Bilim insanları, Arnavutluk’taki bir krom madeninin derinliklerinde devasa bir hidrojen rezervi buldu. Bu rezerv, milyonlarca yıl önce okyanus tabanında yer alan, tektonik levhaların hareketiyle sıkışıp karaya fırlayan devasa bir kaya kuşağının içinde duruyor. Türkiye'den Slovenya'ya kadar uzanan bu kaya yapısı, aslında tüm dünyada biliniyor ve içinden zaman zaman hidrojen sızıyor. Ancak Arnavutluk’taki Bulqizë madeninde durum çok daha büyük. Araştırmacılar, madendeki su göletlerinden havaya yayılan devasa hidrojen gazı bulutları sayesinde bu gizli hazineyi fark etti.
1 Madende adeta bir hidrojen jakuzisi var
Uzmanlar daha önce de dünyanın farklı yerlerinde hidrojen sızıntıları gördüklerini ancak bu madenin bambaşka bir boyutta olduğunu söylüyor. Madenin en derin noktalarına inen araştırma ekibi, kayalardan sızan ve su göletlerinden fışkıran çok yüksek miktarda hidrojen gazı kaydetti. Maden galerisindeki bir su birikintisi, adeta saf hidrojenden oluşan 30 metrekarelik dev bir jakuzi gibi fokurduyor. Ölçümlere göre bu madenden her yıl en az 200 ton yüksek kaliteli hidrojen gazı gökyüzüne kaçıyor. Bu oran, bugüne kadar dünyada kaydedilen en yüksek doğal hidrojen akışlarından biri.
2 Yüksek patlama riski ve ölümcül kazalar
Hidrojen, çok kolay alev alan bir gaz. Madenin içindeki bu aşırı yüksek gaz yoğunluğu, 2011 yılından beri üç büyük patlamaya yol açtı. Bu kazalarda dört madenci hayatını kaybetti, birçok madenci de yaralandı. Araştırmacılar, bu çalışmanın madendeki patlama risklerini anlamaya ve güvenlik önlemlerini artırmaya da yardımcı olacağını belirtiyor.
3 Yerin altında saklanan 50 bin tonluk temiz enerji
Peki bu gaz yerin altında nasıl saklanıyor? İncelemelere göre hidrojen, madenin derinliklerindeki iki dev kaya bloku arasındaki kırıklarda birikmiş. Bu fay bölgesi yaklaşık 10 metre genişliğinde, 1 kilometre uzunluğunda ve tam 5 kilometre derinliğinde bir alanı kaplıyor. Yüzeyde hiçbir izi olmayan bu gizli bölgede yaklaşık 50 bin ton hidrojen saklandığı tahmin ediliyor. Bu miktar, madendeki yüksek gaz sızıntısını tam 238 yıl boyunca beslemeye yetecek kadar büyük.
Doğal hidrojen yatakları, eğer çıkarılması kolaysa ve yeterince büyükse, karbon üretmeyen harika bir temiz enerji kaynağı. Bu keşfi özel kılan şey ise gazın inanılmaz derecede saf ve yoğun bir şekilde dışarı çıkması.
Bu bulgular, dünyanın yeni enerji kaynakları arayışını ve temiz enerjiye geçiş sürecini ciddi şekilde değiştirebilir.
Ancak bu gazı güvenli ve verimli bir şekilde yüzeye çıkarıp kullanmak için henüz yeterli teknolojik altyapı yok.
