Dijital çağda yaşamlar giderek daha fazla veriyle temsil edilirken, ölüm ve yas süreçleri hâlâ büyük ölçüde fiziksel dünyaya sıkışmış durumda. SimmortalS Kurucu Ortağı Rahel Saranga, bu iki dünya arasındaki kopukluktan yola çıkarak insan hikâyelerini dijitalde yaşatmayı hedefleyen yeni nesil bir hafıza platformu geliştirdi. Saranga’nın fikri hem kişisel bir kayıp deneyimi hem de dijital dünyadaki eksiklikleri gözlemlemesiyle şekillendi.
Ekonomist’in 10 - 23 Mayıs 2026 tarihli sayısından
Günümüzde bireylerin fotoğrafları, videoları ve yazışmaları dijital ortamda yoğun şekilde birikirken, vefat sonrası bu içeriklerin düzenli, anlamlı ve kalıcı bir yapıya dönüşememesi önemli bir boşluk yaratıyor. Özellikle sosyal medya platformlarında yer alan aktif olmayan ya da erişilemeyen hesaplar, dijital mirasın nasıl sahipsiz kaldığını gözler önüne seriyor.
Saranga, bu soruna çözüm ararken hem kültürel hem de tarihsel bir perspektife yöneldiğini belirtiyor. Osmanlı döneminde mezar taşlarının yalnızca bir isim ve tarih değil; aynı zamanda kişinin kimliğini, mesleğini ve sosyal bağlarını anlatan bir hafıza alanı olduğunu hatırlatan Saranga, aslında hatırlanma kültürünün yeni bir formata taşınması gerektiğini ifade ediyor.
QR kod uygulamaları
Saranga, bu noktada hem kültürel hem de tarihsel bir referans alanına yöneldiğini belirtiyor ve şöyle devam ediyor: “Yurt dışında mezarlıklarda kullanılan QR kod uygulamalarını gördüğümde, fiziksel hafıza ile dijital hafızanın bir araya gelebileceğini düşündüm. SimmortalS’ın çıkış noktası tam olarak burası oldu. İnsan hikâyelerini koruyan ve anlamlı bir şekilde geleceğe taşıyan bir yapı kurmak istedim.” Bu yaklaşımın temelinde ‘hatırlanma’ kavramı yer alıyor. Saranga, insanın en temel psikolojik ihtiyacının hatırlanmak olduğunu vurgulayarak, bu ihtiyacı dijital bir yapıya dönüştürmeyi hedeflediklerini ifade ediyor.
Dijital anı sayfası
Mayıs 2025’te yazılım süreci başlayan SimmortalS, Şubat 2026 itibarıyla kullanıma açıldı. Girişimin teknik ve stratejik altyapısı Hakan Ağırkaya ve Yasin Boeno ile birlikte oluşturulurdu. SimmortalS, kullanıcıların bir kişi adına anı sayfası oluşturmasına imkân tanıyor. Bu sayfalarda fotoğraflar, videolar ve yaşam hikâyeleri bir araya getirilerek dağınık dijital içerikler tek bir bütün haline getiriliyor. Saranga, bu noktayı şöyle özetliyor: “Genellikle bir insana ait hatıralar farklı kişilerde dağınık halde bulunur. Bu platform sayesinde tüm bu parçalar bir araya geliyor ve zamanla yaşayan, büyüyen bir dijital hafızaya dönüşüyor.” Platformun en önemli teknolojik bileşenlerinden biri SimmTag® QR sistemi. Mezar taşlarına entegre edilen bu özel QR kodlar sayesinde ziyaretçiler, doğrudan kişinin dijital anı sayfasına ulaşabiliyor.
Yurt dışı hedefleri
Önümüzdeki beş yıl içinde SimmortalS’ı global ölçekte referans gösterilen bir platform haline getirmeyi hedeflediklerini söyleyen Saranga, global genişleme stratejilerinde Hollanda, Almanya ve İngiltere’nin öncelikli pazarlar arasında yer aldığını, uzun vadede ise farklı kültürlere uyum sağlayabilen, çok dilli ve sürdürülebilir bir dijital hafıza ekosistemi kurmayı hedeflediklerini vurguluyor.
Yas ekonomisi büyüyor
The Business Research Company’nin araştırmalarına göre, küresel vefat hizmetleri pazarı yaklaşık 120 milyar dolar büyüklüğe ulaşmış durumda. Buna ek olarak Precedence Research, dijital miras ve dijital hatıra kategorisinin yaklaşık 23 milyar dolarlık bir pazar oluşturduğunu ortaya koyuyor. Bu da teknoloji odaklı, yenilikçi çözümler için ciddi bir büyüme alanı olduğunu gösteriyor.
