2025 yılında elde edilen gelirlere ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamelerinin normal şartlarda mart ayının sonuna kadar verilmesi gerekiyor. Son üç yılda, beyan süresinin Gelir İdaresi tarafından genellikle birkaç gün uzatıldığını gördük. Bu yıl da benzer bir uzatma gündeme gelebilir. Ancak geçmiş yıllardaki uygulamalara baktığımızda olası bir duyurunun yine ayın son günlerinde yapılması muhtemeldir. Dolayısıyla, böyle bir uzatma olsa dahi bu yazının yayımlandığı tarihler itibarıyla açıklanmış olması beklenebilir. Elbette sürenin uzatılıp uzatılmayacağı tamamen Gelir İdaresi Başkanlığı’nın takdirindedir.
Aslında, borsa, mevduat ve tahvil kazançları başta olmak üzere menkul kıymet gelirlerinin birçoğu kaynakta kesinti (tevkifat-stopaj) yoluyla vergilendiriliyor. Vergi kesintisi, işlemlere aracılık eden banka veya aracı kurumlar tarafından yapıldığı için yatırımcılar ayrıca beyanname vermiyorlar.
Ama yine de bazı menkul kıymet gelirleri için beyan uygulamasının devam ettiği unutulmamalı. Eurobondlar ve yabancı menkul kıymetlerden elde edilen gelirler ile temettüler örnek olarak gösterilebilir. Bu tür işlemlerde; gelirin hesaplanması, beyanname verilmesi, verginin ödenmesi gibi tüm işlemler, geliri elde eden kişilerin sorumluluğunda.
Borsa kazançları
Bireysel yatırımcıların, Borsa İstanbul’da (BİST) yaptıkları hisse senedi işlemlerinden oluşan kâr veya zarar, işleme aracılık eden banka veya aracı kurum tarafından hesaplanıyor. Üçer aylık olarak belirlenen kazançlar üzerinden stopaj (vergi kesintisi) yapma yükümlülüğü de bu kurumlara ait.
Stopajın oranı menkul kıymet yatırım ortaklığı (MKYO) hisse senedi kazançlarında yüzde 10 (bir yıldan fazla elde tutulanlardan stopaj yapılmıyor), diğer hisse senetlerinde ise yüzde 0 olarak uygulanıyor.
Stopaj oranı ister yüzde 10, isterse de yüzde 0 olsun, BİST’te gerçekleştirilen hisse senedi işlemlerinden sağlanan kazançlar, tutarı ne olursa olsun ayrıca beyan edilmiyor.
Temettü
Borsada veya borsa dışındaki şirketler tarafından gerçek kişi ortaklara dağıtılan kâr payları (temettü) üzerinden yüzde 15 oranında vergi kesintisi (stopaj) yapılıyor. Kaynakta kesilen bu vergi ile iş bitmiyor. Bazı hallerde temettü gelirleri için gelir vergisi beyannamesi verilmesi de söz konusu olabiliyor.
Alınan temettü gelirinin brüt tutarının yarısı gelir vergisinden istisna olarak kabul ediliyor. Kalan yarısının 330 bin liradan fazla olması durumunda, istisna sonrası kalan tutarın gelir vergisi beyannamesinde “Menkul sermaye iradı” olarak beyan edilmesi zorunlu.
Beyannamede hesaplanan gelir vergisinden, temettüyü dağıtan kurum tarafından yapılan vergi kesintisinin tamamı düşülebiliyor.
Tahvil ve bono
22.12.2021’den itibaren iktisap edilen (edinilen) Hazine bonosu ve Devlet tahvillerinden 2025 yılında elde edilen gelirler için stopaj oranı yüzde 0 (sıfır) olarak uygulanıyor. Yüzde 0 oranı aynı zamanda altına dayalı devlet iç borçlanma senetleri ve darphane sertifikalarından elde edilen gelirler için de geçerli.
Bireysel yatırımcıların bunlar dışındaki, Devlet Tahvili ve Hazine bonolarından elde ettikleri faiz ve alım satım kazançları üzerinden, banka veya aracı kurum tarafından yüzde 10 oranında vergi kesintisi yapılması gerekiyor. Kaynakta kesilen vergi ister 0 isterse yüzde 10 olsun bu gelirler için gelir vergisi beyannamesi verilmiyor.
Yatırım fonları
Portföyünün en az yüzde 80’i hisse senedinden oluşan fonlar (hisse senedi yoğun fon) ile iki yıldan fazla süreyle elde tutulan girişim sermayesi yatırım fonu ve gayrimenkul yatırım fonu katılma paylarından elde edilen gelirler 2025 yılında yüzde 0 oranında stopaja tabi tutuldu. Bir yıldan daha fazla süreyle elde tutulan ve hisse oranı 51’den fazla olan fon gelirlerinden ise hiç stopaj yapılmıyor.
Portföyünde TL cinsinden menkul kıymetler bulunduran yatırım fonlarını cazip kılmak için 23.12.2020-30.04.2024 arasında iktisap edilenler için stopaj oranı yüzde 0’a düşürülmüştü. Daha sonra bu oran kademeli olarak artırıldı. 9 Temmuz 2025 tarihinden itibaren iktisap edilenlerde (portföyünde döviz olanlar da dahil) stopaj oranı yüzde 17,5 olarak uygulanıyor.
İster stopaj yapılsın isterse yapılmasın, yerli yatırım fonu gelirleri ayrıca beyan edilmiyor.
Faiz ve repo
2025 yılında, repo gelirleri üzerinden yüzde 15, mevduat faizleri ile katılım bankalarınca katılma hesaplarına ödenen kâr payları üzerinden ise vadeye ve döviz cinsine göre değişen oranlarda stopaj yapılıyor.
TL mevduatı ve katılma hesaplarını cazip kılmak için geçici olarak stopaj oranları düşürülmüştü. Bu kapsamda TL mevduat ve katılma hesaplarından sağlanan faiz ve kâr payları vadesine göre yüzde 5, yüzde 3 ve yüzde 0 oranında stopaja tabi tutulurken bu oranlar da 2024 ve 2025 yıllarında kademeli olarak artırıldı. 9 Temmuz 2025 tarihinden itibaren açılan veya vadesi yenilenen TL mevduat ve katılım hesaplarında stopaj oranı; altı aya kadar vadelilerde yüzde 17,5, bir yıla kadar vadelilerde yüzde 15, bir yıldan uzun vadelilerde ise yüzde 10 olarak uygulanıyor.
Aynı şekilde kur korumalı mevduat ve katılma hesaplarından sağlanan faiz ve kâr paylarında yüzde 0 olarak uygulanan tevkifat oranlarının da 2024 ve 2025 yıllarında yılında kademeli olarak artırıldığına şahit olduk. Döviz tevdiat hesaplarında ise uzun süredir bir değişiklik yapılmadı. 28 Haziran 2023 tarihinden itibaren açılan veya vadesi yenilenenlerde tevkifat oranı yüzde 25 olarak uygulanıyor. Stopaj yoluyla vergilendirilen bu gelirler, tutarı ne olursa olsun beyan edilmiyor.
Eurobond faizi
Eurobondlar Türk Hazinesi tarafından, döviz cinsinden, yurt dışı piyasalarda ihraç edilen tahviller. Bu menkul kıymetlerden elde edilen gelirler üzerinden vergi kesintisi yapılmıyor. Bu nedenle bazı durumlarda gelirin beyan edilmesi gerekiyor.
Döviz cinsinden kupon faizinin TL karşılığı, kupon tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuru kullanılarak hesaplanıyor. Bu tutar, 2025 yılı için geçerli olan 330 bin liralık beyan sınırının altında ise beyanname vermeye gerek yok. Sınırı aşması durumunda ise tamamının gelir vergisi beyannamesinin “menkul sermaye iradı” satırına yazılmak suretiyle beyan edilmesi ve hesaplanan verginin ödenmesi gerekiyor.
Vadeden önce satılırsa
Eurobondların 2025 yılında satılması durumunda ise kazanç; tahvilin satış tarihindeki TL karşılığından, alış tarihindeki TL karşılığının çıkarılması şeklinde hesaplanıyor. Bu hesaplama yapılırken maliyet bedelinin endekslenmesi de mümkün. Ancak 2006 ve sonrasında ihraç edilen eurobondların endekslemeye tabi tutulabilmesi için Yİ-ÜFE (Yurt içi üretici fiyat endeksi) farkının yüzde 10’dan fazla olması gerektiği unutulmamalı.
Piyasada 2006 öncesinde ihraç edilen eurobondlar da var. Bunlar için böyle bir sınırlama yok. Enflasyon oranı ne olursa olsun kazanç hesaplanırken endeksleme yapılabiliyor. Ayrıca satış kazancının 280 bin lirası gelir vergisinden istisna olarak da değerlendiriliyor. Yani kazanç 280 bin liradan az ise beyan edilmiyor, aşması durumunda ise aşan kısmın beyan edilmesi gerekiyor.
2006 ve sonrasında ihraç edilen eurobondlar için böyle bir istisna tutar söz konusu değil. Hesaplanan kazancın tutarı ne olursa olsun gelir vergisi beyannamesinin “diğer kazanç ve iratlar” satırına yazılarak beyan edilmesi gerekiyor.
Yurt dışı faiz
Yurt dışı bankalardan veya Türkiye’deki bankaların yurt dışındaki şubelerinden elde edilen faiz gelirleri üzerinden vergi kesintisi yapılmadığından, 2025 yılında 18 bin lirayı aşan faiz gelirlerinin tamamının gelir vergisi beyannamesinin “menkul sermaye iradı” satırına yazılmak suretiyle beyan edilmesi gerekiyor.
Beyan ve ödeme
Herhangi bir süre uzatımı olmazsa 2025 yılına ilişkin gelir vergisi beyannamelerinin mart ayının sonuna kadar verilmesi gerekiyor. Beyannameler vergi dairesine elden verilebileceği gibi Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinde (www.gib.gov.tr) yer alan “Hazır Beyan Sistemi”ni kullanarak hiç vergi dairesine gitmeden de verilebiliyor. İlk defa menkul kıymet gelirlerini beyan edecek olanlar da bu sistemden yararlanabiliyorlar. Beyannamede gösterilen gelir vergisinin yarısı ile bin 189 lira 50 kuruş tutarındaki damga vergisi 31 Mart’a, gelir vergisinin diğer yarısı ise 31 Temmuz’a kadar ödenebiliyor.
2025 yılında menkul kıymetlerden elde edilen gelirlerin vergilendirme esasları yukarıdaki tabloda özet olarak yer alıyor.
