USD/TRY
Döviz Çevirici
TRY
USD
EUR
Hesapla
Ayşegül Sakarya Pehlivan
Ayşegül Sakarya Pehlivan

Diğer Yazıları

6 şubat depreminin yaraları sarıldı mı?

Türkiye’yi yasa boğan 6 şubat depremlerinin üzerinden üç yıl geçti. Bu süre içerisinde gerek kamu gerekse özel sektör eliyle, depremin vurduğu 11 ile yönelik pek çok proje hayata geçirildi. Ancak hala depremin izlerini yaşayan kentlerde üretim, istihdam ve barınma sorunları devam ediyor. İş dünyası temsilcileri, bölgeye özel finansal desteklerin gerekliliğine vurgu yapıyorlar.


6 şubat depreminin yaraları sarıldı mı?

Türkiye, 6 Şubat 2023 günü tarihinin en büyük felaketlerinden birini yaşadı. Saat 04:17’de ve 13:24’te sırası ile merkez üssü Pazarcık-Kahramanmaraş ve Elbistan-Kahramanmaraş olan 7,7 ve 7,6 büyüklüğünde iki deprem meydana geldi.

Ekonomist’in 01 - 14 Şubat 2026 tarihli sayısından

Her iki deprem Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Şanlıurfa ve Elazığ’da çok şiddetli hissedilirken, on binlerce insanımızın yaşamanı yitirmesine, yüzbinlerce insanımızın evsiz kalmasına neden oldu. Aradan geçen üç yılın sonunda depremin en çok zarar verdiği Hatay, Adıyaman, Kahramanmaraş ve Malatya’daki son durumu araştırdık.

6 şubat depreminin yaraları sarıldı mı?-1

İşsizlik ciddi bir sorun

Hatay, yaşanan deprem felaketinden en çok zarar gören illerin başında geliyor. 6 Şubat depremlerinde yıkılan Küçük Sanayi Sitesi’nde 450 işyeri yıkılmış olup, Ocak 2026 itibarıyla inşaat maliyetlerinin oldukça yüksek olması nedeniyle sadece 50 adedi yapılabilmiş durumda. 2025 yılında Hatay Ticaret ve Sanayi Odası’na kayıtlı 13 bin 359 üye olup, açılan firma sayısının 962, kapanan firma sayısının ise 329 olduğu belirtiliyor. Öte yandan 2024 – 2025 yıllarında yaklaşık 3,5 milyar dolarlık ihracat yapan ilden; çelik, yaş sebze ve meyve, otomotiv endüstrisi, kimyevi maddeler ve mamülleri, hububat, bakliyat ve yağlı tohum mamulleri ihracatı gerçekleşiyor. Her sektörün ara üreticisi konumunda bulunan ve temel hizmetlere ulaşma konusunda önem taşıyan Antakya Küçük Sanayi Sitesi’nde ise 250 iş yeri tamamen yıkılmış bulunuyor. Buna karşın Antakya Mobilya İhtisas Sanayi Sitesi, deprem sonrası da Hatay’ın mobilya sektöründeki önemli merkezlerinden biri olmayı sürdürdü. Çünkü yaşanan depremde zarar görmeyen bu ihtisas sitesindeki yaklaşık 100 firma, uygun şartlarda üretime devam ediyor.

6 şubat depreminin yaraları sarıldı mı?-2

Hikmet Çinçin 
Hatay Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı

Hatay’da en büyük sorunların başında işsizlik geliyor. 2025 yılı Hatay’daki kayıtlı işsiz sayısının 41 bin 578 olduğunu, 2025 yılında ilde 14 bin 771 kişinin işsizlik ödeneği aldığını söyleyen Hatay Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Hikmet Çinçin, “İşgücü piyasasında hala ciddi sorunlar. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, yeni istihdam alanlarının yaratılması ve kalıcı çözümler üretilmesi, Hatay’ın ekonomik toparlanması için kritik öneme sahip” diyor. Hatay Kadın Girişimciler Derneği Başkanı Çiğdem Kıral’a göre ise, deprem sonrası iyileşmenin merkezinde istihdam, üretim ve özellikle kadınların ekonomik hayata katılımı yer alıyor. ‘Yeniden inşa’ kadar ‘yeniden çalışma’nın da konuşulması gerektiğinin, kalıcı iyileşme için istihdamı merkeze alan bir yaklaşımın şart olduğunu vurgulayan Kıral, bu noktada KOBİ’ler ve mikro işletmelerin kritik bir rol oynadığını söylüyor.

6 şubat depreminin yaraları sarıldı mı?-3

Oğuzhan Ata Sadıkoğlu
Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO)

Yeni fabrika açılamıyor

6 şubat depremlerinin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen ağır hasar alan illerden biri olan Malatya’da hayat, ekonomi ve üretim hala normalleşebilmiş değil. Kent, can kayıplarının yanı sıra ticari alanlar, iş yerleri ve sanayi altyapısında yaşanan ağır yıkımın etkilerini derinden hissetmeye devam ediyor. Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu’nun paylaştığı veriler, depremin ardından şehirde nelerin değiştiğini ve hangi sorunların hala çözülemediğini açık biçimde ortaya koyuyor. Deprem felaketinde bin 237 vatandaşın hayatını kaybettiği Malatya’nın yapı stokunun aldığı zarar açısından Hatay’dan sonra ikinci sırada yer aldığını vurgulayan Sadıkoğlu, ticari alanlardaki hasarda ise Malatya’nın ilk sırada bulunduğunu söylüyor. “Kent genelinde 35 bin 680 bina ağır hasar alırken, bu rakam 103 bin bağımsız bölüme karşılık geliyor. Deprem sonrası 27 bin 500 bağımsız iş yeri ve ofis kullanılamaz hale geldi. TOKİ tarafından bugüne kadar 55 bin 496 konut, 13 bin 210 köy evi ve 10 bin 714 iş yeri teslim edilmiş olsa da, teslim edilen iş yerlerinde faaliyete geçme oranının oldukça düşük. Halen yaklaşık 4 bin işletme, 21 metrekarelik konteynerlerde ayakta kalma mücadelesi veriyor” diye konuşan Sadıkoğlu, Malatya Organize Sanayi Bölgesi’nin (OSB) depremde büyük ölçüde fiziki hasar almamış olsa da, göç nedeniyle ciddi bir istihdam kaybı yaşadığını ifade ediyor.

Öyle ki deprem öncesinde OSB’de 42 bin olan çalışan sayısı bugün 30 bine düşmüş durumda. Deprem sonrası faaliyete başlayan fabrika olmadığını, aksine kapanmalar yaşandığını dile getiren Sadıkoğlu, şöyle devam ediyor: “Üç yılda 26 fabrika kapandı. Yeni yatırımcıların Malatya’yı tercih etmemesinde arsa fiyatlarındaki sert artış da önemli bir etken. OSB’de dönüm fiyatı deprem öncesinde 200 bin TL iken bugün 2 milyon 500 bin TL’ye yükseldi. Aynı dönemde Elazığ’da dönüm fiyatı 300 bin TL, Adıyaman’da 600 bin TL, Kahramanmaraş’ta ise 750 bin TL seviyesinde. Bu tablo, yatırımcıyı çevre illere yönlendiriyor.”

Tekstil kan kaybediyor

Malatya ekonomisinin bel kemiği olan tekstil sektörü, depremden en fazla etkilenen alanlardan biri. OSB’deki istihdamın yüzde 52’sini oluşturan tekstilde, deprem öncesinde 21 bin olan çalışan sayısı bugün yaklaşık 15 bine gerilemiş bulunuyor. Üç yılda 6 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını belirten Sadıkoğlu, “Depremden bu yana OSB’de 11 tekstil fabrikası, şehir genelinde ise 56 tekstil atölyesi kapandı. Ekonomik toparlanmanın en önemli göstergelerinden biri olan ihracatta da Malatya geriye düşmüş durumda. Malatya olarak her alanda desteğe ihtiyacımız var. Rekabet gücü zayıflayan firmalarımıza can suyu olacak teşvikler bekliyoruz. Aksi halde göç, istihdam kaybı ve üretimde daralma derinleşerek devam edecek.”

İhracat odaklı sanayi hamlesi bekliyor

Adıyaman’da ise toparlanma süreci, konut üretimiyle birlikte ilerlerken, ekonomik hayat hâlâ kırılganlığını koruyor. Güneydoğu Anadolu’nun tarım, hayvancılık, tekstil ve küçük sanayi ağırlıklı kentlerinden biri olan Adıyaman’da, deprem öncesinde istihdamın bel kemiğini oluşturan tekstil sektörü başta olmak üzere emek yoğun alanlarda belirgin bir daralma yaşanıyor. Resmî verilere göre kentte bugüne kadar 27 bin 433’ü konut, 3 bin 973’ü köy evi olmak üzere toplam 31 bin 406 bağımsız bölüm teslim edildi. Ancak barınma ihtiyacının kademeli olarak karşılanmasına rağmen, inşaat sektörü dışındaki alanlarda ekonomik canlanma henüz istenen seviyeye ulaşmış değil.

Depremin yarattığı fiziki hasara ek olarak, son dönemde tekstil sektöründe yaşanan daralma da Adıyaman ekonomisi üzerinde çarpan etkisi yaratıyor. Kentte üretim kapasitesi düşerken, istihdam kaybı ve gelir daralması sosyal hayatı da doğrudan etkiliyor. Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası, konut üretiminin yanı sıra sanayi altyapısının güçlendirilmesi ve yatırım ortamının yeniden cazip hale getirilmesini, kentin sürdürülebilir toparlanması açısından kritik görüyor.

6 şubat depreminin yaraları sarıldı mı?-4

Mustafa Buluntu
Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı

Uzun vadeli krediye ihtiyaç var

Öte yandan, depremin yaralarını sarmak konusunda diğer kentlere göre daha avantajlı olanlar da var. Deprem sonrasında üretim gücüyle toparlanan illerden biri olan Kahramanmaraş’ın 2022 yılında 1 milyar 464 milyon dolar olan ihracatı, 2024 yılında 1 milyar 128 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2025 yılı itibarıyla çok daha güçlü bir ivme yakalayan kent, yıl sonunda ihracatını bir önceki yıla göre yüzde 13,4 artırarak 1 milyar 278 milyon dolara çıkardı. İstihdamda da benzer bir toparlanma süreci söz konusu. Türkiye genelinde kayıtlı çalışan sayısı 25,5 milyonun üzerine çıkarken Kahramanmaraş’ta 2023 sonunda 156 bin olan sigortalı çalışan sayısı, 2025 temmuz itibarıyla 201 bine yükseldi. Bu artışın üretim çarklarının yeniden hız kazandığının en somut göstergesi olduğunu belirten Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Buluntu, “Nitekim 2024 yılında ihracatımız yüzde 11 artarken, 2025’in ilk dokuz ayında yüzde 16’lık artışla Türkiye’nin ilk 20 ihracatçı ili arasında ihracatını en fazla artıran şehir olduk” diyor.

Konut ihtiyacı karşılanıyor

İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB) Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Öksüz de önümüzdeki dönemde kent ekonomisinin büyümesi için uzun vadeli ve uygun maliyetli kredi mekanizmalarının sürdürülmesini çok önemsediklerini belirtiyor. Öksüz, “Eximbank, kalkınma bankaları ve uluslararası finans kuruluşlarıyla iş birliklerinin artırılması; özellikle ihracat, yeşil dönüşüm, teknoloji ve savunma sanayii yatırımlarına yönelik özel finansman paketlerinin devreye alınması, büyümeyi hızlandıracaktır” diyor. Bugün gelinen noktada, kentte acil konut ihtiyacının büyük ölçüde karşılandığını söyleyen BLC Group Yönetim Kurulu Başkanı Şahin Balcıoğlu da, kent ekonomisinin kalıcı biçimde güçlenmesi için yeniden yapılanma sürecinin finansal sürdürülebilirlikle desteklenmesi gerektiğini kaydediyor. Balcıoğlu, öncelikle deprem döneminde yatırım yapan ve üretimi ayakta tutan işletmeler için daha uzun vadeli, öngörülebilir ve maliyeti yönetilebilir finansman modellerinin önem kazandığını vurguluyor.

6 şubat depreminin yaraları sarıldı mı?-5

Mehmet Torunoğlu / Adıyaman TSO Başkanı

“Türkiye’nin ilk yeşil OSB’sini kuruyoruz”
“Adıyaman, güneydoğu Anadolu’da yer alan ve Türkiye ekonomisi içinde daha çok tarım, hayvancılık, tekstil ve küçük sanayi üretimiyle bilinen bir il. Özellikle tekstil sektörü, bölge istihdamında önemli rol oynamaktaydı. Ancak deprem süreci ve tekstil sektöründeki daralma Adıyaman’ın ekonomisini derinden etkiledi. İnşaat dışındaki tüm sektörlerde ciddi daralma mevcut, emek yoğun sektörler başı çekiyor. Türkiye’de kurulum aşamasından yeşil OSB statüsü alan tek organize sanayi bölgemiz tamamlanmak üzere. Özellikle ihracat düşünen işletmelerimizi yatırım yapmaya bekliyoruz.”

0

Ayşegül Sakarya Pehlivan
Ayşegül Sakarya Pehlivan

Diğer Yazıları
EKONOMİST YENİ SAYI
Ekonomist Dergisini takip etmek için abone olun.
ABONE OL