı.

İthalat birim değer endeksi yüzde 12,7 arttı

İthalat birim değer endeksi Eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12,7 arttı.nbsp;

Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde yüzde 1,4 azaldı.nbsp;

Yakıtlarda ise yüzde 52,4, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 12,4, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 4,1 artış gösterdi.

İthalat miktar endeksi yüzde 6,3 azaldı

İthalat miktar endeksi Eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6,3 azaldı.nbsp;

Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde yüzde 15 artarken, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 1,1 azaldı.nbsp;

Yakıtlarda ise yüzde 2,1 azalış, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 1,6 artış gösterdi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi yüzde 0,1 artış gösterdi

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat miktar endeksi 2026 Ağustos ayında 145,3 iken 2026 Eylül ayında yüzde 0,1 oranında artarak 145,5 oldu.nbsp;

Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat miktar endeksi 2025 yılı Eylül ayında 136,3 iken, 2026 yılı Eylül ayında yüzde 7,8 oranında artarak 146,9 oldu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi yüzde 1,6 arttı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ithalat miktar endeksi 2026 Ağustos ayında 111,7 iken 2026 Eylül ayında yüzde 1,6 oranında artarak 113,5 oldu.nbsp;

Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ithalat miktar endeksi 2025 yılı Eylül ayında 117,7 iken 2026 yılı Eylül ayında yüzde 6,3 oranında azalarak 110,3 oldu.

Dış ticaret haddi 2026 yılı Eylül ayında 88 oldu

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve 2025 yılı Eylül ayında 92,7 olarak elde edilmiş olan dış ticaret haddi, 4,7 puan azalarak, 2026 yılı Eylül ayında 88 değerini aldı.

Başkan Yardımcısı Vance, İran'ın en üst düzey güvenlik yetkilisi olarak görülen ve ABD ile müzakere sürecinde kilit rol oynayan Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Rızai ile doğrudan görüşme yapmaya hazırlanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Vance'in İranlı yetkiliyle temas kurarak müzakereleri yeniden başlatma girişimine onay verdi. Vance, ekimde Rızai'ye bir mektup göndererek görüşme talebinde bulunurken, olası müzakereler için Katar ev sahipliği yapacak.

Vance, haziranda taraflar arasında çatışmaları durdurmayı amaçlayan bir mutabakatın sağlanmasında da rol alırken, söz konusu anlaşma İran'ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolüne ilişkin somut taahhütler içermiyor.

ABD Başkan Yardımcısı, daha önce İran ile savaşa kamuoyu önünde destek vermesine rağmen çatışmaların uzamasına ilişkin çekincelerini dile getiren ve 3 Kasım seçim mağlubiyetinin ana nedenleri arasında İran savaşını gösteren kişi olarak öne çıkıyor.

Habere göre, Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerin yeniden başlamasının önündeki temel engel, tarafların önceliklerinin farklılaşması.

İran yönetimi, görüşmelerin başlaması için ABD'nin deniz ablukasını kaldırmasını, dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakmasını ve petrol yaptırımlarını hafifletmesini talep ediyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve yönetim içindeki bazı isimler, yeni bir askeri operasyon yerine ekonomik baskı ve yaptırımların sürdürülmesini savunuyor.

Trump ise Tahran ile anlaşma yapılabileceğini ve bu noktada diplomatik çözüm arayışlarına desteğini dile getirirken, İran'a yönelik olası askeri seçenekleri de gündemde tutuyor.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.09 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,1 azalarak 92,70 dolara geriledi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün aralık vadeli varili 86,50 dolardan işlem gördü.

Petrol fiyatları, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin piyasalardaki risk primini azaltması, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünün (OPEC) üretimindeki artış ve ABD'de yükselen ham petrol stoklarının arz fazlası endişelerini güçlendirmesiyle geriledi.

Rusya, ABD ve Ukrayna arasında, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesi, gerilimin azaltılması ve savaş sonrası güvenlik düzenlemelerinin ele alınması amacıyla Abu Dabi'de 10-11 Kasım'da iki gün süren üçlü müzakereler gerçekleştirildi.

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü yaptığı açıklamada, Rusya ile Ukrayna arasında anlaşma zemini aranan Abu Dabi görüşmelerinin oldukça olumlu ilerlediğini belirterek, "Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmayı sona erdirme yönünde çok güçlü bir eğilim görüyoruz." dedi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de dün yaptığı açıklamada, Rusya ile savaşın sona erdirilmesi amacıyla liderler düzeyinde üçlü zirve düzenlenmesine yönelik görüşmelerin devam ettiğini bildirdi.

Zelenskiy, Ukrayna'nın müzakerelerde Rusya'ya enerji altyapılarına yönelik saldırıların durdurulması ve denizde ateşkes sağlanması önerisinde bulunduğunu ancak Rus heyetinin bu konuda karar alma yetkisi bulunmaması nedeniyle henüz bir sonuca varılamadığını savundu.

Öte yandan, diplomatik girişimlere rağmen tarafların enerji altyapılarına yönelik saldırılarının sürdüğüne ilişkin haber akışı devam ediyor.

Rusya'nın kontrolündeki Zaporijya Nükleer Güç Santrali (NGS), çalışanlarından birinin Ukrayna ordusunun Energodar şehrine düzenlediği saldırıda hayatını kaybettiğini bildirdi. Avrupa'nın en büyük nükleer santrali konumundaki Zaporijya NGS, Rus ordusunun Mart 2022'de bölgenin kontrolünü ele geçirmesinden bu yana Rusya'nın denetiminde bulunuyor.

Bununla birlikte, OPEC ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun üretimindeki artış ile ABD'de yükselen ham petrol stokları da arz fazlası endişelerini güçlendirerek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.

OPEC'in günlük ham petrol üretimi, ekimde önceki aya göre 1 milyon 965 bin varil artarak 27 milyon 164 bin varile yükseldi. OPEC+ grubunun günlük toplam ham petrol üretimi de aynı dönemde 2 milyon 35 bin varil artışla 41 milyon 230 bin varil olarak kayıtlara geçti.

ABD'de açıklanan stok verileri de fiyatlardaki düşüşü destekleyen bir diğer unsur oldu. Amerikan Petrol Enstitüsü (API), ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 9 milyon varil arttığını tahmin etti. Piyasa beklentisi ise stokların 1 milyon varil azalacağı yönündeydi. Brent petrolde teknik olarak 96,27 dolar direnç, 87,94 dolar ise destek bölgesi olarak izleniyor.

Bu kapsamda Astor Enerji ve Sabancı Holding, Türkiye standart endeksinden çıkarılarak küçük ölçekli şirketler endeksine dahil edildi.

18 hisse listeden çıkarıldı

Küçük ölçekli şirketler endeksinden de Ahlatcı Doğal Gaz, Altınkılıç Gıda ve Süt, Batıçim Batı Anadolu Sanayi, Batıçim Çimento Sanayi, Eczacıbaşı İlaç, Gen İlaç ve Sağlık, Hektaş, Işıklar Enerji ve Yapı, LDR Turizm, Lydia Holding, Margün Enerji Üretim, Odine Solutions, Pasifik Eurasia Lojistik, Peker Gayrimenkul Yatırım, Ral Yatırım Holding, Selçuk Ecza Deposu, Tera Yatırım Teknoloji Holding ve Türk Traktör çıkarıldı.

Analistler, bazı uluslararası fonların, portföylerini MSCI endeksine paralel yönettiklerini belirterek, bu fonların endeks değişimlerine göre pay piyasalarında pozisyon aldıklarını ifade etti.

SpaceX, her iki göreve ilişkin ayrıntıları paylaşmazken Falcon 9 roketlerinin ilk kademelerinin Dünya'ya dönmesinin ardından canlı yayınları sonlandırdı. Şirket, 6 Kasım'da da aynı üsten "USSF-432 adlı" benzer görev kapsamında Falcon 9 roketini fırlatmıştı.

Bazı uzmanlar, fırlatmalarda ABD Uzay Kuvvetlerinin dünya genelindeki potansiyel hedefleri takip etmesine yardımcı olan Uzay Tabanlı Algılama ve Hedefleme Programı kapsamında SpaceX'in Starshield uydularının yörüngeye yerleştirilmiş olabileceğini değerlendiriyor.

Nvidia CEO'su Huang görevden alınacak mı?

Söz konusu olumlu gelişmelere karşın ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang'ın Çin ajanı olduğu iddia edilen Alice Huang ile ilişkisi olduğunun ortaya çıkması sonrasında evlilik dışı ikinci bir ilişkisinin olduğuna ve görevden alınacağına dair haberler, risk iştahının azalmasına neden oldu.

Nvidia mali işler direktörü​​​​​​​ (CFO) Colette Kress'in Huang’ın yerine geçebileceği tahmin ediliyor.

Fed yetkililerinin açıklamaları yakından takip ediliyor

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, salı günü yayımlanan enflasyon verilerini "rahatsız edici sınıra yakın" olarak nitelendirdi.

Goolsbee, giderek büyüyen enflasyon sorunuyla başa çıkmaları gerektiğini vurguladı. ABD'de beklentilerin üzerinde gelen enflasyon verisi ve Fed üyelerinin şahin açıklamaları sonrasında Fed'in faiz artırımına gideceğine dair beklentilerin güçlenmesi dolara talebi artırırken altın fiyatları üzerinde baskı kurmaya devam ediyor.

Bugün 103,08 seviyesine çıkarak 19 ayın en yüksek seviyesini gören dolar endeksi dünkü kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 102,97 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu ise yüzde 0,2 azalışla 3 bin 978 dolardan işlem görüyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile doğrudan görüşme yapmayı değerlendirdiğine dair haberlerle ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 1,6 azalışla 91,3 dolara indi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,99'da seyrediyor.

New York borsası dün pozitif bir seyir izledi

New York borsası dün teknoloji şirketlerinde görülen yükselişlerle pozitif seyretti. CoreWeave'in hisseleri dün yüzde 25'e yakın arttı. Şirketin güçlü bilançosunun yatırımcıların yapay zekaya yönelik aşırı harcamalar konusundaki endişelerini hafifletmesiyle diğer bulut teknolojisi hisseleri de yükseldi. Nebius Group'un hisseleri yüzde 15,4 ve Iren'in hisseleri yüzde 5,6 değer kazandı.

Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 9,3, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 11,9, Broadcom'un hisseleri yüzde 4 ve AMD'nin hisseleri yüzde 7,3 artış kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,49, Samp;P 500 endeksi yüzde 1,31 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,6 yükseldi. Dün yüzde 3 değer kazanan Nvidia hissesi, Jensen Huang'a ilişkin iddialarla piyasa sonrası işlemlerde yüzde 7,6 değer kaybetti.

ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

Avrupa borsaları da pozitif seyretti

Avrupa borsaları, teknoloji ve enerji şirketlerinin hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle dün pozitif seyretti. Alman enerji teknolojileri şirketi Siemens Energy, 2027 mali yılında karşılaştırılabilir gelirlerinin yüzde 14 ila yüzde 16 artmasını beklediğini bildirirken şirketin hisseleri günü yüzde 10,8 değer kazancıyla tamamladı.

Öte yandan Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, ekonomik büyümenin dördüncü çeyrekte hızlanmasının muhtemel olduğunu belirterek, savunma ve altyapı harcamalarının talebi desteklemeye devam edeceğini söyledi.

Bu arada Almanya Federal İstatistik Ofisinin açıkladığı verilere göre, ülkede eylülde yüzde 3,3 olan yıllık enflasyon ekimde yüzde 2,8'e geriledi. Tüketici fiyatları aylık bazda yüzde 0,2 azaldı. Söz konusu gelişmelerle Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,2, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,66, İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,37 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,78 değer kazandı.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.

Asya borsaları Çin hariç negatif bir seyir izliyor

Asya borsalarında, Nvidia kaynaklı endişelerle şirkete tedarik sağlayan firmaların hisselerinde görülen düşüşlerden dolayı satış ağırlıklı bir seyir izleniyor.

Bu gelişmelerle Nvidia'ya tedarik sağlayan önde gelen Tayvanlı teknoloji şirketlerinden TSMC'nin hisseleri yüzde 1,3, Foxconn'un hisseleri yüzde 4,7 düştü.

Bugün açıklanan verilere göre Japonya'da ekim ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık yüzde 0,7, yıllık yüzde 7,1 ile beklentilerin üzerinde arttı. Japonya'da üretici enflasyonunun eylül ayına göre de hızlandığı görüldü. Ülkede ÜFE eylülde aylık yüzde 0,3 azalırken, yıllık yüzde 6,8 artmıştı.

Söz konusu veri Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) faiz artırımına gideceğine ilişkin beklentileri canlı tuttu.

Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,6, Hong Kong'da Hang Seng endeksi de yüzde 0,9 gerilerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 yükseldi.

Borsa günü yatay seyirle tamamladı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dün günü yatay seyirle 11.666,42 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,48 değer kazandı.

Dolar/TL dün günü yatay seyirle 50,2319'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 50,2570'den işlem görüyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makrofinansal istikrarı ve parasal aktarım mekanizmasını desteklemek amacıyla zorunlu karşılık uygulamasında değişikliğe gittiğini ve sekiz haftalık kredi büyüme sınırlarını yükselttiğini bildirdi.

Düzenlemeyle tüketicilere kullandırılan ihtiyaç ve taşıt kredilerinde sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 3'ten yüzde 3,5'e çıkarıldı. KOBİ'lere kullandırılan Türk lirası kredilerde sınır yüzde 5'ten yüzde 5,5'e, KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerde ise yüzde 2'den yüzde 2,5'e yükseltildi.

MSCI endeks değişikliklerini duyurdu

Öte yandan küresel endeks sağlayıcılarından MSCI, dünya genelinde endeks değişikliklerini duyururken, Türkiye'nin küçük ölçekli şirketler endeksine 2 yeni hissenin eklendiğini, 18 hissenin çıkarıldığını bildirdi.

Buna göre, Astor Enerji ve Sabancı Holding Türkiye standart endeksinden çıkarılarak küçük ölçekli şirketler endeksine eklendi.

Küçük ölçekli şirketler endeksinden de Ahlatcı Doğal Gaz, Altınkılıç Gıda ve Süt, Batıçim Batı Anadolu Sanayi, Batıçim Çimento Sanayi, Eczacıbaşı İlaç, Gen İlaç ve Sağlık, Hektaş, Işıklar Enerji ve Yapı, LDR Turizm, Lydia Holding, Margün Enerji Üretim, Odine Solutions, Pasifik Eurasia Lojistik, Peker Gayrimenkul Yatırım, Ral Yatırım Holding, Selçuk Ecza Deposu, Tera Yatırım Teknoloji Holding ve Türk Traktör çıkarıldı.

Gözler TCMB'nin açıklayacağı yılın son Enflasyon Raporunda

Analistler, bugün yurt içinde TCMB'nin açıklayacağı yılın son Enflasyon Raporu ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise İngiltere'de büyüme, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.900 puanın direnç, 11.500 ve 11.400 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, yılın üçüncü Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28 olarak yukarı yönlü güncellediklerini belirterek, "Enflasyonun 2027 yıl sonunda yüzde 15'e, 2028 yıl sonunda ise yüzde 9'a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz." ifadelerini kullanmıştı.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler ve gelişmeler şöyle:

10.00 İngiltere, eylül ayı aylık GSYH

10.00 İngiltere, eylül ayı sanayi üretimi

10.30 Türkiye, TCMB Enflasyon Raporu

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

16.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

18.00 ABD, ekim ayı ikinci el konut satışları

22.00 ABD, ekim ayı federal bütçe dengesi

Bankanın makrofinansal istikrarı ve parasal aktarım mekanizmasını desteklemek amacıyla zorunlu karşılık uygulamasında değişiklikler yapıldığı belirtilen duyuruda, "Bankaların ve finansman şirketlerinin 1 yıldan uzun vadeli Türk lirası ve yabancı para cinsinden mevduat dışı yükümlülükleri için tesis edilen zorunlu karşılıklara Türk lirası cinsinden faiz/telafi ödemesi yapılmasına karar verilmiştir." ifadesi kullanıldı.

Düzenlemeyle, tüketicilere kullandırılan ihtiyaç ve taşıt kredilerinde 8 haftalık büyüme sınırı yüzde 3'ten yüzde 3,5'e çıkarıldı. KOBİ'lere kullandırılan Türk lirası kredilerde sınır yüzde 5'ten yüzde 5,5'e, KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerde ise yüzde 2'den yüzde 2,5'e yükseltildi.

Peki, dolar bugün kaç TL? Euro ne kadar oldu? İşte 12 Kasım 2026 Perşembe günü güncel döviz kurları...

Peki, 12 Kasım 2026 Perşembe günü gram altın kaç TL? Çeyrek, yarım ve tam altın fiyatları ne kadar oldu? Ons altın kaç dolardan işlem görüyor? İşte güncel altın fiyatları...

Bakan Kurum, "Sözlerime 5 asır önce İstanbul'da yaşanan bir hadiseyle başlamak istiyorum. 16'ncı yüzyılda İstanbul'un su ihtiyacı hızla artıyordu. Kanuni Sultan Süleyman, Kağıthane civarında eski bir su yolundan akan suyu görünce Mimar Sinan'ı görevlendirdi; çevredeki kaynakların araştırılıp İstanbul'a ulaştırılmasını istedi. Sinan vadileri dolaştı, güzergahları hesapladı. Vadiler aşıldı, kemerler yükseldi, su yolları açıldı; kilometrelerce öteden getirilen su İstanbul'a ulaştı. Bu karar yalnızca dönemin ihtiyacını karşılamadı; yüzyıllarca şehre hizmet etti. Hikayenin özü açıktır: Kanuni birkaç damla suya baktı ve bir şehrin geleceğini gördü. Çünkü devlet aklı, bugünün işaretlerinden yarının ihtiyaçlarını okuyabilme kabiliyetidir.

Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu da Cumhuriyetimizin ikinci asrına aynı uzun ufukla bakıyor. 2053 Net Sıfır Emisyon'u hedefleyen bu anlayış, şehirlerimizi, enerjimizi, sanayimizi, teknolojimizi ve çevremizi gelecek nesilleri hesaba katarak şekillendirme iradesini taşıyor" dedi.

"Asrın felaketinde asrın inşasına"

COP31 Başkanı Kurum, Türkiye'nin 6 Şubat depremlerinin ardından başlattığı Asrın İnşa Seferberliği ile 2 yıl içinde inşa ettiği 455 bin iklim dirençli konutu dünyaya örnek gösterdi. COP31 Başkanı Kurum ayrıca, "O büyük acının ardından şehirlerimizi ayağa kaldırmak için dünya tarihinin en büyük inşa seferberliklerinden birini başlattık. Binlerce şantiyede mimarlarımız, mühendislerimiz, işçilerimiz, kamu kurumlarımız ve yerel yönetimlerimiz birlikte çalıştı. Konutları, iş yerlerini, altyapıyı, yolları, okulları ve hastaneleri yeniden kurduk; 455 bin konutu 2 yıl gibi kısa zamanda vatandaşlarımıza teslim ettik. Bu tecrübe bize şunu gösterdi: Dirençlilik, felaket sonrasında ayağa kalkmak kadar; gelecekteki felaketi bugünden hesaba katma iradesidir" şeklinde konuştu.

"Çocuklarımızın yaşayacağı dünyayı konuşuyoruz"

İklim krizinin etkilerini sıralayan ve bu noktada ülkelerin ortak iradesinin önemine dikkat çeken COP31 Başkanı Kurum, "Jeopolitik dengeler ve ticaret yolları değişiyor; teknoloji ve yapay zeka üretimi değişiyor. Enerji güvenliği önem kazanırken, borçluluk kalkınma alanını daraltıyor; su ve gıda sorunu milli güvenlik gündeminde yükseliyor. İklim değişikliği bütün bu başlıklara işliyor. Dünyanın meseleleri birbirine bağlandıkça devlet yönetiminin ufku da genişliyor. İklim; enerji, sanayi, tarım, kalkınma ve hatta güvenlik gündeminin ayrılmaz bir parçası haline geliyor. Dolayısıyla iklimin geleceğini konuşurken devletlerimizin geleceğini; enerji sistemimizi, sanayimizin rekabet gücünü, şehirlerimizin güvenliğini ve çocuklarımızın yaşayacağı bir dünyayı konuşuyoruz. İşte bu nedenle bu salondaki siyasi irade son derece kıymetlidir" diye konuştu.

"Doğru tasarlanan iklim eylemi refahın, güvenliğin ve rekabet gücünün yatırımdır"

Nepal'de yaşanan iklim felaketine, Pakistan'daki sellere ve Pasifik'te hızla yükselen okyanus seviyesine değinen Kurum, "El Nio gibi doğal iklim olayları da küresel sıcaklıkları geçici olarak yükseltme potansiyeli taşıyorlar. Zamanın kıymetini bilmeli ve bir an önce uygulama kapasitemizi yükseltmeliyiz" diye konuştu. Her ülkenin şartları, kaynakları, ekonomik kapasitesi, kalkınma ihtiyaçları ve sorumluluklarının farklı olduğuna vurgu yapan COP31 Başkanı Kurum, "Ortak başarımız, bu farklılıklarda ortak çıkarlarımızı bulabilmemize bağlıdır. İklim eylemi ile milli çıkarlarımız arasında güçlü bir kesişim var. Enerji verimliliği enerji güvenliğini, su yatırımları gıda güvenliğini güçlendirir. Temiz teknolojiler sanayi ve istihdam alanları açar; dirençli şehirler ekonomiyi güçlendirir. Doğru tasarlanan iklim eylemi refahın, güvenliğin ve rekabet gücünün yatırımıdır. Bu nedenle, COP31 Başkanlığı'na başladığımız günden bu yana Müzakereler Başkanlığı'nı yürüten Avustralya ile birlikte; Antalya'da üç güçlü iradeyi ortaya çıkmaya gayret gösteriyoruz" ifadelerini kullandı.

"Kaynakları sınırsız, dünyayı ise tüketilebilir gören bir kalkınma anlayışı sürdürülemez"

COP31 Başkanlığı'nın taahhütten finansmana, finansmandan eyleme dönüşen ‘Uygulama COP'u vizyonunu detaylandıran COP31 Başkanı Kurum, dünyaya 3 adımı kapsayan iklim eylemi için irade koyma çağrısı yaptı. COP31 Başkanı Kurum, "İlk olarak, ulusal iklim hedeflerimizi yatırım programlarına dönüştürelim. Hedeflerin bütçelerde karşılığı olsun; bütçeler projeleri, projeler teknoloji, üretim, istihdam ve refahı harekete geçirsin. 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdümüzle, adil enerji dönüşümü irademizi ortaya koyuyor; 2035'e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarma hedefini; enerji güvenliği ve teknolojik dönüşüm için küresel bir iş birliği alanı olarak bu konuyu değerlendiriyoruz. Kaynakları sınırsız, dünyayı ise tüketilebilir gören bir kalkınma anlayışı sürdürülemez. Bu nedenle; Emine Erdoğan Hanımefendi'nin öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Hareketini, döngüsel ekonomiyi ve metan emisyonlarının azaltılmasını, iklim eyleminin somut araçları olarak görüyoruz" dedi.

"Finansmanı erişilebilir kılmak için Türkiye'den iklim uygulama köprüsü"

COP31 Başkanı Kurum, "İkinci olarak, iklim finansmanında taahhütten erişime geçelim. Projeler yıllarca finansman bekliyor, kaynaklar yatırıma dönüşmüyor veya ülkeler ağır borç yükleriyle karşılaşıyorsa; zaman ve ortak çözüm kapasitesini kaybediyoruz demektir. Finansmanı daha hızlı, erişilebilir ve uygulanabilir hale getirecek mekanizmaları acilen güçlendirmeliyiz. COP31 Başkanlığı olarak; geliştirdiğimiz İklim Uygulama Köprüsü bu ihtiyaca cevap verecek. Ulusal planları projelerle, projeleri finansmanla, finansmanı teknoloji ve uzmanlıkla buluşturacak; siyasi iradenin somut yatırımlara dönüşmesini destekleyeceğiz. Üçüncü olarak, dirençliliği ulusal kalkınma politikalarımızın merkezine taşıyalım. Şehirlerimizi, su kaynaklarımızı, tarım sistemlerimizi ve kritik altyapımızı geleceğin risklerine hazırlayalım. Türkiye, 2 yılda inşa ettiği 500 bin iklim dirençli konutla deprem bölgelerinde edindiği yeniden inşa tecrübesini, iklim kaynaklı afetlerle mücadele eden ülkelerle paylaşmaya hazırdır" şeklinde konuştu.

"Herkesin dönüşümünde yararlandığı bir düzen kurabiliriz"

Bu 3 iradenin adalet temelinde yükselmesi gerektiğinin altını çizen COP31 Başkanı Kurum, "İklim adaleti, her ülkenin ortak hedefe kendi imkanlarını, kapasitesi ve kalkınma şartlarını içinde ilerleyebileceği bir sistem gerektirir. Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkını gözeten, kırılgan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişimini kolaylaştıran, herkesin dönüşümden yararlandığı bir düzen kurabiliriz" diye konuştu.

"İklim risklerinin sınır tanımadığı alanlarda rekabet olmaz"

Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğindeki diplomasi tecrübesiyle dünyanın geleceği için hazır olduğunu dile getiren COP31 Başkanı Kurum ‘ortak akıl' ve ‘iş birliği' çağrısı yaptı. COP31 Başkanı Kurum, "Türkiye Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Doğu ile Batı, Kuzey ile Güney arasındaki tarihi ve coğrafi tecrübesiyle bu uzlaşıya katkı sunmaya hazırdır. Devletler rekabet edebilir, milli çıkarlarını kararlılıkla savunabilir. Ancak suyun, gıdanın, afetlerin ve iklim risklerinin sınır tanımadığı alanlarda rekabet olmaz. Ortak akıl geliştirmek hepimizin çıkarınadır. Bugün önümüzde böyle bir fırsat var" ifadelerini kullandı.

"Koruyacağımız bir su havzası, doğmamış çocukların sofrasına bereket olabilir"

Bakan Kurum, COP31 sürecinde alınacak kararların dünyanın ve insanlığın geleceğini kısa ve uzun vadede doğrudan etkileyeceğine işaret etti. COP31 Başkanı Kurum, "Vereceğimiz bir enerji kararı, yarım asır sonra bir ülkenin enerji güvenliğine hizmet edebilir. Koruyacağımız bir su havzası, doğmamış çocukların sofrasına bereket olabilir. Dirençli hale getireceğimiz bir şehir, yıllar sonra binlerce insanın hayatını koruyabilir. Harekete geçireceğimiz bir teknoloji, dünyanın başka bir köşesinde milyonlarca insanın hayatını değiştirebilir. İşte liderliğin ufku burada başlıyor: Görev süremizden daha uzun yaşayacak kararlar alabilmek" dedi.

"Çocuklarımıza kararlarımızı anlatacağımız değil, sonuçlarını yaşayacakları bir gelecek bırakalım"

Bakan Kurum, hitabının sonunda Kanuni menkıbesini tekrar hatırlatarak, dünya liderlerini tıpkı Kanuni gibi ‘geleceği öngörerek' harekete geçmeye davet etti. COP31 Başkanı Kurum, "Kanuni birkaç damladan bir şehrin geleceğini gördü. Türkiye Yüzyılı da gelecek nesilleri düşünme iradesini taşıyor. Bugün Antalya'da bizlere düşen sorumluluk, bütün insanlığın ortak geleceğine, aynı ufukla bakmaktır. Gelin bugünün işaretlerinden yarının ihtiyaçlarını okuyalım. Çocuklarımıza kararlarımızı anlatacağımız değil, sonuçlarını yaşayacakları bir gelecek bırakalım. Gelin Antalya'yı vaatlerden uygulamaya geçişin sembol şehri haline getirelim. Ve yıllar sonra bu salondaki bizlerin dönemine bakıldığında, gelecek kuşaklar şu cümleyi kurabilsin; Onlar geleceği gördüler, sorumluluk aldılar ve ömürlerinden daha uzun yaşayacak kararlar verdiler" şeklinde konuştu.

Oturumda, depremden etkilenen bölgelerde ekonomik toparlanmanın kalıcı yatırımlarla desteklenmesi, iklim finansmanının sanayi yatırımlarının niteliğine katkısı ve çevresel performansın ölçülebilir göstergelerle izlenmesi ele alındı.

Uludağ İçecek Türk A.Ş., Malatya’da Enerjisinin Yüzde 55’ini Güneşten Karşılayacak

Panelde söz alan Uludağ İçecek Türk A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Kızıl, küresel iklim diplomasisinin kalbi sayılan COP31’in destekçilerinden biri olmaktan ve Malatya’da hayata geçirecekleri yeni üretim tesisi projesini bu platformda paylaşmaktan büyük gurur duyduklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:
Malatya yatırımımızla üretim gücümüzü artırırken bölgenin geleceğine de katkı sunmayı hedefliyoruz. Malatya’da uzun vadeli bir yatırım ile bölgenin yeniden ayağa kalkmasına katkı sunmaktan mutluluk duyuyoruz. Yeni üretim tesisimiz, Bursa’daki üretim gücümüzü tamamlayarak bizi Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya daha da yakınlaştıracak, dağıtım esnekliğimizi artıracak. Aynı zamanda Malatya üretim tesisimizin enerji ihtiyacının %55’ini güneş panellerinden karşılamayı hedefliyoruz. Yatırım, enerji ve su verimliliğinin yanı sıra sevkiyat ihtiyacını azaltarak karbon ayak izinin düşürülmesine de katkı sağlayacağız. İlk etapta yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam öngörüyoruz. Operasyonel dayanıklılığımızı güçlendirirken bölgenin ekonomik toparlanmasını desteklemeyi hedefliyoruz.”

Malatya’da Sürdürülebilir Üretim ve Uzun Vadeli Bir Gelecek

Malatya yatırımında kaynak verimliliğini tasarım aşamasından itibaren önceliklendirdiklerini belirten Kızıl, tesisin sürdürülebilirlik hedeflerini ölçülebilir sonuçlarla ortaya koymayı amaçladıklarını vurgulayarak şunları söyledi:
“Bir fabrikanın sürdürülebilirlik iddiası, tasarımında başlar ve işletme sonuçlarıyla karşılık bulur. Malatya’da enerji ve su kullanımından üretim kayıplarına kadar kaynak verimliliğini yatırımın en başından itibaren ele alıyoruz. Tesisimizi LEED Gold sertifikası hedefiyle tasarlıyor, 4 MWp gücünde güneş enerjisi sistemi ve verimliliği destekleyen dijital uygulamalar planlıyoruz. Bizim için esas olan, bu hedeflerin sahadaki karşılığını ölçmek ve doğrulanmış sonuçlarla ortaya koymak.”

Finansmanın Ötesine Geçen Vizyon Ortaklığı

EBRD ile iş birliğinin projenin uzun vadeli yönetimine katkısına dikkat çeken Kızıl, şu değerlendirmede bulundu:
“Uzun vadeli bir yatırım, finansman kadar güçlü bir yönetim anlayışına da ihtiyaç duyuyor. EBRD ile ortaklığımızı bu anlayış üzerine kurduk. Birlikte yürüttüğümüz süreç, çevresel ve sosyal performanstan kurumsal yönetişime kadar yatırımın tüm yaşamını kapsayan bir bakış açısı geliştirmemize katkı sağladı. Hangi sonuçları hedeflediğimizi, sorumluluklarımızı ve ilerlemeyi nasıl ölçeceğimizi daha açık biçimde tanımladık. Bu ortaklığın değerini, yatırımımızın uzun vadeli niteliğine yaptığı katkıda görüyoruz.”

İklim Finansmanı, Yatırımın Niteliğini İyileştirmeli

EBRD Türkiye ve Kafkaslar Yönetici Direktörü Elisabetta Falcetti ise iklim finansmanı ve kapsayıcı kalkınma modeline dikkat çekerek şunları söyledi:
“Projenin potansiyeli, ekonomik toparlanmayı daha güçlü bir sanayi performansıyla birleştirmesinde yatıyor. Ticari açıdan sürdürülebilir bir yatırım; istihdamı, beceri gelişimini ve bölgesel tedarik zincirlerini destekleyebilir. Bu etkiler, yalnızca projenin bulunduğu yere bakılarak varsayılmamalı, zaman içinde değerlendirilmelidir. İklim finansmanı, yalnızca ekipman alımını finanse etmekle kalmamalı, yatırımın niteliğini de iyileştirmelidir. En güçlü ortaklıklar, şirketlerin çevresel ve sosyal gereklilikleri yatırımı iyileştiren araçlar olarak gördüğü ortaklıklardır. Kalkınma finansmanı, şirket ile banka bu bakış açısını paylaştığında en yüksek değeri yaratır.”
nbsp;

NielsenIQ Türkiye Genel Müdürü Doğu Avrupa, Orta Doğu, Afrika amp; Hindistan E-Ticaret Bölge Başkan Yardımcısı Didem Şekerel Erdoğan, araştırmaya ilişkin değerlendirmesinde şunları paylaştı:nbsp;

“Teknoloji ve dayanıklı tüketim ürünleri pazarında tüketicilerin satın alma kararlarını şekillendiren kriterler değişiyor. Tüketicilerin beklentilerini ve tercihlerini anlamak, markaların değişen pazar dinamiklerine uyum sağlaması ve sürdürülebilir büyüme fırsatlarını değerlendirmesi açısından büyük önem taşıyor. Tüketici Teknolojileri Trendleri 2027 raporumuz, bu değişimi anlamak ve sektörün önündeki fırsatları değerlendirmek için önemli içgörüler sunuyor.”

Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 17 ülkeden 17 bin yetişkin tüketicinin katıldığı araştırma ve NielsenIQ’nun küresel satış verileri doğrultusunda hazırlanan Tüketici Teknolojileri Trendleri 2027 raporu, tüketici teknolojileri markalarının inovasyon yaklaşımına ışık tutuyor. Raporda, markaların yalnızca özellik ve teknik kapasite açısından değil; dayanıklılık, verimlilik ve kullanım faydası açısından da yenilik geliştirmeleri gerektiğine dikkat çekiliyor.

Raporda öne çıkan bulgular şöyle:

• Küresel Teknoloji ve Dayanıklı Tüketim Ürünleri satışlarının 2026’da 1,4 trilyon dolara ulaşması ve yıllık bazda %5,1 büyümesi bekleniyor. nbsp;
• Teknoloji ve Dayanıklı Tüketim Ürünleri tüketicilerinin %63’ü yüksek fiyat hassasiyeti gösteriyor.
• Tüketicilerin %60’ı “fiyatına göre iyi değer” sunan markalara öncelik veriyor.
• Tüketicilerin %56’sı bir ürünün çok pahalı olması veya indirim beklentisi nedeniyle teknoloji satın alımını erteliyor.
• Tüketiciler değeri tanımlarken uygun fiyatın önüne dayanıklılık, kalite, kolaylık ve güveni de koyuyor.

Didem Şekerel Erdoğan, “Türkiye’de tüketiciler Teknoloji ve Dayanıklı Tüketim Ürünleri satın alımlarını mevcut ekonomik koşulların etkisi altında gerçekleştiriyor. Bu durum, markalar üzerinde her satın alımın neden değerli olduğunu tüketiciye gösterme konusunda daha fazla baskı oluşturuyor. Teknoloji ve Dayanıklı Tüketim Ürünü markaları açısından bu tablo yeni bir büyüme denklemi yaratıyor. Tüketiciler ürünlerini yenileme kararlarını daha dikkatli değerlendirirken, satın alma aşamasında daha fazla unsuru göz önünde bulunduruyor. Dayanıklılık ve kullanım faydasına yönelik beklentiler yükseliyor ve tüketicilerin satın alımı erteleme, daha düşük fiyatlı bir ürüne yönelme veya rakip bir markayı tercih etme riski artıyor.” diye konuştu.
nbsp;

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Eylül 2026 verilerine göre, Türkiye genelinde konut satışları geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 9,3 azalarak 142 bin 390'a geriledi. Aynı dönemde ilk el konut satışları yüzde 3,9 artışla 51 bin 519'a yükselirken, ikinci el satışlar yüzde 15,3 düşüşle 90 bin 871 oldu. Satış kategorilerinde yaşanan bu farklılaşma, konut geliştiricileri açısından hedef kitle analizi, fiyatlandırma ve marka konumlandırması gibi başlıkların önemini artırıyor.

Reklamda görüntülenme değil, satış potansiyeli öne çıkıyor

Gayrimenkul sektörüne yönelik reklam ve pazarlama çalışmaları yürüten şirketler de değişen koşullara uygun yeni modeller geliştiriyor. Bu alanda 17 yıldır faaliyet gösteren ve 350'den fazla konut markasıyla çalışan MODD Group Reklam Ajansı, yapay zekâ destekli içerik üretimi ile veri odaklı pazarlamayı bir araya getiren RES 360 by MODD markasını oluşturdu.

MODD Group Reklam Ajansı Kurucusu Cem Has, gayrimenkul reklamcılığında performansın yalnızca erişim ve başvuru sayılarıyla ölçülmemesi gerektiğini belirterek, "Reklam performansını yalnızca kaç kişiye ulaştığımızla veya kaç form topladığımızla değerlendirmiyoruz. Bizim için önemli olan, projeyle gerçekten ilgilenen ve satın alma potansiyeli taşıyan doğru müşteriye ulaşmak" dedi.

Ajansın yürüttüğü kampanyalara ilişkin şirket içi gözlemlerine göre, yapay zekâ destekli yaşam senaryoları ve sinematik anlatımların kullanıldığı bazı çalışmalarda geleneksel reklam içeriklerine kıyasla daha nitelikli potansiyel müşteri verileri elde edildi. Söz konusu sonuçlar, ajansın kendi kampanya deneyimlerine dayanırken, teknolojinin satış dönüşümüne etkisinin ölçülmesi de pazarlama performansı açısından önem taşıyor.

Henüz inşa edilmemiş konutlar dijital ortamda deneyimleniyor

Konut projelerinin tanıtımında kullanılan teknolojiler de değişiyor. Mimari çizimler ve üç boyutlu görsellerin yanı sıra yapay zekâ destekli video prodüksiyonlarıyla henüz tamamlanmamış projelerin yaşam alanları, günlük hayatı yansıtan senaryolar üzerinden görselleştirilebiliyor.

Cem Has, "Bir konut projesinin mimarisini, sosyal alanlarını ve teknik özelliklerini göstermek önemli. Ancak insanların o projede nasıl bir hayat yaşayabileceklerini hissettirmek çok daha güçlü bir iletişim kurmamızı sağlıyor. Bugün yapay zekâ teknolojileri sayesinde henüz inşa edilmemiş yaşam alanlarını gerçekçi, sinematik hikâyelerle anlatabiliyoruz" ifadelerini kullandı.

Bu yöntemle konut projelerinin yalnızca fiziksel özelliklerinin değil, sundukları yaşam biçiminin de potansiyel alıcılara aktarılması hedefleniyor.

Sektörün satış sorunları raporlaştırılıyor

Gayrimenkul pazarlamasında bir diğer gündem maddesini ise reklam yatırımlarının satışa dönüşme oranı oluşturuyor. MODD Group, RES 360 çatısı altında başlattığı RES 360 Reports serisiyle konut sektörünün satış ve pazarlama süreçlerinde karşılaştığı sorunları ele alıyor.

Serinin ilk üç raporu, konut projelerinde oluşan talebin satışa dönüşmemesi, artan reklam bütçelerine rağmen nitelikli müşteriye ulaşılamaması ve aynı bölgede yer alan projeler arasındaki fiyat ve marka algısı farklılıklarına odaklanıyor. İnşaat şirketlerinin yöneticileri ve pazarlama profesyonellerine yönelik hazırlanan raporlar, bu sorunların değerlendirilmesine ilişkin analiz çerçeveleri içeriyor.

Has, gayrimenkul sektöründe pazarlama ve satış süreçlerinin birbirinden bağımsız değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, "17 yılda edindiğimiz deneyim bize şunu gösterdi: Gayrimenkul pazarlamasında marka, kreatif üretim, medya ve satış süreçleri birbirinden ayrı düşünülemez. Amacımız yalnızca projelerin görünürlüğünü artırmak değil, doğru stratejiyle pazardaki değerlerini güçlendirmek" dedi.

Yeni Jet Yakıtı (Kero-Merox) Ünitesi ile STAR Rafineri’nin üretim süreçlerinde önemli bir dönüşüm gerçekleştirilmesi amaçlanıyor. Halihazırda jet yakıtı üretiminde kullanılan KHT Ünitesi’nin dizel üretim moduna alınması sonucu rafinerinin yıllık dizel üretiminin 600 bin ton artırılması hedefleniyor. Jet yakıtı üretiminin yeni kurulacak tesiste gerçekleştirilmesiyle birlikte mevcut KHT Ünitesi, piyasa koşullarına bağlı olarak yeniden jet yakıtı üretiminde de kullanılabilecek. Böylece, rafinerinin üretim esnekliği artırılırken enerji verimliliğine de katkı sağlanacak.nbsp;

“Türkiye’nin dizelde dışa bağımlılığının ve cari açığının azaltılmasına katkı sunmayı hedefliyoruz”

Yatırımın stratejik önemine ilişkin değerlendirmede bulunan Petkim Genel Müdürü ve SOCAR Türkiye Rafineri ve Petrokimya İş Birimi Başkanı Kanan Mirzayev, “STAR Rafineri’de hayata geçireceğimiz Yeni Jet Yakıtı Ünitesi, rafinerimizin üretim esnekliğini ve enerji verimliliğini artıracak bir stratejik dönüşüm yatırımıdır. Jet yakıtı üretimimizi yeni tesisimize taşıyarak, yıllık yaklaşık 600 bin ton ilave dizel üretim kapasitesi oluşturacağız. Piyasa koşullarına göre jet yakıtı ve dizel üretimimizi ayarlama esnekliğimizi daha da artıracağız. Yaklaşık 6 milyar TL’lik yatırımımızla Türkiye’nin dizelde dışa bağımlılığının ve cari açığının azaltılmasına katkı sunmayı hedefliyoruz. Bu yatırımla birlikte SOCAR’ın Türkiye’deki toplam yatırımları 20 milyar USD’ye ulaşacak. STAR Rafineri 2018 yılı sonunda devreye alındığı dönemde yıllık 10 milyon ton rafinaj kapasitesiyle Türkiye’nin tesis bazında üçüncü büyük rafinerisiydi. Son yıllarda gerçekleştirdiğimiz çalışmalarla bu kapasiteyi yıllık 13 milyon tona taşıdık ve rafinerimizi Türkiye’nin tesis bazında en büyük rafinerisi hâline getirdik. Yeni yatırımımızla bu gücümüzü daha da ileri taşıyacağız” dedi.

Tesis 2029 ilk çeyreğinde devreye alınacak

Yeni Jet Yakıtı Ünitesi yatırımıyla STAR Rafineri’nin üretim kabiliyetlerinin ve Türkiye’nin akaryakıt arzına katkısının artırılması hedefleniyor. Projenin inşaat ve kurulum aşamalarında iş sağlığı ve güvenliği en öncelikli konu olarak ele alınacak. Tesisin, kurulum ve inşaat çalışmalarının güvenli bir şekilde tamamlanmasının ardından 2029 yılının ilk çeyreğinde devreye alınması planlanıyor.

nbsp;

Program, Vizyon, Etki ve İnovasyon olmak üzere üç sahnede gerçekleşti. Vizyon Sahnesi’nde küresel gelişmeler ve stratejik yaklaşımlar tartışıldı. Etki Sahnesi’nde sektörel uygulamalara, İnovasyon Sahnesinde ise girişimlere ve yeni çözümlere odaklanıldı.

“Yapay zeka ajanlarıyla birlikte iş dünyasında yeni bir dönem başlıyor”

Zirve, TRAI Kurucusu Halil Aksu’nun “Ajanlar Aramızda. Siz Neredesiniz?” başlıklı konuşmasıyla başladı. Yapay zeka ajanlarının teknolojinin gelişiminde yeni bir aşamayı temsil ettiğini belirten Halil Aksu, şunları söyledi: “Yapay zekada yeni bir döneme girdik. Artık sorularımızı yanıtlayan sistemlerin yanında, planlayan, araç kullanan ve işleri üstlenen ajanlarla çalışıyoruz. ‘Ajanlar Aramızda’ derken kurumlarda yaşanan bu değişimi anlatıyoruz. Ajanlar rapor hazırlıyor, üretim planlamasına katılıyor, müşteri taleplerini karşılıyor. Şimdi bu uygulamaları kurum geneline yaygınlaştırmamız ve yarattıkları değeri ölçmemiz gerekiyor. Bu dönüşümde başarı için kurumların açık bir stratejiye, güvenilir veriye ve çalışanların katılımına ihtiyacı var. Yönetimin desteği ve kurum kültürünün değişime uyumu da belirleyici. Türkiye’nin yapay zeka potansiyelini ekonomik değere dönüştürmesi, bu alanlarda atacağımız adımlara bağlı. Önümüzdeki dönemde değer yaratmaktaki farkı, yapay zekayı iş süreçlerine yerleştiren ve somut fayda üreten kurumlar yaratacak.”

Türkiye yapay zekada nerede, ekonomiyi nasıl bir gelecek bekliyor?

TRAI Kurucusu Halil Aksu, iki araştırmanın sonuçlarını ilk kez Zirve’de paylaştı. Türkiye Yapay Zeka Ekonomik Etki Raporu kapsamında, yapay zekanın Türkiye ekonomisine olası etkileri ve bu potansiyelin ekonomik büyümeye dönüşmesi için atılması gereken adımlar ele alındı. 350’den fazla kurumun katıldığı TRAI Yapay Zeka Araştırması 2026 ise kurumların yapay zeka stratejilerini, kullanım alanlarını ve uygulama düzeylerini ortaya koydu.

Vizyon Sahnesi’nde strateji ve ekonomik değer konuşuldu

Vizyon Sahnesi’nde Zorlu Holding Teknoloji, Savunma ve Dijital İş Geliştirme Grup Başkanı Burak Aydın, kurumların yapay zeka dönüşümüne kültürel hazırlığını değerlendirdi. MIT Sloan School of Management Kıdemli Öğretim Görevlisi Prof. Dr. George Westerman, yapay zekayla ekonomik değer yaratmanın yollarını ele aldı. Rebellions Kurucu Ortağı ve CEO’su Dr. Sunghyun Park ise yapay zeka altyapılarının gelişimine odaklandı.nbsp;
Sahnede ayrıca kurumsal yapay zeka altyapıları, güvenli bulut teknolojileri ve yapay zeka ajanlarının pazarlamaya etkileri tartışıldı.

Etki ve İnovasyon sahnelerinde uygulamalar öne çıktı

Etki Sahnesi’nde bankacılıkta yapay zeka ajanları, üretimde verimlilik, müşteri deneyimi ve kurumsal dönüşüm konuları ele alındı. Brisa Bridgestone Sabancı CDO’su Dr. Mustafa Tacettin ve Oyak–Akdeniz Chemson Global BT Lideri Hülya Yakışır, üretimde yapay zeka olgunluğunu değerlendirdi. Finans sektörü temsilcileri de bankacılıktaki uygulamalara ilişkin deneyimlerini paylaştı.

İnovasyon Sahnesi’nde girişimcilik, sağlık, savunma sanayi ve yapay zeka güvenliği konuşuldu. İTÜ ARI Teknokent CEO’su Prof. Dr. Atilla Dikbaş, Ar-Ge ve girişimcilik ekosisteminin dönüşümünü değerlendirdi. Diğer oturumlarda yapay zekanın tıp ve hematolojide kullanımı, savunma sanayisindeki uygulamaları, hukuk süreçlerinde otomasyon ve güvenli kullanım yaklaşımları tartışıldı.

Sahne programlarının yanı sıra fuaye alanında yapay zeka çözümleri sergilendi. Teknoloji şirketleri, girişimler, yatırımcılar ve farklı sektörlerden profesyoneller, bilgi paylaşmak ve yeni iş birliği olanaklarını değerlendirmek üzere bir araya geldi.

nbsp;

Açıklamada, kuruluş sürecinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yakın işbirliği içinde çalışan EBRD'nin, platformun şekillendirilmesinde aktif rol üstlendiği kaydedildi.

2040 yılına kadar 300 milyar dolarlık yatırım hedefleniyor

Türkiye'nin enerji dönüşümü için 2040 yılına kadar 300 milyar dolarlık yatırımın harekete geçirilmesini amaçlayan platformun, COP31'in "35'e kadar yüzde 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü" doğrultusunda üretim, şebeke altyapısı, enerji depolama, esneklik çözümleri, imalat ve elektrifikasyon dahil tüm yenilenebilir enerji değer zincirini kapsadığı ifade edilen açıklamada, EBRD'nin Türkiye'de bu kapsamdaki projelere gelecek 5 yılda 6 milyar dolar yatırım planladığı bildirildi.

175 gigavat kurulu güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesine ulaşma vizyonu desteklenecek

Açıklamada, REACT platformuna EBRD'nin yanı sıra Avrupa Birliği (AB), Dünya Bankası, Uluslararası Finans Kurumu (IFC), Glasgow Net Sıfır için Finansal İttifakı (GFANZ), Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD), İklim Yatırım Fonları (CIF), Alman Kalkınma Bankası (KfW), Kömür Sonrası Enerji İttifakı (PPCA), Danimarka Kraliyet Büyükelçiliği ve Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü'nün (UNIDO) destek verdiği ifade edildi.

Kamu kurumları, kalkınma ortakları, finans kuruluşları, yatırımcılar ve özel sektörü ortak bir uygulama gündemi etrafında bir araya getiren REACT'in, Türkiye'nin 2040 yılına kadar 175 gigavat kurulu güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesine ulaşma vizyonunu destekleyeceği aktarıldı.

"Enerji dönüşümünü desteklemeye hazırız"

Açıklamada görüşlerine yer verilen EBRD Başkanı Odile Renaud-Basso, bankanın Türkiye'nin enerji sektöründe güçlü bir varlığa sahip olduğunu belirterek "Yatırımları harekete geçirerek ve uzmanlığımızı devreye sokarak ülkenin enerji dönüşümünü desteklemeye hazırız. Türkiye bu alanda iddialı hedefler belirledi ve bu hedefleri yatırıma ve eyleme dönüştürme konusunda gösterdiği kararlılığı memnuniyetle karşılıyoruz." ifadelerini kullandı.

Türk ortaklarla kurulan yakın işbirliğine dikkat çeken Renaud-Basso, şunları kaydetti:

"Bu platformun kurucu imzacılarından biri olmaktan gurur duyuyoruz. Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu (TIDIP) kapsamındaki deneyim ve taahhütlerimizden güç alarak, güvenli, uygun maliyetli ve sürdürülebilir enerjiyle desteklenen daha dirençli ve rekabetçi bir ekonomiye giden yolda ülkeyi desteklemeye devam edeceğiz."

Açıklamada ayrıca, büyük çoğunluğu özel sektöre olmak üzere Türkiye'ye bugüne kadar 26 milyar avrodan fazla yatırım yapan EBRD'nin, ülkenin en büyük kurumsal yatırımcıları arasında yer aldığı vurgulandı.