Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, gerçekleştirilen çalıştaylarda sektörlerin hangi ülkelerle rekabet halinde olduğunun ortaya konulduğunu belirterek, "Çalıştaydaki temsilciler 'gelecekle ilgili bizim rakibimiz Polonya' dedi. Polonya 9 sektörün 7'sinde rakip olarak ortaya çıktı. Hindistan 5 sektörde rakibimiz. İspanya 4 sektörde rakibimiz. Tekstil ham maddeleri konusunda Vietnam ve Çin rakip olarak öne çıktı." dedi.
TİM'in PwC işbirliği ile hazırladığı İhracatta Rekabetçiliğin Geliştirilmesi Raporu'nun basın tanıtımı TİM Başkanı Mustafa Gültepe, birlik başkanları ve sektör temsilcilerinin katılımıyla TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde gerçekleştirildi.
Tanıtımın sunumunu gerçekleştiren Gültepe, araştırma yapılırken 9 ihracatçı sektörün küresel rekabetçiliğini ölçmek, güçlü yönleri ve gelişim alanlarını görerek dönüşüm tarafında neyi önceliklendireceklerini belirlemek adına bu çalışmanın yapıldığını söyledi.
Araştırmanın amacına değinen Gültepe, önde gelen ihracatçı sektörlerin küresel rekabetçilik düzeyini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmek, güçlü yönleri ve gelişim alanlarını ortaya koymak ve rekabetçilik dönüşümüne yön verecek stratejik öncelikleri belirlemek olarak 3 temel amaçla yola çıktıklarını dile getirdi.
Gültepe, çalışmada 9 farklı sektörle 9 çalıştay yapıldığını belirterek, "200'ün üzerinde paydaş görüşü, yine 200'ün üzerinde ürün grubunu 100'ün üzerinde ülke özelinde inceleyerek 20 rakip ülkeyle karşılaştırma ve rekabetçilik göstergelerini ortaya koyduk." açıklamasını yaptı.
"İncelenen sektörler, 2025’te toplam ihracatın yaklaşık yüzde 70’ini gerçekleştirdi"
TİM Başkanı Gültepe, rapordaki sektörlerle ilgili olarak, "Otomotiv, kimya, makine, elektrik-elektronik, tekstil, hazır giyim, çelik, demir dışı metaller ve mobilya olmak üzere imalat sanayisindeki bu sektörleri mercek altına aldık. İncelenen sektörler, 2025’te 166 milyar dolarla toplam ihracatın yaklaşık yüzde 70’ini gerçekleştirdi." diye konuştu.
Rekabetçiliğin, maliyet, verimlilik ve teknoloji, lojistik imkanları, teşvikler, insan kaynağı, sanayi ve ticaret politikaları özelinde 6 başlıkta karşılaştırıldığını aktaran Gültepe, tüm sektörlerde, inovasyon, AR-GE ve ürün geliştirme kapasitesi, hedef pazarlara odaklı giriş ve derinleşme, katma değer ve performans odaklı destek mimarisi ve Gümrük Birliği'nin güncellenmesi başlıklarıyla 4 alanın gelişmeye açık şekilde öne çıktığından bahsetti.
Gültepe, sektörler özelinde sorunlar ve raporun çözüm önerileri ile ilgili şunları kaydetti:
"Çelik sektöründe enerji maliyeti öne çıkan baskı olarak görünüyor ve verimliliğe bağlı enerji desteği rapor önerisi olarak karşımıza çıkıyor. Demir ve demir dışı metallerde ithal ham madde ve ilave gümrük vergileri sorun, bunun çözümü ise kritik ham maddeye erişimde ilave vergilerin üretim kapasitesine bağlanmasıdır. Mobilyada hacimli ürününün yüksek lojistik maliyeti öne çıkan baskı buna yönelik çözüm önerisi ise hedef pazarlara erişim maliyetini düşürecek lojistik destekleridir. Uzak pazarlarda bölgesel depo gibi. Hazır giyim ve konfeksiyonda işçilik maliyeti ve fiyat rekabeti bir baskı olarak görünürken, raporda, küçülme riskindeki firmalara sektörel özel istihdam koruma desteği öneri olarak verildi."
Önerilerde şunlara vurgu yapıldı:
"Tekstil ve ham maddelerinde de iş gücü maliyeti ve kayıtlı istihdam yükü öne çıkan baskı ve burada sektöre özel SGK prim desteği, genç ve kadın istihdamına ek prim gibi öneriler açıklandı. Kimyevi maddeler ve mamullerinde enerji ve tehlikeli madde lojistiği baskısına karşın enerji verimliliği, tehlikeli madde lojistiğine özel destek, makine ve aksamlarında yatırımın finansmanı, yüksek faiz ve ağır teminat sorun olarak görünüyor. Bunun da çözümü uzun vadeli ödemesiz dönemli yatırım finansmanı. Otomotive kur riski var. 3-5 yıllık ihracat sözleşmelerine uygun kur riskinden korunma amaçları çözüm olarak verildi. Son olarak elektrik-elektronik sektöründe, test, sertifikasyon ve pilot üretim öne çıkan baskı. Burada da alt segmente özel teknoloji teşvik paketleri öneri olarak verildi. "
"Polonya 9 sektörün 7'sinde rakip olarak ortaya çıktı"
Gültepe, raporda, Türkiye'nin güçlü yanlarının da tespit edildiğini belirterek, "Üretim kapasitemiz çok güçlü. Bütün sektörlerde iyi bir entegrasyon var. Çok uzun dönemli bir ihracat tecrübesi var. Coğrafi konumun olarak hem Avrupa'ya hem de farklı ülkelere yakınız. Teslim sürelerinin kısalığı çok önemli hızlı termin ve küçük partilere uyum sağlıyoruz ki bunu pandemi döneminde gördük. Lojistik ve maliyet konusunda Türkiye'nin çok güçlü olduğu yanlar var." diye konuştu.
Söz konusu avantajların küresel rekabet gücüne dönüşemediğini dile getiren Gültepe, ihracatçının Asya ülkeleri ile fiyat, Avrupa ülkeleri ile de pazar rekabeti içinde olduğunu ifade etti.
Gültepe, gerçekleştirilen çalıştaylarda sektörlerin hangi ülkelerle rekabet halinde olduğunun da ortaya konulduğunu belirterek, "Çalıştaydaki temsilciler gelecekle ilgili bizim rakibimiz Polonya dedi. Polonya 9 sektörün 7'sinde rakip olarak ortaya çıktı. Hindistan 5 sektörde rakibimiz. İspanya 4 sektörde rakibimiz. Tekstil ham maddeleri konusunda Vietnam ve Çin rakip olarak öne çıktı." ifadelerini kullandı.
