• BIST 100
    1126,99
    %-2,22
    En Düşük
    1126,99
    En Yüksek
    1152,61
  • DOLAR
    8,28
    %0,20
    Alış
    8,2738
    Satış
    8,2808
    EN YÜKSEK
    8,3298
  • EURO
    9,67
    %-0,4
    Alış
    9,6587
    Satış
    9,6747
    EN YÜKSEK
    9,7798
  • EURO/USD
    1,16
    %-0,5
    Alış
    1,1677
    Satış
    1,1678
    EN YÜKSEK
    1,1760
  • 498,200
    %-0,1
    Alış
    497,7790
    Satış
    498,2007
    EN YÜKSEK
    503,2657
  • BIST 100
    1126,99
    %-2,22
    En Düşük
    1126,99
    En Yüksek
    1152,61
  • DOLAR
    8,28
    %0,20
    Alış
    8,2738
    Satış
    8,2808
    EN YÜKSEK
    8,3298
  • EURO
    9,67
    %-0,4
    Alış
    9,6587
    Satış
    9,6747
    EN YÜKSEK
    9,7798
  • 498,200
    %-0,1
    Alış
    497,7790
    Satış
    498,2007
    EN YÜKSEK
    503,2657

Enflasyon

Bu maddede ‘enflasyon nedir’ sorusuna yanıt veriyoruz. Enflasyon mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış olarak tanımlanır. Enflasyon, sadece bir veya birkaç mal ve hizmetin değil, ortalama bir tüketicinin yıl içinde kullandığı tüm mal ve hizmetlerde meydana gelen fiyat değişikliğini kapsar.

Enflasyon, mal ve hizmetlerin fiyatlarının artmasıdır ancak mal ve hizmetlerin fiyatları zaman içinde artabilir veya azalabilir. Enflasyon sadece belli bir malın veya hizmetin fiyatının tek başına artması değil, fiyatların genel düzeyinin sürekli bir artış göstermesidir. Diğer bir deyişle, sadece bazı malların fiyatlarının sürekli artması ya da tüm malların fiyatlarının bir sefer artması enflasyon değildir.

ENFLASYON NASIL HESAPLANIR? *

Peki enflasyon nasıl hesaplanır? Enflasyon genel olarak  mal ve hizmet sepeti içinde bulunan öğelerin ortalama fiyatlarında bir yıl boyunca yaşanan değişime bakılarak  hesaplanıyor. Merkez Bankası’nda yer alan bilgilere göre enflasyon, piyasada seçilmiş mal ve hizmetlerin ortalama fiyatlarının dönemsel değişimini gösteren fiyat endeksleri ile hesaplanıyor. Enflasyon oranı için Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) değişim oranları kullanılır. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hesaplanan TÜFE hane halklarının tüketim harcamalarında yer alan mal ve hizmetlerin belirli zaman aralıklarında fiyatlarındaki değişmeleri göstermektedir

ENFLASYONUN NEDENLERİ NELERDİR? *

Enflasyonun nedenleri nelerdir? 100 soruda merkez bankacılığı kitapçığında özetle enflasyonun nedenleri şöyle anlatılıyor:

  • İktisat yazınında enflasyonun özellikle üç temel nedenine vurgu yapılmaktadır: Talep enflasyonu, bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin toplam talebi karşılayamadığı durumlarda oluşur. Mal ve hizmet talebindeki artışın toplam arzın artışından fazla olması mal ve hizmet fiyatlarında artışa sebep olmaktadır.
  • Maliyet enflasyonu, bir ekonomide üretim maliyetlerinde artış yaşanması sonucunda toplam arzın azalması ve bunu takiben fiyatlar genel seviyesinin yükselmesidir. Üretim maliyetlerindeki artış, iş gücü piyasası ve ücretler kaynaklı olabileceği gibi, petrol ve gıda gibi emtia fiyatlarının yükselmesi veya doğal afetler gibi nedenlerle de gerçekleşebilir. Döviz kurundaki artışlar da üretim sürecinde ithal girdi kullanan sektörlerin maliyetleri yoluyla enflasyona yol açabilmektedir. Bununla birlikte, devlet tarafından yapılan düzenlemeler ve vergilendirmeler de maliyet enflasyonuna neden olabilmektedir.
  • Enflasyon beklentileri de enflasyonun oluşmasında kilit rol oynayan unsurlardan biridir. Tüketicilerin ve üreticilerin ileride fiyatların yükselmeye devam edeceğini beklemeleri durumunda, bu beklentiler geleceğe yönelik ücret talepleri aracılığıyla mal ve hizmet fiyatlarına artış olarak yansımaktadır. Maaş zammı, kira artırımı ve ticari alım-satım sözleşmelerine konu olan ileriye dönük fiyat belirleme gibi talepler bu duruma örnek gösterilebilir. Bu beklenti ve talepler gelecekteki enflasyonu belirleyebilmektedir. Bu durum, enflasyon beklentilerinin kendini doğrulaması olarak adlandırılmaktadır.

ENFLASYONUN OLUMSUZ SONUÇLARI NELERDİR? *

Enflasyonun bazı olumsuz sonuçları şöyle:

  • Paranın satın alma gücü düşer.
  • Satın alma gücü giderek düşerse bu durum para birimine olan güveni azaltır ve dolarizasyona yol açar. Yüksek enflasyon ortamında ulusal paranın alım gücü düştükçe satın alma gücünü koruyan yabancı para birimlerine tercih artar.
  • Enflasyon nedeniyle gelir dağılımında bozulma yaşanır
  • Enflasyon büyümeyi olumsuz şekilde etkiler. Belirsizlik ortamı üretim ve verimliliği negatif yönde etkiler. Ortaya çıkan belirsizlik ortamı faizlerin de yükselmesine yol açar.