İDİL ÇAMLIBEL
Yaklaşık 15 milyar dolarlık üretim büyüklüğüne ulaşan Türkiye mobilya sektörünün stratejik alt kollarından biri olan ofis mobilyaları, üretimde yüzde 30-35, ihracatta ise yüzde 25 pay alarak yüksek katma değerli üretimin lokomotif alanlarından biri haline geliyor. Yaklaşık 4 milyar dolarlık ekonomik hacme ulaşan sektör, bugün 100'ün üzerinde ülkeye ihracat gerçekleştiriyor. Bu pazarın dikkat çeken oyuncularından Zivella, 25 yıl önce Rize'de başlayan yolculuğunu bugün dört kıtada 50'den fazla ülkeye uzanan bir ihracat ağına dönüştürdü.
1999'da kurulan Zivella, önce Rize'den Gürcistan'a yaptığı ihracatla başladığı yolculuğunu 2004 yılında Azerbaycan'a taşıdı. 2010 sonuna kadar Azerbaycan merkezli çalışan Zivella, ardından Türkiye'ye döndü ve İstanbul'daki mağazalarını büyüttü. 2011 yılında tedarikçilerinin üretimi bırakmasıyla kendi üretimine geçen şirket, bugün yıllık 160-180 bin ürün kapasitesiyle ofis mobilyası sektöründe Türkiye’de öne çıkan markalardan biri oldu.
BEKLEME ALANLARINDA BOŞLUK GÖRDÜLER
Pazarlama eğitimi almadan, satış tarafından sektöre giren Zivella Yönetim Kurulu Başkanı Abdurrahman Uzun, kardeşi ve ortağıyla birlikte çıktığı bu yolda önce rakiplerini analiz ettiğini anlatıyor : "Pazarlama nedir bilmiyordum, 5-6 ay boyunca markalaşma üzerine araştırmalar, okumalar yaptım. Analizlerimiz sonucunda edindiğimiz sonuç: bekleme alanlarındaki ürünlerde ülke genelinde ciddi bir eksik olduğu. Rakiplerimizin ürünlerine baktığımızda çeşitliliğin çok az olduğunu fark ettik. Sanki pazarda bedava bir ürün var, her yerde aynısı satılıyor gibiydi."
Bekleme alanları üzerinde yoğunlaşan marka, bu sayede mimarların dikkatini çekti. Abdurrahman Uzun sözlerini şöyle sürdürdü: "Alternatif ürünler sunduğumuz için mimarlarla ilişkimizi hızlı kurduk. Tasarım hassasiyeti olunca minimal, temiz ürünler sunduk; bunu da kaliteyle destekledik."
20 MİLYON DOLARI AŞAN CİRO
Şirket, 6 ay içinde 20 bin ürün tasarlayıp üretti. Kamuya bağlı özel sektör dinamikleriyle şekillenen mobilya sektöründe son bir yılda genel bir daralma yaşandığını belirten Abdurrahman Uzun, ciro bazında enflasyondan arındırılmış büyümenin yüzde 3 seviyesinde kaldığını söyledi : "Pazar tüketim anlamında küçülüyor ama biz bu pazarın içinde hacmimizi koruyup büyütüyoruz." 2025'i 20 milyon doların üzerinde ciroyla tamamlayan Zivella'nın yurt dışı satışları geçmişte yüzde 50-55 seviyelerine kadar çıkmıştı; ihracatı zorlayan güncel regülasyonlar nedeniyle bu oran şu anda yüzde 35'lerde, fakat amacımız bu orani tekrardan yüzde 50 bandına çekebilmek.
AZERBAYCAN VE ÖZBEKİSTAN'DA KENDİ MAĞAZALARI VAR
Azerbaycan ve Özbekistan'da kendi mağazalarıyla faaliyet gösteren şirket; Yunanistan, Bulgaristan, Romanya, Gürcistan, Irak, Katar, Dubai ve Suudi Arabistan'ı potansiyel pazarlar arasında sayıyor, oralara ihracat yapıyor. İtalya'da bir AVM projesine imza atan Zivella, Senegal'e, Güney Afrika'ya ve Avustralya'ya da ürün satışı gerçekleştirdi. Özyeğin, Yeditepe, Medicana, Memorial ve Liv Hospital gibi kurumsal projelerde de yer alan marka, mağazacılık modeli yerine bayilik sistemine girmeden büyümeyi tercih ediyor.
Abdurrahman Uzun bu tercihin nedenini şöyle özetliyor: "Cadde mağaza kültürü değişti, AVM kültürü değişti, pandemi sonrası alışkanlıklarımızın hepsi çok değişti. Eskiden mağazaya 10 müşteri gelirken şimdi 3 geliyor. Bu yüzden mağazalaşma yerine dijital tarafa, web sitemize yatırım yapıyoruz; yapay zeka dostu bir web sitesine dönüştürüyoruz."
HEDEFTE KİŞİYE ÖZEL 3D BASKI TEKNOLOJİSİ
Abdurrahman Uzun, 2026 için ürün tasarımına geri dönüşüm ve sürdürülebilir üretim. Daha uzun vadeli bir hedeften de söz ediyor: kişiye özel 3D printer ile mobilya üretimi. "Bu makineyle bir koltuğu tek başına üretebiliyorsunuz. Bunu mobilyaya entegre etmek istiyoruz. Türkiye'de bu alanda henüz mobilya üreten bir şirket yok, biz bu makineyi satın alacağız. 2027'de realize olur diye düşünüyoruz. Bu makineyle bir sandalyeyi bir günde üretip bitirebiliyorsunuz; tasarımcılar ve markalar açısından büyük bir gelişme."
"ZİVELLA YAPTIYSA BİZ DE YAPARIZ DEDİLER"
Sektörde son dönemde yürüttükleri Ar-Ge çalışmalarına da değinen !, pandemi sonrası yaptıkları bir ankette kuşaklar arası beklentilerin daraldığını gözlemlediklerini aktarıyor: "20-30 yaş grubu deneyim ve sessizlik odaklı, 30-40 yaş esneklik ve teknoloji odaklı, 40-50 yaş denge ve ergonomi odaklı, 50 yaş üstü ise konfor ve sürdürülebilirlik odaklı ürünler talep ediyor. Biz de kendi araştırmalarımıza göre konumlanıyoruz."
Sektörde büyük oyuncuların gölgesinde hızla görünür hale geldiklerini vurguladı, markanın sektöre kattığı tasarım farkındalığından gurur duyduğunu belirtiyor: "'Zivella yaptıysa biz de yaparız' dedi diğer şirketler. Bu bizi mutlu etti; sektörün tamamen yapılabilir olduğuna dair inancı artırdık."
Son dört yılda Avrupa'dan 9 tasarım ödülü alan Zivella, Türkiye'de ofis mobilyası kategorisinde ödül sıralamasında birinci sırada yer alıyor. Amerika pazarına yönelik değerlendirmelerde bulunan Abdurrahman Uzun, şu şekilde açıkladı : "Amerika pazarı çok değişik, hacmi çok yüksek, ciddi bir altyapıya ihtiyacımız var. Yurt dışına açılan insanların, gideceği ülkelerin ticaretinden önce kültürüne bakması gerekiyor. Yoksa ciddi maliyetlerle uğraşmak zorunda kalırsınız.”
