Aracını başkasına kullandıranlar dikkat! SGK cezalarında yeni dönem

NTV'de yer alan habere göre, trafik denetimlerinde şirketlere ait araçları kullanan sürücülerin sigorta kayıtları da kontrol ediliyor. Kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında 2021 yılından bu yana uygulanan denetimlerde, ticari araç sürücüsünün Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kaydının bulunup bulunmadığı inceleniyor. 

Sigortasız olduğu tespit edilen sürücüler SGK'ya bildirilirken, ilgili şirketlere kayıt dışı işçi çalıştırdıkları gerekçesiyle idari para cezası kesiliyor.

Ticari araçlara yönelik trafik denetimlerinde kesilen ve sürücüye doğrudan bildirilen cezalar, SGK tarafından da incelemeye alınıyordu. 

Emniyet birimleri, bu araçlara ilişkin plaka bilgileriyle birlikte sürücülerin kimlik bilgilerini ve cezanın hangi tarihte, nerede ve hangi birim tarafından düzenlendiğini Kuruma aktarıyordu. SGK da söz konusu veriler üzerinden sigortasız çalıştırıldığı belirlenen kişilerle ilgili işlem yapıyordu.

Yeni düzenlemeyle, ticari araç sürücülerine yönelik SGK denetimlerinde yaşanabilecek mağduriyetlerin önlenmesi amaçlanıyor. Buna göre, sigorta kaydı bulunmayan sürücüler nedeniyle şirketlere doğrudan idari para cezası uygulanmasının önüne geçilecek.

Trafik cezası tutanağında adı geçen sürücü ile araç sahibi arasında daha önce SGK kayıtlarına yansımış bir işçi-işveren ilişkisi bulunmuyorsa, yalnızca tutanak esas alınarak ceza verilmeyecek. 

Bunun yerine dosya SGK denetmenlerine yönlendirilecek. Sürücü ve araç sahibinin ifadeleri alınarak taraflar arasında akrabalık, arkadaşlık veya aracın geçici olarak ödünç verilmesi gibi durumlar incelenecek. Yapılacak değerlendirme sonucunda hazırlanan rapor doğrultusunda gerekli işlemler gerçekleştirilecek.

Düzenlemeyle birlikte, aynı işyerinde çalıştığına ilişkin SGK'ya birden fazla bilgi veya belge ulaşan sigortalılar için de yeni esaslar belirlendi. 

Buna göre, en eski tarihli tespit işe giriş tarihi kabul edilecek. Aynı ayda ve sonraki aylarda çalışıldığı belirlenen her gün için bir günlük sigortalı hizmet süresi hesaplanacak ve çalışma ilişkisi kısmi süreli olarak değerlendirilecek. Herhangi bir tespitin bulunmadığı bir ayın ardından yeniden çalışma tespit edilirse bu durum yeni bir işe giriş sayılacak. Önceki çalışma ilişkisi ise hizmet süresine eklenen son gün itibarıyla sona ermiş kabul edilecek.

Öte yandan, kayıt dışı istihdamla mücadele birimlerince incelenen ancak henüz ilgili servislere gönderilmeyen dosyalar ile incelemesi tamamlanarak işlem yapılmak üzere sevk edilen kayıtlar da yeni genelge hükümlerine göre değerlendirilecek.

Trafik denetimlerinde ticari araçlarında sigortasız işçi çalıştırdığı tespit edilen şirketlere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102'nci maddesi kapsamında idari para cezaları uygulanıyor.

Bu kapsamda öngörülen yaptırımlar şöyle:

İşe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi: Sigortasız çalışan için asgari ücretin 2 katı tutarında, 66 bin 60 lira ceza uygulanıyor.- 

İhlalin bir yıl içinde tekrarlanması: Aynı durumun yeniden tespit edilmesi halinde, sigortasız çalıştırılan her işçi için brüt asgari ücretin 5 katı tutarında idari para cezası uygulanıyor.

Aylık Prim ve Hizmet Belgesi'nde bildirim yapılmaması: Sigortasız çalışanın bildirilmediği her ay için 66 bin 60 lira ceza kesiliyor.

Ücret bordrosunda çalışanın adının yer almaması: Her ay için 16 bin 515 lira ceza uygulanıyor.

Yasal kayıtların geçersiz sayılması: Şirket kayıtlarının incelenmesi sonucunda sigortasız çalışmanın belirlendiği her ay için 16 bin 515 lira ceza kesiliyor.

Kiralanan araçları kullanan sürücülerin, aracı kiralayan kişi veya şirket tarafından sigortalı olarak çalıştırılması halinde idari para cezası uygulanmıyor. Bu durumda, tarafların imzasını taşıyan yazılı bir araç kiralama sözleşmesinin bulunması yeterli kabul ediliyor.

Ticari aracı kullanan sürücünün trafik kazası sonucu yaralanması veya hayatını kaybetmesi halinde, maddi ve hukuki sorumluluğun tamamı araç sahibine ait oluyor.