SpaceX denince akla hâlâ roketler ve Starlink uyduları geliyor. Ancak şirketin yeni hamlesi, gelirinin büyük kısmını artık başka bir alandan kazandığını hatırlatıyor. Elon Musk’ın şirketi, Teksas ve Arizona’da iki büyük süper bilgisayar yerleşkesi kurmak için toplam 74 milyar doları aşan yatırım planladığını duyurdu. SpaceX’in açıklamasına göre bu yerleşkeler, gelişmiş yapay zekâ sistemlerini eğitmek için kullanılacak.
Rakamların henüz harcanmış parayı değil, planlanan yatırımı gösterdiğini de belirtmek gerek. Arizona’daki proje ise hâlâ yerel yönetimin onayını bekliyor.
Starbase’de kendi elektriğini üretecek tesis
İlk proje, SpaceX’in Starship roketlerini fırlattığı Teksas’taki Starbase’de yer alıyor. Şirket, Brownsville Limanı yakınındaki kendi arazisine kuracağı yeni süper bilgisayar tesisi için 24 milyar dolardan fazla harcamayı planlıyor. Bu rakam, SpaceX’in Starbase’de Starship ve ilgili altyapıya şimdiye kadar yatırdığı 15 milyar doların üzerine geliyor.
SpaceX’e göre proje inşaat sürecinde şimdiden 3 binden fazla iş yarattı. Tesis faaliyete geçtiğinde ise 500'ün üzerinde kalıcı istihdam sağlayacak. Tesisin en dikkat çeken yanı enerji tarafı. Süper bilgisayar, elektriğini genel şebekeden çekmek yerine kendisi üretecek. Starbase belediyesinin 9 kasımda yayımladığı duyuruya göre SpaceX bunun için doğal gazla çalışan bir santral kurmayı planlıyor. Şirket, bu sayede tesisin enerji ihtiyacının yerel evler ve işletmelerle rekabet etmeyeceğini savunuyor.
SpaceX ayrıca Brownsville’in su ve atık su altyapısını genişletmek için 220 milyon dolar ayırdığını açıkladı. Bölge, içme suyunun büyük kısmını kuraklık nedeniyle seviyesi kritik düzeylere düşen Rio Grande nehri üzerindeki iki rezervuardan alıyor. Starbase Belediye Meclisi, proje için emlak vergisi indirimini ve ekonomik kalkınma anlaşmasını 9 aralıktaki toplantısında görüşecek.
Arizona’da 50 milyar dolarlık kampüs
İkinci ve daha büyük proje, Arizona’nın Cochise County bölgesinde. SpaceX burada yaklaşık 50 milyar dolarlık bir süper bilgisayar kampüsü kurmayı hedefliyor. Şirketin hesabına göre proje inşaat sürecinde yaklaşık 5.500, sonrasında ise bin kişilik kalıcı iş yaratacak.
SpaceX, bu kampüs için yerel elektrik kooperatifleriyle çalıştığını ve mevcut yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanmayı amaçladığını söylüyor. Şirket, projenin kooperatif üyelerinin elektrik faturalarını yüzde 20'ye kadar düşürebileceğini öne sürüyor. Tesis soğutma için su yerine havayla çalışan “kuru soğutma” sistemini kullanacak ve endüstriyel amaçla yeraltı suyu çekmeyecek. Bu ayrıntı önemli, çünkü veri merkezlerinin yüksek su ve elektrik tüketimi ABD’nin birçok bölgesinde tepki çekiyor. Arizona’daki proje de yerel muhalefetle karşı karşıya.
Yapay zeka artık şirketin ana işi
Bu yatırımlar, SpaceX’in dönüşümünü açıkça gösteriyor. Şirket şubat ayında Musk’ın yapay zekâ girişimi xAI’ı bünyesine katmış, haziranda da halka açılmıştı. Reuters’ın haberine göre SpaceX’in yapay zekâ bölümü, üçüncü çeyrekte şirket gelirinin yarısından fazlasını tek başına sağladı. SpaceX ayrıca kısa süre önce Teksas’ta 100 milyar dolarlık Terafab çip üretim projesini duyurmuştu.
