Uzay devi SpaceX nihayet halka açılıyor ancak şirketin mali yol haritası bildiğimiz finans metinlerine hiç benzemiyor; CNN’in mercek altına aldığı izahnamede, Elon Musk’ın milyarlarca dolarlık primini Mars'taki 1 milyon insana bağlayan maddeden uzayda veri merkezi kurma planlarına kadar tarihin en tuhaf kurumsal detayları yer alıyor.
-ABD tarihinin ilk "Trilyon Dolarlık" halka arzı SpaceX'ten geliyor: Kontrol yine Musk'ta olacak
İşte SpaceX’in Halka Arz İzahnamesindeki En Çılgın 5 Madde
1 Mars'ta 1 Milyon İnsan Yaşamazsa Musk Prim Alamayacak
Belgedeki en tuhaf maddelerden biri Elon Musk'ın özel tazminat ve ödül paketine ilişkin. İzahnameye göre, Musk'ın milyarlarca dolarlık performans priminin son aşamasını hak edebilmesi için "Mars'ta en az 1 milyon insan sakininden oluşan, kendi kendine yetebilen bir koloninin kurulmuş olması" ve şirketin piyasa değerinin kademeli olarak 7,5 trilyon dolara ulaşması gerekiyor. Mevcut teknolojilerle henüz Mars'a tek bir insan bile gönderilememişken, izahnamede 1 milyon insanın Mars'ta yaşaması şartının hukuki bir metne dönüştürülmüş olması yatırımcıları şaşırtan en büyük detaylardan biri oldu. Ayrıca şirketin önümüzdeki ay gerçekleşecek halka arzda 1.75 trilyon ile 2 trilyon dolar arasında bir değerlemeyle açılış yapması bekleniyor; bu da kendi başına tarihi bir rekor olsa da Musk'ın hedefinin henüz çok gerisinde.
2 Musk'ı Kovmak Neredeyse İmkansız
SpaceX halka açılıyor olsa da, bu durum Elon Musk'ın şirketteki gücünü azaltmayacak. İzahnameye göre Musk, her biri 10 oy hakkına sahip olan B Grubu hisselerin %90'ından fazlasını elinde bulunduruyor. Bu da halka arzdan sonra bile Musk’ın şirkette %85.1 oranında bir oy gücüne sahip olacağı anlamına geliyor. Yani dışarıdan hiçbir yatırımcı veya yönetim kurulu üyesi Musk'ın kararlarını engelleyebilecek güce sahip olamayacak.
3 SpaceX Aslında Bir "Yapay Zeka" Şirketiymiş
Yatırımcılar SpaceX’i bir roket ve uydu (Starlink) şirketi olarak görse de, izahname şirketin devasa bir yapay zeka altyapısı bahis şirketi olduğunu iddia ediyor. Belgeye göre Musk'ın yapay zeka şirketi xAI ve Grok, resmi olarak SpaceX’in bir segmenti haline getirilmiş durumda. Şirket, geçen yıl yapay zeka altyapısına 12.7 milyar dolar harcadı; bu miktar roket fırlatma ve Starlink harcamalarının toplamından daha fazla. Dahası, Anthropic şirketi SpaceX'in veri merkezlerini kullanmak için 2029 yılına kadar aylık 1.25 milyar dolarlık dev bir anlaşmaya imza atmış durumda.
4 Uzayda Yapay Zeka Veri Merkezleri Kurma Planı
İzahnamede yer alan fütüristik vizyonlardan biri de, SpaceX’in yörüngeye sadece internet uyduları değil, "uzay tabanlı yapay zeka veri merkezleri" konuşlandırmayı planlaması. Şirket, dünyadaki soğutma ve enerji maliyetlerini optimize etmek amacıyla yapay zeka işlemcilerini uzay boşluğuna taşımayı hedefliyor ve bu projeyi en erken 2028 yılında hayata geçirmeyi planlıyor.
5 SpaceX'in Mali Durumu Biraz Karışık
Belgede göze çarpan finansal tezatlardan biri de şirketin finansal açığı. SpaceX geçen yıl 18.67 milyar dolar gibi büyük bir satış geliri elde etmesine rağmen, 2025 yılını 4.9 milyar dolar net zararla kapattı. 2026'nın ilk çeyreğinde de 4.69 milyar dolarlık gelire karşılık 4.27 milyar dolar zarar açıklandı. Ancak Tesla'nın da geçmişte uzun yıllar zarar ettikten sonra kara geçtiğini hatırlatan analistler, bu durumun Musk şirketleri için şaşırtıcı olmadığını belirtiyor.
