USD/TRY
Döviz Çevirici
TRY
USD
EUR
Hesapla

TÜİK'ten çocukların dijital alışkanlıklarına ilişkin çarpıcı veriler: İşte internet, yapay zeka ve siber zorbalık tablosu

TÜİK, 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması'nın sonuçlarını açıkladı. Araştırmaya göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7'si internet, yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor. Çocukların dijital alışkanlıklarının günlük yaşamlarına etkisi dikkat çekerken araştırmada ilk kez yapay zeka kullanımı ve siber zorbalığa ilişkin veriler de yer aldı.

TÜİK'ten çocukların dijital alışkanlıklarına ilişkin çarpıcı veriler: İşte internet, yapay zeka ve siber zorbalık tablosu

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2026 yılına ilişkin Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarını yayımladı.

Buna göre, cep telefonu/akıllı telefon kullandığını belirten 6-17 yaş grubu çocukların oranı yüzde 80,1 oldu. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde 6-10 yaş için yüzde 66,2, 11-17 yaş için ise yüzde 89,8 olarak açıklandı.

Neredeyse tamamı cep telefonlarını düzenli bir şekilde kullanıyor

Cep telefonu kullanan çocukların yüzde 97,4’ü düzenli cep telefonu/akıllı telefon kullandığını beyan etti. Cep telefonu/akıllı telefon kullanan çocukların kullanım amaçları incelendiğinde 6-10 yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynama, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 87,8 ile internette gezinme ilk sırada yer aldı.

Düzenli cep telefonu/akıllı telefon kullanan çocukların yüzde 37,8’i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini belirtti. Bu oran, 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 iken 11-17 yaş grubunda yüzde 48 oldu.

TÜİK tarafından çocukların bilişim teknolojilerini kullanım alışkanlıklarını ve amaçlarını belirlemek amacıyla gerçekleştirilen Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması'nın kapsamı 2026 yılında genişletildi. Önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırmaya bu yıl 16 ve 17 yaşındaki çocuklar da dahil edildi.

Araştırmada ayrıca ilk kez 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanımı ve siber zorbalığa ilişkin göstergeler de incelendi. Araştırma sonuçlarında, aksi belirtilmedikçe "çocuk" ifadesi 6-17 yaş grubundaki bireyler için kullanıldı.

TÜİK'ten çocukların dijital alışkanlıklarına ilişkin çarpıcı veriler: İşte internet, yapay zeka ve siber zorbalık tablosu-1

Çocukların internet kullanım oranı %92,7 oldu

Çocuklarda internet kullanım oranı yüzde 92,7 olurken bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde 6-10 yaş grubu çocuklarda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubu çocuklarda ise yüzde 96,9 oldu.

Düzenli internet kullanan çocuklarda günde iki saat ve daha fazla süre internette vakit geçirenlerin oranı hafta içi yüzde 53, hafta sonu ise yüzde 63,4 oldu.

En çok video izlediler

Düzenli internet kullanan çocukların internet kullanım amaçları incelendiğinde ilk sırada yüzde 86,2 ile video izleme yer aldı. Bunu, yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev/sunum hazırlama ve yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı takip etti. 

En az yürütülen faaliyet ise yüzde 17,9 ile çevrim içi derse veya kursa katılma oldu.

Çocukların yüzde 69,8’i sosyal medya kullandı

Sosyal medya kullanan çocukların oranı yüzde 69,8 oldu. Erkek çocukların yüzde 71,4’ünün, kız çocuklarının ise yüzde 68,1’inin sosyal medya kullandığı görüldü. Bu oranın 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 83,4 olduğu gözlendi.

Dijital oyun oynayan çocukların oranı yüzde 68,1

Dijital oyun oynadığını belirten çocukların oranı yüzde 68,1 olarak açıklandı. Dijital oyun oynama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, erkek çocukların yüzde 77,4'ünün, kız çocukların ise yüzde 58,2'sinin dijital oyun oynadığı görüldü. 

Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde, 6-10 yaş grubunda yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 67,3 oldu.

Çocuklar daha az kitap okuyor

Çocuklara, ekran başında geçirdikleri sürenin yaşamları üzerindeki etkilerine ilişkin düşünceleri sorulduğunda çocukların yüzde 48,3’ü “Daha az kitap okuyorum”, yüzde 42,2’si “Daha az ders çalışıyorum”, yüzde 33’ü “Ailemle daha az vakit geçiriyorum”, yüzde 26,8’i “Arkadaşlarımla yüz yüze daha az görüşüp daha az oyun oynuyorum” ve yüzde 25,4’ü “Daha az uyuyorum” ifadelerine “Katılıyorum” veya “Kısmen katılıyorum” yanıtını verdi.

TÜİK'ten çocukların dijital alışkanlıklarına ilişkin çarpıcı veriler: İşte internet, yapay zeka ve siber zorbalık tablosu-2

Bazıları yapay zekanın varlığını bilmiyor

Araştırma sonuçlarına göre 11-17 yaş grubunda üretken yapay zeka kullanan çocukların oranı yüzde 63 olarak açıklandı. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 60,6 iken, kız çocuklarda yüzde 65,5 oldu.

Üretken yapay zeka kullanım amaçları incelendiğinde, en yüksek oranın yüzde 88,1 ile örgün eğitim amacıyla olduğu görüldü. Bunu yüzde 58,6 ile özel amaçlarla kullanım izledi.

Çocukların yapay zeka kullanmama nedenleri incelendiğinde, ilk sırada yüzde 68,9 ile yapay zekanın varlığından haberdar olmama yer aldı. 

Bunu sırasıyla yüzde 21,1 ile ihtiyaç duymama, yüzde 18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmeme ve yüzde 16,1 ile gizlilik, güvenlik veya emniyetle ilgili endişeler izledi.

Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı yüzde 10,2

Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı yüzde 10,2 olarak gerçekleşirken, siber zorbalık yapan çocukların oranı yüzde 4,6, siber zorbalığa tanıklık eden çocukların oranı ise yüzde 23,6 oldu.

TÜİK'ten çocukların dijital alışkanlıklarına ilişkin çarpıcı veriler: İşte internet, yapay zeka ve siber zorbalık tablosu-3

Siber zorbalık en fazla arkadaş veya akranlar tarafından gerçekleştirildi

Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3’ü bu zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanışılan arkadaşı veya akranı olduğunu belirtti

TÜİK'ten çocukların dijital alışkanlıklarına ilişkin çarpıcı veriler: İşte internet, yapay zeka ve siber zorbalık tablosu-4

Siber zorbalığa maruz kalınan dijital ortamlarda anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada
 

Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların zorbalığa maruz kaldıkları dijital ortamlar incelendiğinde, yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldı. 

Bunu sırasıyla yüzde 51,1 ile telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları, yüzde 24,9 ile internet oyunları, yüzde 20,6 ile cep telefonu aramaları ve yüzde 16,3 ile sohbet odaları izledi.

Siber zorbalığa maruz kalan çocuklar en çok kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştı

Çocukların karşılaştığı siber zorbalık türleri incelendiğinde, yüzde 80,3 ile kırıcı veya incitici mesajlar gönderilmesi ilk sırada yer aldı. 

Bunu yüzde 20,3 ile çocuklar hakkında kırıcı veya incitici mesajların başkalarına iletilmesi ya da herkesin görebileceği şekilde paylaşılması ve yüzde 15,8 ile çocuklar hakkında asılsız söylenti ve hikayelerin yayılması izledi.

Çocuklar en çok neden siber zorbalığa maruz kaldı?

Çocuklara maruz kaldıkları siber zorbalığın nedenine ilişkin düşünceleri sorulduğunda, yüzde 60,4’ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1’i fiziksel özelliklerini veya dış görünüşlerini, yüzde 4,4’ü ailelerinin nereli olduğunu ya da kökenlerini, yüzde 2,4’ü maddi durumlarını, yüzde 1,7’si ise engellerini neden olarak belirtti. 

Çocukların yüzde 9,4’ü ise bu soruya “diğer” yanıtını verdi.

Siber zorbalık en çok kız çocuklarını etkiledi

Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocuklardan siber zorbalığa maruz kalma, siber zorbalık yapma veya siber zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşayanların oranı yüzde 28,1 oldu.

Bu çocuklara yaşadıklarının okula devam durumlarını etkileyip etkilemediği sorulduğunda, yüzde 7,8’i etkilediğini belirtti. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3 iken kız çocuklarda yüzde 10,5 oldu.

0
EKONOMİST YENİ SAYI
Ekonomist Dergisini takip etmek için abone olun.
ABONE OL