Yapay zeka şirketi Anthropic’in, modellerinden Claude’un biyoloji alanında bağımsız bir biçimde yeni enzimler keşfettiğine dair açıklaması bilim dünyasını ikiye böldü.
Şirket, yapay zekanın biyoteknolojide devrim niteliğinde bir buluş yaptığını öne sürerken, konuyu yıllardır araştıran bir biyolog ise verilerinin izinsiz kullanılmış olabileceğini iddia etti.
"Yapay zeka tek başına keşfetti"
Anthropic bünyesindeki yaşam bilimleri araştırma ekibi, geçtiğimiz günlerde yayımladığı duyuruda Claude tabanlı yapay zeka ajanlarının genetik verileri tarayarak daha önce literatürde tanımlanmamış enzim mekanizmalarını bağımsız olarak ortaya çıkardığını savundu. Şirket yetkilileri, "ART" adı verilen bu enzim sisteminin tespit edilmesini, yapay zekanın insan müdahalesi olmadan gerçekleştirdiği ilk özgün bilimsel keşiflerden biri olarak nitelendirdi.
"4 yıllık emeğim sistem tarafından taranmış olabilir"
New York Times'da yer alan habere göre; şirketin bu iddialı açıklaması akademide hızlı bir tepkiyle karşılandı. Hesaplamalı biyolog Mario Rodríguez Mestre, Anthropic’in yapay zekaya mal ettiği enzim sistemleri ve moleküller üzerinde ekibiyle birlikte son dört yıldır zaten çalıştıklarını açıkladı.
Dr. Mestre, henüz hakemli bir dergide resmi olarak yayımlanmamış tez taslaklarını, önbaskı sunucularındaki makalelerini ve ham veri çıktılarını platformlara yüklediğini belirterek, Anthropic’in veri toplama ağlarının bu içerikleri tarayarak yapay zekayı eğitmiş olabileceğinden şüphelendiğini ifade etti. Mestre, Claude’un sunduğu "keşfin" orijinal bir düşünce ürününden ziyade, kendi laboratuvar verilerinin bir sentezi olduğunu öne sürdü.
Bilim dünyasında "Orijinal keşif mi, veri kopyalama mı?" tartışması
Olay, yapay zekanın bilimsel araştırmalardaki rolüne ilişkin etik ve hukuki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Akademik çevreler, yapay zekanın internete aktarılan az bilinen araştırma verilerini işleyip yeniden sunması ile gerçek anlamda sıfırdan bir buluş yapması arasındaki çizginin netleştirilmesi gerektiğini savunuyor.
Anthropic’in eğitim veri kümeleri ve veri toplama süreçlerine ilişkin açıklama yapması beklenirken, akademisyenler telifsiz veri kullanımının bilim insanlarının emeğini gölgelediği konusundaki endişelerini dile getirmeye devam ediyor.