Küresel piyasalarda geçen hafta ABD yönetiminin Grönland konusundaki tutumu, Davos'ta yapılan açıklamalar, jeopolitik risklerin seyrine ilişkin gelişmeler ve dünya genelinde açıklanan makroekonomik verilerle karışık bir seyir öne çıktı. Gelecek hafta gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) alacağı para politikası kararlarına çevrildi.
Geçen hafta dikkatler Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) 56. Yıllık Toplantıları'nın düzenlendiği İsviçre'nin Davos kasabasına yoğunlaştı. Zirvede başta ABD Başkanı Donald Trump olmak üzere siyasi ve ekonomi alanındaki liderlerin açıklamaları yakından takip edildi. Yatırımcılar, gelecek dönem stratejilerini belirlemek için liderlerden gelecek mesajlara odaklandı.
ABD Başkanı Trump'ın Grönland meselesi üzerinden kendisine destek vermeyen 8 Avrupa ülkesine yönelik tarife takvimi duyurmasıyla hafta başında küresel piyasalarda risk iştahı zayıflarken, sonrasında Trump'ın bu konuda geri adım atması ve gerilimlerin azalmasıyla haftanın kapanışına doğru piyasalarda bir miktar toparlanma görüldü.
Ulusal güvenlik gerekçeleriyle Grönland'a ihtiyaçları olduğunu savunan Trump, bu nedenle ABD'nin Grönland'ı alma konusunu görüşmek üzere acil müzakereler talep ettiğini bildirdi. Trump, bölgenin kontrolünü ele alma konusunda "güç kullanmayacağını" ifade etti.
Ayrıca NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşen Trump, bu görüşme sonucunda Grönland ve tüm Arktik Bölgesi ile ilgili gelecekte yapılacak bir anlaşmanın çerçevesini oluşturduklarını açıkladı.
Trump, bu kapsamda Grönland konusunda Avrupa ülkelerine yönelik 1 Şubat'ta yürürlüğe girmesi planlanan gümrük vergilerini uygulamayacağını belirtti.
Jeopolitik tansiyonun hafiflemesine yönelik müzakereler için de gözlerin çevrildiği Davos'ta "Gazze için Barış Kurulu Şartı" imza töreni düzenlendi.
Öte yandan, ABD'de beklentilerin üzerinde gelen büyüme verileri ülkenin ekonomik yapısının sağlam kaldığını gösterirken, bu durum piyasalarda olumlu bir gelişme olarak algılandı. ABD'de büyüme verilerinin tahminleri aşması, iş gücü piyasasına ilişkin endişelerin bir nebze azalmasına katkı verdi.
Fed'in politika adımlarında dikkatle izlediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksinin öngörülere paralel seyretmesi, fiyatlar genel düzeyinin kontrollü görünümünü teyit ederken, bankaya ilişkin faiz indirimi beklentilerinde kayda değer bir değişim görülmedi.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek haftaki toplantısında politika faizini sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılırken, bankanın yılın ilk faiz indirimini haziran ayında yapabileceği öngörülüyor.
Fed'in faiz kararına yönelik beklentilerin konsolide olduğu bu süreçte, yatırımcılar Fed Başkanı Jerome Powell'ın yapacağı sözle yönlendirmelerdeki tonlamasına dikkat edecek.
Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi geçen hafta yatay seyrederken, salı günü yüzde 4,3160'a çıkarak Ağustos 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. ABD 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,24'te kapattı.
Jeopolitik riskler, olası tarife gerilimi ve Fed'in faiz patikasına ilişkin beklentiler kıymetli metallerden altın ve gümüşte rekor fiyatların görülmesine neden oldu. Altının ons fiyatı haftayı yüzde 8,8 değer kazancıyla 4 bin 986 dolarda kapatırken, gümüşün ons fiyatı yüzde 15,5 artışla 103,2 dolarda işlem gördü.
Dolar endeksi ise son 3 haftada yükseliş kaydetmesinin ardından geçen haftayı negatif tarafta tamamladı. Endeks, geçen haftayı yüzde 1,8 düşüşle 97,6 seviyesinde tamamlarken, Brent petrolün varili yüzde 2,9 artışla 65,4 dolarda haftayı kapattı.
New York borsası karışık seyretti
New York borsasında geçen hafta karışık bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında Nasdaq endeksi yüzde 0,30 yükselirken, S&P 500 yüzde 0,35 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,53 geriledi. Makroekonomik veri tarafında ABD ekonomisi, geçen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 4,4 ile tahminlerin üzerinde büyüdü.
ABD'de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ocakta 51,9'a çıkarak beklentilere paralel gerçekleşti. Hizmet sektörü PMI ise ocakta aylık bazda değişim göstermeyerek 52,5 ile beklentilerin altında kalırken, bileşik PMI aynı dönemde 52,8 değerine yükseldi.
Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici güven endeksi de ocakta yukarı yönlü revizyonla 56,4 oldu. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi, ocakta yüzde 4 ile Ocak 2025'ten bu yana en düşük seviyeye gerilerken, uzun vadeli enflasyon beklentileri geçen ayki yüzde 3,2 seviyesinden ocakta yüzde 3,3'e çıktı. Analistler, gelecek hafta Microsoft, Meta, Apple gibi teknoloji şirketleri başta olmak üzere ABD'li firmaların bilançolarının piyasaların odağında olacağını belirtti.
26 Ocak ile başlayacak haftada pazartesi dayanıklı mal siparişleri, Dallas Fed imalat aktivite endeksi, salı Richmond Fed sanayi endeksi, New York Fed tüketici güven endeksi, çarşamba Fed'in faiz kararı, Fed Başkanı Powell'ın konuşması, perşembe dış ticaret dengesi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, fabrika siparişleri, toptan eşya stokları, cuma ABD'de Üretici Fİyat Endeksi (ÜFE) verileri takip edilecek.
Avrupa borsaları negatif seyretti
Avrupa borsaları geçen hafta satıcılı seyrederken, gelecek hafta Avro Bölgesi'nde büyüme verileri takip edilecek.
ABD Başkanı Trump'ın Grönland üzerinde Avrupa ülkelerine yönelik söylemleri ve tarife tehditleri bölge piyasalarında risk algısının yükselmesine neden olurken, jeopolitik tarafta Rusya ile Ukrayna arasında nihai barışın sağlanamamış olması da fiyatlamaları zorlaştıran etmenler arasında yer alıyor.
Geçen hafta Avrupalı liderlerin Davos'ta yaptığı açıklamalar da yakından izlendi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Trump'ın Grönland'a ilişkin ilk planlarından ve ek gümrük vergilerini uygulamaktan vazgeçmesine minnettar olduğunu belirtti.
Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Roberta Metsola'nın, Trump'ın Grönland'a yönelik tehditleri nedeniyle askıya alınan Avrupa Birliği (AB)-ABD ticaret anlaşmasının onay sürecine yeniden başlanacağını bildirmesi de ticaret üzerindeki riskleri azalttı.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Dünya Ekonomik Forumu'nda (WEF), ABD'nin Avrupalı ülkelere yönelik ilave gümrük vergisi kararının bir hata olduğunu belirtti.
AB ile ABD'nin, geçen temmuz ayında bir ticaret anlaşması üzerinde mutabakata vardığını hatırlatan Leyen, "Siyasette de iş dünyasında olduğu gibi anlaşma anlaşmadır. Dostlar el sıkıştığında bunun bir anlamı olmalıdır." dedi.
Öte yandan AB Komisyonu, yabancı ülkelerdeki yüksek riskli tedarikçilerin AB ülkelerindeki kritik altyapıya ekipman sağlamasını kısıtlamaya yönelik planını kamuoyuyla paylaştı.
Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde kasımda yüzde 2,1 olan yıllık enflasyon, aralıkta yüzde 1,9'a indi. Enflasyon, aralıkta aylık bazda ise yüzde 0,2 oldu.
Avro Bölgesi'nde kamu borcunun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranı, geçen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 88,5 seviyesine yükseldi.
Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,93, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 2,11, Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,50 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,40 düştü.
Gelecek hafta pazartesi Almanya'da IFO iş ortamı güven endeksi, perşembe Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi, cuma Avro Bölgesi'nde ve Almanya'da büyüme ile işsizlik oranı, Almanya'da enflasyon verileri takip edilecek.
BoJ, politika faizini sabit bıraktı
Asya tarafında geçen hafta karışık bir seyir öne çıkarken, Japonya Merkez Bankası (BoJ) yılın ilk para politikası kurulu toplantısında politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 0,75 seviyesinde sabit tuttu. Ayrıca banka, 2025 ve 2026 mali yılları için büyüme ve enflasyon tahminlerini yükseltti.
Politika metninde, Japonya ekonomisinin yurt dışı ekonomilerin yeniden bir büyüme patikasına girmesiyle ılımlı bir büyümeyi sürdürmesinin beklendiği ifade edildi.
Hükümetin ekonomik tedbirleri ve gevşek finansal koşulların desteğiyle gelirden harcamaya uzanan olumlu döngünün kademeli olarak güçlenmesinin öngörüldüğü belirtilen metinde, ekonominin farklı ülkelerde uygulanan ticaret ve diğer politikalardan da etkilenebileceği aktarıldı.
Metinde ücretler ile fiyatların karşılıklı etkileşim içinde ılımlı biçimde arttığı mekanizmanın korunması gerektiği ve çekirdek Tüketici Fiyat Endeksi'nde (TÜFE) ılımlı yükselişin süreceğinin öngörüldüğü kaydedildi.
Öte yandan Japonya'da kabine, Başbakan Takaiçi Sanae'nin erken genel seçim için Temsilciler Meclisi'ni feshetme kararını onayladı. Başbakan Takaiçi Sanae, daha önce Temsilciler Meclisi'nin erken yapılması planlanan genel seçimler için 23 Ocak'ta feshedileceğini duyurmuştu.
Normal şartlarda görev süresi 2028'e kadar devam edecek olan meclisin feshi, acil erken genel seçim sürecini başlatıyor. 8 Şubat'ta yapılacak genel seçim için kampanya süreci 27 Ocak'ta başlayacak.
Diğer taraftan Çin Merkez Bankası, referans dolar/yuan paritesini 2023'ten beri ilk kez 7 seviyesinin altında belirledi.
Makroekonomik verilere göre, Japonya'da yıllık enflasyon yüzde 2,1 ile beklentilerin altında gerçekleşti. Taze gıda kaleminin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek TÜFE ise yıllık bazda yüzde 2,4 artış göstererek BoJ'un yüzde 2'lik hedefinin üzerinde kalmaya devam etti.
Öte yandan yapay zeka ve teknoloji alanındaki iyimserlikler Güney Kore'yi öne çıkarmaya devam ediyor. Ülkenin, Çin'in yaşadığı tarife riskini yaşamamasının yanında Japonya gibi Çin ile bir sürtüşmeye girmemesi Güney Kore'yi ön plana itiyor.
Sk Hynix, Samsung Electronics, LG Electronics gibi şirketlere dair iyimser büyüme tahminleri ve siparişleri piyasalarda da olumlu bir tablo oluştururken, ABD ile ticaret noktasında bir anlaşmaya varmaları ülke borsalarını pozitif etkiliyor.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,83 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,08 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,36 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,17 düştü.
Gelecek hafta çarşamba Japonya'da BoJ toplantı tutanakları, cuma Japonya'da Tokyo TÜFE ve işsizlik oranı takip edilecek.
Yurt içinde TCMB'nin faiz kararı takip edildi
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 2,56 yükselişle 12.992,71 puandan kapandı. Cuma günü BIST 100 endeksi, genele yayılan alımların etkisiyle 13.030,83 puanı görerek rekor kırdı.
Geçen hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını 100 baz puan düşürerek yüzde 37'ye çekti. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 41'den yüzde 40'a, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 36,5'ten yüzde 35,5'e indirdi. Para Politikası Kurulu duyurusunda enflasyonun ana eğiliminin aralıkta gerilediği kaydedildi.
Öncü verilerin ocak ayında aylık tüketici enflasyonunun gıda öncülüğünde arttığına, ana eğilimdeki artışın ise sınırlı olduğuna işaret ettiği belirtilen duyuruda, "Son çeyreğe ilişkin göstergeler talep koşullarının dezenflasyon sürecine verdiği desteğin azalmasına karşın sürdüğünü ima etmektedir. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları iyileşme işaretleri göstermekle birlikte dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir." denildi.
Buna ek olarak TCMB toplam rezervleri, 16 Ocak haftasında 205 milyar 177 milyon dolara çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Öte yandan uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu "BB-" olarak teyit ederken, kredi notu görünümünü "durağan"dan "pozitif"e çevirdi.
Görünümdeki revizyonun Eylül 2024'teki not artırımından bu yana döviz rezervlerinin beklentilerin üzerinde artmasıyla birlikte dış kırılganlıklarda yaşanan ilave azalmayı yansıttığı vurgulanan açıklamada, "Bu süreçte rezervlerin kalitesinin iyileşmesi, döviz cinsi koşullu yükümlülüklerin azalması, görece sıkı makroekonomik politikaların sürdürülmesi ve belirgin politika gevşemesi riskinin bir miktar gerilemesi etkili olmuştur." ifadeleri kullanıldı.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 43,3710'dan tamamladı. Gelecek hafta yurt içinde perşembe TCMB PPK toplantı özeti, ekonomik güven endeksi, işsizlik oranı, cuma dış ticaret dengesi, bankacılık sektörü net kar/zarar durumu verileri takip edilecek.
