CANLI ABD-İsrail-İran ateşkesinde son durum: Müzakerelerde 2. tur bilmecesi

İran'da dolar serbest piyasada tarihinin en yüksek seviyesine çıkarak, 176 bin tümen seviyesinden işlem gördü.

Ülkede serbest piyasada doların satış kuru 176 bin tümene ulaştı.

Böylece yerel para birimi serbest piyasada rekor seviyede değer kaybetmiş oldu.

ABD-İsrail saldırılarının başladığı 28 Şubat'tan önce bir dolar 160 bin tümenden işlem görüyordu.

Son dönemde İran ulusal para biriminde yaşanan değer kaybı, ABD'nin ağır yaptırımlarıyla boğuşan ülkede savaşın da getirmiş olduğu ekonomik yükle birlikte ciddi boyutlara ulaştı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, kabine üyelerinden ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle akaryakıt fiyatlarında yaşanan artışla mücadele konusunda yeni çözümler bulmalarını istedi.

Hükümet Sözcüsü Maud Bregeon, Bakanlar Konseyi toplantısı hakkında basına açıklama yaptı. Buna göre, Macron toplantıda akaryakıt fiyatlarındaki artışı ele aldı.

Orta Doğu'da "oldukça belirsiz" jeopolitik durum karşısında bakanlardan, akaryakıt fiyatlarındaki artıştan en çok etkilenen sektörlerin temsilcileriyle temasları sürdürmesini isteyen Macron, sektör bazlı yardımlar dahil yeni çözümler bulunması talimatı verdi.

ABD/İsrail ile İran arasındaki savaş nedeniyle Basra Körfezi'nin ağzında Orta Doğu'daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretiminin Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılmasını sağlayan Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması, enerji piyasalarında krize yol açmıştı.

Fransa'da hükümet, akaryakıt krizinin başından bu yana 70 milyon avrosu nisan ayında belli sektörler için geçerli olmak üzere 130 milyon avro yardım açıklamıştı.

Yardımların çoğu taşımacılık, balıkçılık ve tarım sektörü için yapılmıştı.

İsrail'de mahkeme, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun devam eden yolsuzluk davasındaki duruşmanın başlangıç saatinin "güvenlik meselesi" gerekçesiyle değiştirilmesi ve duruşma süresinin kısaltılması talebini reddetti.

İsrail'in Kanal 12 televizyonunun haberine göre, Netanyahu'nun avukatı Amit Hadad, Başbakan'ın "1000 numaralı" yolsuzluk davası kapsamındaki ifadesine saat 09.30 yerine öğlen 12.30'da başlanmasını ve 16.00'da bitirilmesini talep etti.

Hadad, duruşma süresinin kısaltılması için Netanyahu'nun "güvenlikle ilgili programını" gerekçe gösterdi. Mahkeme Başkanı Rivka Friedman Feldman ise duruşma saatinin değiştirilmesine yönelik yeterli sebep olmadığı gerekçesiyle söz konusu talebi reddetti.

Yolsuzlukla yargılanan İsrail Başbakanı Netanyahu'nun, yaklaşık 2 ay aradan sonra 27 Nisan'da yapılması planlanan duruşması, başlamasına bir saat kala "güvenlik" gerekçesiyle iptal edilmişti.

Netanyahu, 28 Şubat'ta ABD ile birlikte İran'a başlattıkları saldırıların ardından dün ilk kez hakim karşısına çıkmıştı. İsrail Başbakanı, en son 24 Şubat'ta hakim karşısına gelmişti.

Netanyahu, ABD ile İran arasında ateşkese varılmasının ardından geçen 2 haftada "güvenlik" gerekçesiyle duruşmaların ertelenmesini talep etmiş, talebi mahkeme tarafından kabul edilmişti. Öte yandan, Netanyahu hakkındaki suçlamalar sadece yolsuzlukla sınırlı değil.

Uluslararası Ceza Mahkemesi, Gazze Şeridi'nde işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan dolayı 21 Kasım 2024'te Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.

İsrail ordusunun Ekim 2023'ten beri Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 72 bin 599'a ulaştı.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 823 kişinin öldürüldü, 2 bin 308 kişi yaralandı, enkaz altından ise 763 kişinin cansız bedenine ulaşıldı.

Netanyahu yolsuzlukla yargılanıyor

İsrail Başbakanı, "1000", "2000" ve "4000" dosya adıyla bilinen 3 ayrı yolsuzluk dosyası kapsamında "rüşvet, dolandırıcılık ve görevi kötüye kullanma" suçlamalarıyla yargılanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, yolsuzlukla yargılanan Netanyahu'yu affetmesi için Kasım 2025'te de İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a mektup göndermişti.

Netanyahu, daha önce af talebinde bulunmayacağını söylemesine rağmen yaklaşık 6 yıldır yargılandığı yolsuzluk davalarından affı için Herzog'a Kasım 2025 sonunda başvuruda bulunmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın "bir türlü işleri yoluna koyamadığını" ve nükleer silahsızlanma anlaşması "imzalamayı bilmediğini" iddia etti.

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran'a eleştirilerde bulundu.

Başkan Trump, "İran bir türlü işleri yoluna koyamıyor. Nükleer silahsızlanma anlaşması imzalamayı bilmiyorlar. Yakında akıllanmaları gerek." değerlendirmesini yaptı.

Trump'ın paylaşımında yer verdiği; siyah takım elbiseli, güneş gözlüklü ve elinde uzun namlulu silah taşıdığı bir fotoğrafına kalın puntoyla "Artık iyi adam yok." ifadesini kullanması dikkati çekti.

Hürmüz Boğazı ablukası

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la Pakistan'da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını belirtmişti.

Söz konusu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan'da İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıklamıştı.

Avrupa Parlamentosu'nun (AP) en büyük ikinci siyasi grubu Sosyalist ve Demokratlar (S&D) mensubu milletvekilleri, Genel Kurul oturumları sırasında AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın askıya alınması talebiyle protesto eylemi gerçekleştirdi.

S&D üyesi vekiller, Strazburg'da devam eden AP Genel Kurul oturumları sırasında, salonun kapısının önünde "Konsey, AB-İsrail ortaklık anlaşmasını askıya almalıdır" yazılı dövizler açtı.

Grubun sosyal medya hesabından paylaşılan protestoya dair fotoğrafın altında "Batı Şeria'daki şiddet yanlısı yerleşimcilere derhal yaptırım uygulanmalıdır. Filistin Devleti'nin kurulması, Gazze'nin yeniden inşasıyla başlayarak, AB'nin değişmez önceliği olmalıdır. İsrail, Lübnan'daki askeri operasyonlarını durdurmalıdır." ifadelerine yer verildi.

AB, tüm çağrılara rağmen İsrail ile ilişkilerin hukuki temelini oluşturan Ortaklık Anlaşması kapsamında işbirliğini sürdürmeye devam ediyor.

Üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle gerekli olan oy birliği sağlanamıyor.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İran'a ortak saldırılar düzenledikleri ABD ile bu konuda görüş ayrılıkları yaşadıklarını itiraf etti.

Yedioth Ahronoth gazetesi, Saar'ın, İsrail'de iktidardaki Likud partisinin ABD'li destekçileriyle toplantısında, kapalı kapılar ardında yaptığı konuşmaların kaydına ulaştı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ve savaş öncesinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun açıklamalarının aksine Haziran 2025'teki 12 gün savaşından sonra Tahran yönetiminin uranyum zenginleştirme faaliyetlerine tekrar başlamadığını söyleyen Saar, İran'a nükleer programını yer altına taşıma niyetinden dolayı saldırdıklarını savundu.

Saar, İsrailli yetkililerin bu yöndeki açıklamalarına rağmen Tahran yönetimini devirmenin öncelikli hedefleri olmadığını, bunun İran halkının elinde olduğunu ileri sürdü.

İran'ın savaşın yeniden başlamasını istemediğini belirten Saar, yeni saldırılar konusunda ABD Başkanı Trump ile anlaşmazlıklar yaşadıkları itirafında bulundu, buna karşın "büyük resimde" aynı görüşte olduklarını iddia etti.

İsrail Dışişleri Bakanı, Amerikan askeri yardımına bağımlılığı azaltma konusunda bunun hızla gerçekleşebileceğini öne sürdü.

Batı Şeria'yı ilhak adımı atılmayacak

İşgal altındaki Batı Şeria'nın İsrail'e ilhak edilmesi meselesine de değinen Saar, Trump'ın buna karşı çıkması nedeniyle böyle bir adım atmayacaklarını kaydetti.

Saar, "Batı Şeria'nın ilhakı için yalnızca ABD ile koordinasyon içinde hareket etmemiz gerekir. Şimdilik, bildiğiniz gibi, Başkan Trump bunu desteklemiyor." ifadelerini kullandı.

Böyle bir adımın İsrail'i yalnızlaştıracağını dile getiren Saar, Filistin devletinin kurulmaması gerektiğini savundu.

İran'ın başkenti Tahran'da, özgün tasarımıyla dikkati çeken ve "Kafe-Kitap" adıyla bilinen mekan, ziyaretçilerine kahvelerini yudumlarken 6 binden fazla kitap arasında farklı bir deneyim sunuyor.

Tahran'ın kuzeyinde yer alan ve özellikle gençlerin yoğun ilgi gösterdiği mekan, kafe ve kütüphaneyi bir araya getiren yapısıyla öne çıkıyor.

AA muhabirine konuşan "Kafe-Kitap" projesinin tasarımcısı ve mimarı İhsan Emani, mevcut mekanın önceden iki sokağı birbirine bağlayan bir dükkan olduğunu ve kendilerinin de buradan yola çıkarak kafe-kitap konseptini geliştirdiklerini söyledi.

Mekan tasarımında İran minyatür sanatının izleri

Emani, mekanın tasarımında İran minyatür sanatından izler bulunduğunu, çalışmalarında genellikle "kare-altıgen" perspektifini kullandıklarını ifade etti.

Kullanılan renklerde de minyatür sanatından esinlendiğini belirten Emani, şunları söyledi:

"Zemin dokusunun inceliği İran minyatür sanatından gelmektedir. Mekandaki objelerin renklerini, içine koyduğumuz taşlarla uyumlu hale getirmeye çalıştık. Banyodaki çini işleri, avludaki saksılar… hepsi küçük küçük detaylarla minyatür sanatından aldığımız incelikleri yansıtmaktadır. Hatta kitaplığın yerleşimini bile İran hikayeleri gibi düşündük. Siz mekanda hareket ederken aslında bir hikayenin içinde ilerliyormuşsunuz gibi hissedin diye tasarladık."

"Burada ciddi bir okuyucu kitlemiz var"

Mekanın kütüphane bölümünden sorumlu Ali Ferani ise Kafe-Kitap'ta çocuklar ve yetişkinler için 6 binden fazla kitabın bulunduğunu, özellikle çocuk kitapları bölümüne önem verdiklerini, yeni çıkan kitapları dikkatle takip ettiklerini ve kitaplığı sürekli güncel tuttuklarını söyledi.

Ferani, şöyle konuştu:

"Burada ciddi bir okuyucu kitlemiz var. İnsanlar burada Rus edebiyatı, Fransız edebiyatı, şiir ve tarih konularında derin sohbetler gerçekleştiriyor. Gerçekten nitelikli ve güçlü bir okur kitlesine sahibiz. Ülkede mevcut şartlar insanları zorlasa da kitap kültürü hala canlılığını sürdürüyor. İyi kitaplar yayımlanıyor ve güçlü bir kitap dünyası var. Yaşanan tüm zorluklara rağmen, Batı'da yeni yayımlanan bir kitap kısa sürede Farsçaya çevriliyor ve çoğu zaman oldukça nitelikli çevirilerle burada okurlara sunuluyor."

Savaşın ardından tarih kitaplarına ilgi arttı

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlayan saldırılarının ardından tarih kitaplarına ilginin arttığına işaret eden Ferani, şu ifadeleri kullandı:

"Savaş zamanında belli saatler arasında burayı halkın hizmetine sunduk. Gerçekten şunu söyleyebiliriz ki İran halkı edebiyata ve şiire çok düşkün, aynı zamanda edebiyatı ve tarihi iyi anlayan bir toplum. Hatta çoğu zaman biz de onlardan çok şey öğreniyoruz. Bura da ayrıca önümüzdeki günlerde kültürel programlar yapmayı da düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.

- "Buranın tasarımı ve mimarisi çok hoşuma gitti"

Kafe-Kitap'ın müdavimlerinden 19 yaşındaki mimarlık öğrencisi Niyaz Asgari ise mekanı babasının tavsiyesiyle keşfettiğini anlatarak, "Hem kitapları sevdiğim hem de mimarlıkla ilgilendiğim için buranın tasarımı ve mimarisi çok hoşuma gitti. Özellikle kütüphane ile kafenin birbirine bağlı olması fikri bence çok güzel ve etkileyici." dedi.

Kitap okumayı çoğu şeye tercih ettiğini ve kitap okurken insan zihninin kendisini meşgul eden birçok durumdan uzaklaştığını dile getiren Asgari, "Buradan faydalanıyorum ve genel olarak buraya gelmeyi seviyorum. Savaş zamanında bile birkaç kez gelmiştim." diye konuştu.

İsrail ordusu ve emniyetinde Gazze Şeridi'ne saldırıların başladığı Ekim 2023'ten sonra intiharlar ciddi şekilde artarak son 15 yılın en yüksek seviyesine çıkarken, vakalar asker ve polislerin ruh sağlığındaki bozukluğu gözler önüne seriyor.

İsrail merkezli Haaretz gazetesinin haberine göre, 2010'da ordu ve emniyet mensupları arasında intihar edenlerin sayısı 28 iken, 2011'de bu sayı 21 olarak kayıtlara geçti.

Ekim 2023'ten önceki 10 yılda, ordudaki yıllık ortalama intihar sayısı 12 olarak kaydedildi.

İsrail'in Gazze Şeridi'ne saldırılara başladığı Ekim 2023'ten sonra ise hem orduda hem de emniyet birimlerinde intihar vakaları artış gösterdi.

Buna göre, 2023'te intihar vakaları 17 olurken, bunların 7'si Ekim-Aralık 2023 arasında gerçekleşti.

Polis ve askerler arasında 2024'te 21 ve 2025'te 22 olan intihar vakaları, son 15 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Artan vakalar, asker ve polislerin ruh sağlığındaki bozukluğu gözler önüne serdi.

Öte yandan, gazetenin elde ettiği bilgilere göre, 2026'da 6'sı nisan ayında olmak üzere 12 asker ve polis intihar etti.

"Bu durum (intiharlar), kelimenin tam anlamıyla elimizde patladı"

Gazeteye konuşan adı açıklanmayan bir ordu yetkilisi, "Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılar başladığında durumun kontrol altında olduğunu sanıyorduk fakat bu durum (intiharlar) kelimenin tam anlamıyla elimizde patladı." ifadelerini kullandı.

Haaretz'e konuşan ruh sağlığı uzmanları da Nisan 2026'daki intihar vakalarına dikkati çekerek, önceki yılların aynı dönemlerinde bu denli bir artış gözlemlemediklerini belirtti.

Uzmanlar, nisandaki artışın, ordu tarafından askerlere sağlanan ruh sağlığı desteğinin daraltılması nedeniyle yaşandığını iddia ediyor.

Ordu, Şubat 2026'da yedek askerlerin terhis olmadan önce aldıkları "psikolojik destek ve sivil hayata hazırlık" toplantılarını tamamen iptal etti.

İran ile yaşanan savaştan sonra savunma bütçesi artınca, ordu bu destek programlarını tekrar başlattı. Ancak bu karar kağıt üzerinde kaldı çünkü destekler her birliğe ulaştırılmadı.

Özellikle çatışmaların yoğun olduğu kuzey sınırı ile işgal altındaki Batı Şeria gibi bölgelerde görev yapan askerler, son haftalarda hiçbir psikolog veya uzmanla görüşmeden, yaşadıkları travmalarla evlerine gönderildi.

Askerler, yakın çevrelerine "savaşın dehşetine artık dayanamadıklarını" söylüyor

İntiharların en temel nedeni, askerlerin özellikle Gazze Şeridi'nde tanık oldukları yıkım ve ağır travmalar. Bazı askerlerin çevresine "savaşın dehşetine artık dayanamadığını" söylediği ve bu sebeple intihar ettiği belirtiliyor.

Yedioth Ahronoth gazetesi, 24 Kasım 2025'te İsrail'in Gazze Şeridi'nde işlediği soykırım nedeniyle ülkede büyük bir psikolojik çöküş yaşandığını, uyuşturucu bağımlılığında ciddi artış görüldüğünü yazmıştı.

Haberde, "Aralarında çok sayıda askerin de bulunduğu 2 milyon İsrailli psikolojik yardıma ihtiyaç duyuyor. Uyuşturucu bağımlılarının sayısında keskin bir artış yaşanıyor; aileler ve bütün topluluklar parçalanıyor." ifadeleri kullanılmıştı.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda çoğunluğu kadın ve çocuk 72 bin 568 kişi hayatını kaybetti, 172 bin 338 kişi yaralandı.

ABD Başkanı Donald Trump, Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in İran'ın nükleer silaha sahip olmasını sorun olarak görmediğini savunarak, "Almanya'nın hem ekonomik hem de diğer açılardan bu kadar kötü durumda olmasına şaşmamalı." dedi.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Almanya Başbakanı Merz'i eleştirdi.

Merz'in, İran'ın nükleer silaha sahip olmasını sorun olarak görmediğini savunan Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olması durumunda tüm dünyayı rehin alacağını öne sürdü.

Trump, kendisinin İran'la ilgili olarak diğer ülkelerin veya başkanların çok daha önce yapması gerektiği şeyi yaptığını ileri sürerek, "Almanya'nın hem ekonomik hem de diğer açılardan bu kadar kötü durumda olmasına şaşmamalı." ifadesini kullandı.

Merz'den ABD'nin İran'a saldırılarına eleştiri

Almanya'da 27 Nisan'da bir okulda öğrencilerle bir araya geldiği etkinlikte konuşan Merz, ABD'nin İran'daki savaşı hızlı bir şekilde sona erdirebileceğine inanmadığını belirtmişti.

Merz, "Çünkü İranlılar daha önce düşünüldüğünden çok daha güçlüler ve Amerikalıların müzakerelerde gerçekten ikna edici bir stratejisi yok." demişti.

ABD'lilerin, İran'daki bu savaşa hiçbir planları olmadan girdiklerini ve bunun da çatışmayı şimdi sona erdirmeyi daha da zorlaştırdığını savunan Merz, "Bütün bir ulus (ABD) İran liderliği tarafından aşağılanıyor." diye konuşmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a ait limanlara yönelik daha uzun süreli bir deniz ablukasına hazırlık yapmak için danışmanlarına talimat verdiği iddia edildi.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin konuya aşina ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, Trump, İran yönetimini nükleer programından geri adım atmaya zorlamak amacıyla ülkenin petrol gelirlerini ve ekonomik kaynaklarını hedef alan baskıyı sürdürme kararı aldı.

Yetkililer, Trump'ın, Tahran'ı uzun süredir reddettiği nükleer tavizleri kabul etmeye zorlamak amacıyla danışmanlarına İran'a yönelik uzun süreli bir abluka için hazırlık yapma talimatı verdiğini belirtti.

Trump'ın yeniden hava saldırılarına başlama ya da çatışmadan tamamen çekilme seçeneklerini, mevcut ablukayı sürdürmeye kıyasla daha riskli bulduğuna işaret eden yetkililer, Başkanın son görüşmelerde İran'a ait limanlara yönelik deniz trafiğini kısıtlayarak petrol ihracatını baskı altında tutmayı tercih ettiğini aktardı.

Haberde, Trump'a yakın bazı isimlerin Tahran üzerindeki baskının sürdürülmesini önerdiği, bazı isimlerin ise Hürmüz Boğazı'nın kapanması ya da savaşın derinleşmesinin ekonomi ve siyasi açıdan risk oluşturmasından endişe duyduğunu belirttiği aktarıldı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, 28 Şubat'taki ABD-İsrail saldırılarının ardından, 2 Mart'ta, Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatıldığını duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la Pakistan'da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını belirtmişti.

Söz konusu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan'da İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere Kralı 3. Charles ile İran'ın nükleer silah edinmesini engelleme konusunda aynı görüşü paylaştıklarını ifade etti.

Kral Charles'ın ABD Kongresi'ndeki hitabının ardından onuruna verilen yemekte konuşan Trump, Orta Doğu'daki duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Trump, ABD'nin "Orta Doğu'da çalışma yürüttüğünü" belirterek, durumun çok iyi gittiğini savundu.

İran'ın askeri olarak yenildiğini ileri süren Trump, ABD'nin İran'ın herhangi bir nükleer kapasiteye sahip olmasına karşı olduğunun altını çizdi.

"Rakibi askeri olarak mağlup ettik"

Trump, "O rakibi askeri olarak mağlup ettik. Ve o rakibin bir daha asla nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğiz. Charles benimle bu konuda benden daha da fazla hemfikir." ifadelerini kullandı.

Kral Charles'ı, Kongre'deki konuşması için tebrik eden Trump, "Demokratları ayağa kalkmaya ikna etti. Ben bunu hiç başaramamıştım. İnanamadım. Aslında, onu herhangi bir Cumhuriyetçi veya Demokrat'tan daha çok sevdiler." dedi.

Trump, iki ülke arasında "ebedi ve olağanüstü" bağ olduğunu, tarihin "Amerikan vatanseverliği ve İngiliz gururunun birleşiminden daha güçlü bir güç görmediğini" belirtti.

ABD Başkanı Trump, "Amerika'da başlayan Britanya İmparatorluğu elbette burada sona ermedi. Britanya Adaları'nın evlatları, daha önce hiçbir ulusun yapmadığı kadar çok ülke kurdular ve daha fazla medeniyet yaydılar. Güneşin asla batmadığı İngilizce konuşulan bir dünya inşa ettiler ve özgür insanların her zaman örnek alacağı bir model oluşturdular." diye konuştu.

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim Muhammed el-Budeyvi, Suudi Arabistan'da gerçekleşen toplantıda, KİK ülkeleri arasındaki askeri entegrasyonun güçlendirilmesi ve balistik füzelere karşı erken uyarı sistemi projelerinin hızlandırılması kararı alındığını belirtti.

Genel Sekreter Budeyvi, Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde düzenlenen KİK Olağanüstü İstişare Toplantısına ilişkin açıklama yayımladı.

Cidde'de bir araya gelen KİK liderlerinin Orta Doğu'da yaşanan gerilimin yanı sıra İran'ın KİK ülkeleri ve Ürdün'e yönelik saldırılarını görüştüklerini aktaran Budeyvi, bölgedeki krizi sonlandırabilecek diplomatik çözüm yolları ve Körfez ülkelerinin güvenlik endişelerini giderecek anlaşma olanaklarının ele alındığına işaret etti.

"Saldırılar, Körfez ülkelerinin İran'a duyduğu güveni ciddi anlamda sarstı"

Söz konusu ülkelerdeki sivil tesisleri ve altyapıyı hedef alan İran saldırılarının kınandığını belirten Budeyvi, KİK ülkeleri ve Ürdün'ün egemenliğine yönelik saldırılarda can ve mal kaybının yaşandığını hatırlattı.

Budeyvi, "Liderler, İran'ın söz konusu ülkelere yönelik saldırıların uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilkelerinin ağır ihlali anlamına geldiğini ifade etti. Bahsi geçen saldırılar, Körfez ülkelerinin İran'a duyduğu güvenin ciddi anlamda sarsmasına yol açtı. Bu güvenin yeniden tesisi için İran'ın ciddi adımlar atması gerekir." ifadelerini kullandı.

Toplantıya katılan liderlerin, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesi uyarınca üye ülkelerin bireysel ve toplu meşru müdafaa hakkına sahip olduğunu teyit ettiklerini aktaran Budeyvi, herhangi bir KİK üyesine olabilecek saldırının tüm ülkelere yapılmış sayılabileceğine dikkati çekti.

Zarar gören enerji tesisleri hızlı şekilde yeniden devreye alındı

Kriz sırasında zarar gören enerji tesislerinin hızlı şekilde yeniden devreye alındığına vurgu yapan Budeyvi, enerji arzının sürdürüldüğünü ve tedarik zincirindeki aksaklıkların giderildiğine işaret etti.

KİK liderlerinin ayrıca, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda seyrüseferi engellemeye yönelik girişimlerini kesin şekilde reddettiğinin altını çizen Budeyvi, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanmasının önemine dikkati çekti.

KİK ülkeleri arasındaki projeleri hızlandırma talimatı

Toplantıya katılan liderlerin, Körfez ülkeleri arasında ortak projelerin tamamlanmasının hızlandırılması talimatı verdiğini belirten Budeyvi, ulaştırma ve lojistik projeleri ile Körfez demiryolu projesinin hızla tamamlanmasının istendiğini kaydetti.

KİK ülkeleri arasındaki elektrik bağlantı projesinin öneminin değerlendirildiğini aktaran Budeyvi, ayrıca üye ülkeler arasında petrol ve doğalgaz boru hattı projesi ile su şebekesi bağlantı projesinin kurulmasına yönelik adımların hızlandırılması ve stratejik Körfez rezerv bölgelerinin oluşturulmasına ilişkin çalışmaların ilerletilmesi talimatının verildiğine işaret etti.

Budeyvi, KİK ülkeleri arasındaki askeri entegrasyonun güçlendirilmesi ve balistik füzelere karşı erken uyarı sistemi projelerinin hızlıca tamamlanmasının öneminin teyit edildiğini kaydetti.

ABD'de yapılan ankette, "ABD dış politikasının diğer ülkelerin çıkarlarını göz ardı ettiğini" bildirenlerin sayısının en yüksek seviyeye ulaştığı gözlemlendi.

Merkezi ABD'de bulunan Pew Research şirketi, 23-29 Mart tarihlerinde 3 bin 500'den fazla katılımcıyla anket düzenledi.

Katılımcılara ankette "ABD'nin dış politika kararları alırken diğer ülkelerin çıkarlarını ne ölçüde dikkate aldığı" sorusu yöneltildi.

Anket sonuçlarına göre, "ABD dış politikasının diğer ülkelerin çıkarlarını göz ardı ettiğini" bildirenlerin oranı ilk kez yüzde 53'e ulaştı.

Bu oran, 2021-2025 yıllarında görevde bulunan Joe Biden'ın yönetimi dönemine denk gelen 2023'te yüzde 27 olarak kayda geçmişti.