İşte sel hasarı sonrası izlenmesi gereken adımlar ve hukuki süreç rehberi:
1 Aracınızı kesinlikle çalıştırmayın (Marş yapmayın!)
Sel sularına maruz kalmış bir aracı çalıştırmaya çalışmak, hasarı katlayarak geri dönülemez noktaya getirebilir:
Motor Riski: Piston yuvalarına su dolduysa marş basmak motorun tamamen kilitlenmesine neden olur. Bu durumda motorun indirilmesi ve revize edilmesi gerekir. Yetkili servisler genellikle doğrudan sandık motor değişimine gittiği için bu hata en az 600 bin TL ekstra maliyet yaratabilir.
Kurtarma: Araç olduğu yerden mutlaka bir çekici yardımıyla yetkili veya özel servise götürülmelidir.
Elektrikli Araç Uyarısı: Elektrikli araçlarda su teması nedeniyle akıma kapılma ve kaçak riski bulunduğundan araç çevresinde ve çekim esnasında ekstra dikkatli olunmalıdır.
2 Kasko poliçenizi ve teminatlarınızı kontrol edin
Kasko poliçeleri 4 ana gruba ayrılır (Dar, Standart, Genişletilmiş ve Tam Kasko). Aracınızın kaskosu varsa poliçenizde "Sel ve Su Baskını Teminatı" bulunup bulunmadığını vakit kaybetmeden kontrol edin.
Sigorta Şirketine Bildirim Yapın (5 Günlük Süreye Dikkat!)
Sel hasarlı araçlar için sigorta şirketine resmi bildirimin en geç 5 iş günü içinde yapılması gerekir.
Bildirimin ardından eksper görevlendirilir. Araç tamir edilebilir durumdaysa onarım süreci, tamiri mümkün değilse perte ayırma (pert total) ve tazminat ödeme işlemleri başlatılır.
3 Kaskosu olmayanlar için hukuki yol: "Hizmet kusuru" davası
Kaskosunda sel teminatı bulunmayan veya hiç kaskosu olmayan araç sahipleri için idari yargı süreci mümkündür:
Altyapı ve mazgal yetersizliği gibi nedenlerle oluşan su baskınlarında kamu kurumlarının "hizmet kusuru" bulunduğu gerekçesiyle tazminat davası açılabilir.
Bu süreçte belediye ve ilgili kamu idarelerine başvuru yapılarak zararın tazmin edilmesi talep edilebilir. Dava süreçleri zaman alsa da yasal hak arama yolu açıktır.
5 Sel hasarlı araç eksper raporu ve kasko tazminat sürecinde hangi belgeler gereklidir?
Sel hasarlı araçlarda eksper incelemesinin başlatılması ve kasko tazminatının (onarım bedeli veya pert ödemesi) sorunsuz alınabilmesi için hazırlanması gereken evraklar şunlardır:
İlk başvuru ve ekspertiz aşaması belgeleri
Sigorta şirketine açılacak hasar dosyası için aşağıdaki temel belgeler istenir:
Sigortalı Beyanı / İfade Tutanağı: Olayın gerçekleştiği yer, tarih, saati ve selin oluşum şeklini detaylıca anlatan ıslak imzalı beyan yazısı.
Ruhsat Fotokopisi: Aracın tescil belgesi.
Ehliyet Fotokopisi: Beyanda adı geçen sürücüye/araç sahibine ait sürücü belgesi.
Kasko Poliçesi / Poliçe Numarası: Kasko sigortası bilgileri.
Olay Yeri ve Hasar Fotoğrafları: Sel sularının seviyesini, aracın bulunduğu konumu, iç ve dış mekanik/elektronik hasarlarını gösteren net fotoğraflar.
İtfaiye / Zabıta veya Polis Tutanağı (Varsa): Büyük çaplı afetlerde resmi kurumlarca tutulan görgü/durum tespit tutanakları veya İtfaiye Raporu (eksper sürecini hızlandırır).
Banka IBAN Bilgisi: Ruhsat sahibine ait banka hesap bilgisi.
Araç tamir edilecekse (Onarım süreci)
Eksper incelemesi sonucu aracın onarılabileceğine karar verilirse:
Eksper Ön Raporu ve Onarım Teklif Mektubu: Servis tarafından hazırlanan parça ve işçilik maliyeti dökümü.
Onarım Faturası: Aracın tamiri tamamlandıktan sonra servis tarafından kesilen resmi fatura.
Araç perte ayrılacaksa (Pert total / Ağır hasar süreci)
Sel suları elektronik ve motor aksamına ciddi zarar verdiğinde tamir maliyeti rayiç bedeli aşarsa araç perte (ağır hasara) ayrılır. Tazminatın ödenmesi için aşağıdaki ek evraklar teslim edilmelidir:
Ruhsatın Aslı (Trafikten Çekme Belgeli veya Hurda Belgeli tescil yaprağı ile birlikte).
Vergi Dairesinden Borcu Yoktur Belgesi (İlişik Kesme Belgesi): MTV ve trafik cezası borcu bulunmadığını gösterir belge.
Aracın Asıl ve Yedek Anahtarları.
Satış Vekaletnamesi: Sigorta şirketi adına devir/hurda işlemleri için noter onaylı vekaletname (şirketin vereceği matbu örneğe göre hazırlanır).
Pert Mutabakatnamesi ve Taahhütname: Sigortalı ile sigorta şirketinin anlaştığı rayiç tazminat bedelini içeren imzalı sözleşme.
Rehin / Haciz Muvafakatnamesi: Araç üzerinde kredi veya rehin varsa, ilgili bankadan alınan muvafakat yazısı.
Araç şirket / tüzel kişilik adına kayıtlıysa
Ruhsat sahibi bir şirket veya işletme ise ek olarak şu evraklar dosyaya eklenmelidir:
Vergi Levhası
İmza Sirküleri
Ticaret Sicil Gazetesi ve Faaliyet Belgesi
Şirket Yetkilisinin Kimlik Fotokopisi
6 Kasko rayiç bedeli nasıl hesaplanır?
Sigorta Genel Şartları gereğince kasko poliçelerinde sabit bir bedel yerine "Piyasa Rayiç Bedeli" maddesi yer alır. Sigorta şirketi ve eksper rayiç bedeli belirlerken şu kaynakları ve kriterleri dikkate alır:
TSB Kasko Değer Listesi: Türkiye Sigorta Birliği'nin her ay yayınladığı araç değer listesi taban referans olarak alınır.
İkinci El İlan Portalları: Piyasada aynı marka, model, yıl, motor/paket seçeneği ve benzer kilometreye sahip araçların güncel emsal ilanları taranır.
Araç Geçmişi ve Durumu: Aracın sel öncesindeki genel durumu, kilometresinin düşüklüğü/yüksekliği, varsa sel öncesi değişen/boyalı parça ve tramer kaydı durumu fiyata artı veya eksi olarak yansıtılır.
Ek donanımlar: Ruhsata işlenmiş veya kaskoya ekletilmiş opsiyonel donanımlar ve aksesuarlar bedele eklenir.
Düşük teklif gelirse itiraz süreci (Adım adım)
Sigorta şirketlerinin sunduğu ilk mutabakat tutarı genellikle piyasa şartlarının altında kalabilmektedir. Teklifi kabul etmeden önce şu adımları izleyebilirsiniz:
1.Emsal İlan Araştırması Yapın ve Kanıt Toplayın:İlk teklifi imzalayıp mutabakatnamesini onaylamayın.
Aracınızın markası, modeli, paket/donanım seviyesi, yılı ve kilometresine en yakın olan en az 5-10 adet aktif ikinci el ilanının ekran görüntüsünü veya linklerini derleyin. Aracınızın sel öncesindeki temizliğini ve bakımlarını kanıtlayan faturaları hazırlayın.
2.Sigorta Şirketine İtiraz Dilekçesi Verin:Yazılı başvuru esastır.
Müşteri hizmetleri veya dosya sorumlusu eksper aracılığıyla yazılı itiraz dilekçesi sunun. Dilekçenizde sigortanın sunduğu rakam ile gerçek piyasa değeri arasındaki farkı belirterek hazırladığınız emsal ilanları ek olarak iletin.
3.Müspet / Yeniden Değerleme İsteyin:Eksper ile revize görüşmesi yapın.
Şirket, itirazınız üzerine dosyayı tekrar ekspertiz birimine sevk eder. Çoğu durumda sigorta şirketleri ilk teklifin üzerine çıkacak esnekliği göstererek orta noktada buluşan revize bir mutabakat metni sunar.
Uzlaşma sağlanamazsa hukuki başvuru yolları
Eğer sigorta şirketi teklifini yükseltmezse ve sunulan tutar gerçek piyasa değerinin belirgin şekilde altındaysa iki temel yasal hak arama yolu bulunmaktadır:
A. Sigorta tahkim komisyonu (En hızlı ve etkili yol)
Dava süreçlerine kıyasla çok daha hızlı sonuçlanan Sigorta Tahkim Komisyonu, kasko uyuşmazlıklarında en çok tercih edilen yöntemdir.
B. Tüketici mahkemelerinde dava açılması
Sigorta Tahkim Komisyonu yerine Tüketici Mahkemelerinde de dava açılabilir. Ancak mahkeme süreçleri 1-2 yıl arasında sürebilmektedir.
