Korsan taksilerle ilgili polis uygulamaları yapılsa da yakalananların oranı çok düşük kalıyor. Korsan taksi olduğundan şüphelenilen araçları çeviren polisler sürücü ve yolcuyu çapraz sorguya alıyor. Çapraz sorgu neticesinde korsan taşımacılık yaptığı belirlenen araç sahiplerine 100 bin lira ceza, 60 gün araç bağlama, 30 gün ehliyete el koyma işlemi yapılıyor.
Mevcut yasal düzenlemeler ve cezai yaptırımlar, dijitalleşen korsan ekosistemi karşısında etkisiz kalırken; taksicilerin ayakta kalabilmesi için sadece denetim değil, topyekûn bir modernizasyon gerekiyor.
Akıllı telefon uygulamaları korsan taksicilik nedeniyle kesilen cezaları anında ödüyor ve erken ödeme indiriminden yararlandığı için cezayı 75 bin liraya düşürüyor. Ancak araç 60 gün bağlı kalıyor ve 30 günlük ehliyete el koyma devam ediyor. Araç bağlı olduğu otoparktan 61'inci gün çıkabiliyor.
Korsan Neden Tercih Ediliyor?
Yasal taksilerin dezavantajları, korsan taşımacılığın büyümesi için uygun bir zemin hazırlıyor. İstanbul gibi 20 milyonluk bir metropolde kağıt üzerinde 20 bin, fiilen ise yaklaşık 15 bin taksinin hizmet vermesi talebi karşılamıyor.
Hız ve Konfor: Uygulama üzerinden çağırılan araçlar 1-2 dakika içinde kapıya gelirken, üst segment araçlarla hizmet veriliyor.
Fiyat Avantajı: Yasal taksilere oranla %20-30 daha ucuz olan korsan taşımacılık, yoğunluğun az olduğu saatlerde yaptığı kampanyalarla müşteri bağlılığı oluşturuyor.
Güvenlik Riski: Korsan araçlarda kayıt dışılık hakim. Şoförlerin psikoteknik testi veya adli sicil kontrolü gibi yasal zorunlulukları bulunmadığı gibi, araç içi kamera ve ses kaydı eksikliği adli vakalarda kanıt bulunmasını imkansız kılıyor.
Sektörün değişime ayak uydurması gerekiyor
NTV'den Burak Taşçı'nın haberine göre; Ticari taksi sektörünün değişime ayak uydurarak yeni yol haritası çizmesi gerekiyor. Uzun süren davalar neticesinde bebek adımlarıyla ilerleyen korsan taksi uygulamalarına yönelik işlemler devam etse de yenileri ortaya çıkıyor. Ayrıca yazılım altyapısı bulunması nedeniyle A korsan taşımacılık uygulaması bugün kapatılsa aynı gün B korsan taşımacılık adıyla yeniden hizmete girecek. Başka bir deyişle, mahkemeden çıkan kararı ilgilendiren şirkete yaptırım uygulansa da kısa sürede yeni şirket kurulup isim değiştirerek aynı faaliyete yeniden başlaması an meselesi haline geldi. Yeni açılan korsan taşımacılık şirketine de dava açılıp tüm yargı yolları tükenene kadar uğraşılmak istenmesi halinde 8-10 yıllık yeni bir sürecin başlaması demek oluyor ve bu da taksi sektörünün geleceğe bakışını daraltıyor.
Bu nedenle çok uzun yıllardır birbirini tekrar eden klasik mücadele yöntemleri yerine, proaktif çözümler üretebilecek taksi otoritelerinin kurulması, dernek seçimlerinde bile bir araya gelemeyen taksi plakası sahiplerinin toplu hareket etmesi, taksicilerin Türkiye genelinde faaliyet gösterecek uygulamayı yapması, taksilerde iş yoğunluğunun düştüğü saatlerde daha uygun fiyatlarla yolcu taşımacılığına başlaması, demode taksi durağı mantığından çıkmak, yolcu aramak yerine yolcuya ulaşmak amacıyla trafikte bulunan taksiler gibi birçok çözümün acilen devreye alınması gerekiyor.
Sektör İçin Çıkış Yolu: Proaktif Çözümler
Klasik mücadele yöntemlerinin ve bitmek bilmeyen davaların sektörü kurtarmadığı aşikâr. Bir uygulama kapatılsa bile saatler içinde yenisinin kurulabildiği bir dijital çağda, taksi sektörünün şu adımları atması hayati önem taşıyor:
Teknoloji ve Uygulama Birliği: Türkiye genelinde tek bir güçlü uygulama üzerinden hizmet verilmeli, "durak" mantığından "yolcuya ulaşma" modeline geçilmelidir.
Esnek Fiyatlandırma: Talebin düşük olduğu saatlerde indirimli tarifeler uygulanarak korsanla rekabet edilmelidir.
Maaşlı Sistem: Şoförlerin "yevmiye yetiştirme" baskısından kurtarılıp maaşlı sisteme geçirilmesi, yolcuya karşı sergilenen olumsuz tutumları ve trafik risklerini azaltacaktır.
Mali Destek ve Denetim: Sektörün araçlarını yenileyebilmesi için ÖTV muafiyeti gibi teşvikler geri getirilmeli; eş zamanlı olarak "kiralık plaka" gibi kayıt dışı alanlar temizlenerek şok denetimlerle standartlar yükseltilmelidir.
