USD/TRY
Döviz Çevirici
TRY
USD
EUR
Hesapla

Doğrudan satış sektörü Türkiye'de dünya ortalamasının üzerinde büyüyor 

Songül Bilgili
Songül Bilgili
Doğrudan satış sektörü Türkiye'de dünya ortalamasının üzerinde büyüyor 
Dünyada doğrudan satış sektörü 179 milyar dolar büyüklüğe ulaştı. Türkiye’de ise geçtiğimiz son 3 yılda yüzde 5 oranında büyüme gerçekleştiren sektör bugün, 3 milyar TL’lik hacme sahip. Türkiye’de sektör dünya ortalamasının üzerinde büyüme gösteriyor.

Dünya Doğrudan Satış Dernekleri Federasyonu’nun (WFDSA) açıkladığı pandeminin etkisindeki 2020 yıl verilerine göre dünya doğrudan satış sektörü 179 milyar dolar büyüklüğe ulaştı. 2019 yılına göre sektör tüm dünyada yüzde 2.3 oranında büyüme gösterdi. Türkiye’de ise 2020 sonunda 3 milyar TL’lik büyüklüğe ulaştığı tahmin edilen sektörün son üç yılda yüzde 5’lerde büyüdüğü gözleniyor. Sektör işsiz kalanların, kendi işinin patronu olmak isteyenlerin ve ek işe ihtiyacı olanların ilgi odağı olmuş durumda.

PAZARIN LİDERİ ABD


WFDSA verilerine göre pandemi özellikle Avrupa pazarında sektör büyüklüklerini etkiledi. Pek çok ülkede bir önceki yıla göre durağanlık yaşanırken Türkiye son 2 yılda yakaladığı büyümeyi 2020 yılında da sürdürdü. Yüzde 5 oranında büyüme gösteren Türkiye, Avusturya, Almanya, Fransa gibi sektörün geleneksel pazarlarının üstünde bir büyüme grafiği gösterdi. 2020 yılı verilerine göre doğrudan satış sektöründe en büyük pazarlar hala yüzde 22 payıyla ABD, yüzde 11 ile Çin, yüzde 10 ile Almanya ve Kore ‘ya ait. Global satışların yüzde 47’sini ise Asya pazarı oluşturuyor. Afrika pazarı ise son üç yılda dikkat çeken büyüme grafiği gösteriyor. Tüm bölgeler arasındaki en yüksek büyüme oranı ise yüzde 6’lık büyüme oranıyla Afrika’ya ait.

GİRİŞİMCİLİKLE ÖZDEŞLEŞİYOR


2010 yılından bu yana Türkiye’de faaliyet gösteren QNET’in Türkiye, Orta Asya ve Rusya Bölge Müdürü Cem Geyik, Türkiye’de sektörün girişimcilikle özdeşleştiğini bu nedenle giderek daha fazla insanın sektörde yer almaya başladığını söylüyor.

Dünya verilerinin Türkiye’nin Asya-Pasifik ülkeleri gibi doğrudan satış sektörünün yıldızının parladığı ülkeler arasında yer aldığını da vurgulayan Geyik, "Sektör pandemiye rağmen dünya büyüklüğünün üzerine çıktı. Son 3 yılda istikrarlı bir büyüme yakaladı. Sektör Türkiye gibi dinamik bir pazarda tam da olması gerektiği gibi girişimcilik olarak algılanmaya başladı. Bizim de QNET olarak Akademetre ile bu yıl yaptırdığımız araştırmada insanlar doğrudan satışı girişimcilik olarak algılıyorlar. Ek iş, ek gelir sağlamak için doğrudan satışa cesaretle atılıyorlar. Hem dünya verileri hem de bizim araştırmamız ülkemizin potansiyelinin yüksek olduğunu ortaya koyuyor" diye anlatıyor.

SAĞLIK ÜRÜNLERİNE İLGİ ARTTI


WFDSA verilerine göre, 2020 yılında pandeminin de etkisiyle sağlık ürünlerinin satışlarında yüzde 36’lık bir pay oluştu. Sağlık ürünlerini yüzde 26’lık oranla kozmetik ve kişisel bakım ürünleri izledi. Ürün kategori satışlarını değerlendiren Geyik, şöyle devam ediyor:

"Pandemi sağlık ürünlerini öne çıkardı. Bu sonuçlar oldukça doğal, QNET olarak Türkiye’de de yüzde 50 ile kişisel bakım ve saat, yüzde 30 ile ev ve yaşam, yüzde 19 ile tatil ve yüzde 1 ile diğer ürün kategorilerinden satış sağladık. 2021 yılında da koşullardan bağımsız büyümeye devam ediyoruz. 100 binin üzerinde girişimci ve müşterimizle pandemi nedeniyle iş kaybı yaşayanlar, sektör değiştirmek isteyenler, zaman ve mekandan bağımsız çalışmak isteyen girişimciler için büyük fırsat sunuyoruz."

Z KUŞAĞI GİRİŞİMCİ RUHLU


QNET ve Akademetre’nin iş birliğiyle 2021 yılında Türkiye’de girişimcilik algısına ayna tutan bir araştırma gerçekleştirdi. “Doğrudan Satışa, Esnek Çalışma Modeline, Ek İşe Yönelik Yaklaşımlar ve Covid-19 Sürecinin Etki Değerlendirmesi” başlıklarında yapılan araştırmada girişimcilik algısı cinsiyet, yaş ve bölgesel kriterlere göre değişim gösteriyor.

Araştırmanın gençlerin ‘’kendi işini kurmak, risk almak, güçlü ve bağımsız olmak’’ gibi kavramları ‘’Girişimcilikle’’ bağdaştırdığını ortaya çıkardığını belirten QNET Pazarlama ve İletişim Müdürü Irmak Sütçü ise şunları anlatıyor:

"Araştırmaya katılan kadınların 85,6‘sı ‘kendi işimi kurmayı isterim’ derken, erkeklerin ise 78,3’ü bu soruya olumlu yanıt veriyor. Yine aynı şekilde gençlerimizin özellikle de ‘’Z’’ jenerasyonu kendinden önceki kuşaklara göre girişimcilik konusunda daha hevesli. X jenerasyonundan, Y kuşağına geçerken girişimcilik konusundaki istek sadece yüzde 0,3’lük bir artış gösterirken; Y kuşağından, Z jenerasyonuna gelindiğinde bu istek yüzde 3,4’lük bir artış göstererek yüzde 85 seviyesine çıkıyor. Bu veriler, gençlerin ve kadınların bağımsız olma fikrini sevdiğini ve bu fikirler çerçevesinde harekete geçmekten korkmadıklarını gösteriyor."

’KAZANÇ’ FAKTÖRÜ ÖNE ÇIKIYOR


Araştırmada her 5 kişiden 1’nin doğrudan satış faaliyetlerini girişimcilik olarak gördüğünü ifade eden Sütçü, “Bu bizim için çok önemli bir nokta. QNET olarak kendi işini yapmak, esnek çalışma koşullarıyla ek kazanç sağlamak isteyenlere girişimci olma fırsatı sunuyoruz. Araştırmada sorulara yanıt verenlerin yüzde 76,’sı girişimcilik faaliyetlerine ‘’kazanç elde etmek’’ amaçlı başlayabileceklerini söylerken sonraki en büyük sebeplerin ‘’sevdiği işi yapmak’’ olduğunu görüyoruz. ‘’Kendi işinin patronu olmak” ve “esnek çalışabilme’’ gibi nedenler de araştırmada girişimci olmanın motivasyonunu arttıyor. İçinde bulunduğumuz doğrudan satış sektörü tüm bu kavramların üzerinden yükseliyor ve her yıl daha fazla insanı sektöre katarak girişimci olmaları yönünde yüreklendiriyor” diye ekliyor.

PANDEMİDE SEKTÖRE YÖNELENLER ARTTI


Pandemi koşullarının da doğrudan satış sektörünü büyüttüğünü ifade eden Irmak Sütçü, salgın döneminde evden çalışma modeline geçilmesi, esnek çalışma sisteminin pek çok işe hakim olması ve ek kazanç isteğinin artması faktörlerinin bu büyümede etkili olduğu belirtiyor. Sütçü, "Pandemi içinde bulunduğumuz doğrudan satış sektörüne yeni girişimciler kazandırdı. Yaptığımız araştırmada Z kuşağının girişimci yönü daha kuvvetli olsa da Y kuşağı da azımsanmayacak ölçüde bu dönemde sektöre ilgi gösterdi" diyor.

 
0
EKONOMİST YENİ SAYI
Ekonomist Dergisini takip etmek için abone olun.
ABONE OL