Bist 100
9179,48
-1,66%
Bist 100
Dolar/TL
31,1432
0,121%
Dolar/TL
Euro/TL
33,816
0,0573%
Euro/TL
Euro/Dolar
1,0846
-0,059%
Euro/Dolar
Altın/Gram
2032,59
0%
Altın/Gram
Piyasaları
İncele
USD/TRY
Döviz Çevirici
TRY
USD
EUR
Hesapla

Yeni yasa vergide neleri değiştiriyor?

19 Nisan 2022
Yeni yasa vergide neleri değiştiriyor?
M. FATİH KÖPRÜ / EY DİREKTÖR
[email protected]

8 Nisan’da Meclis Başkanlığına sunulan ve vergi ile ilgili hükümler de içeren yasa teklifi Genel Kurulda kabul edilmesinin ardından 15 Nisan’da Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Bu yasada gelir ve kurumlar vergisiyle ilgili düzenlemelerin yanında KDV ve vergi usul yasası ile ilgili değişiklikler de bulunuyor. Aşağıda bu konuları özetlemeye çalıştık.

YASAKLI REKLAM GİDER YAZILAMAZ


Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurtdışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarının, yetkili en az bir kişiyi Türkiye'de temsilci olarak belirlemeleri gerekiyor. Ayrıca bu kişinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer vermeleri de 5651 sayılı yasayla zorunlu hale getirilmişti.

İlgili yasada bu zorunluluğa uymayanlar hakkında uygulanacak yaptırımlar da belirlenmiş durumda. Buna göre belirlenen zorunluluklara uymayan firmalara belli sürelerin sonunda idari para cezası kesiliyor.

İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren otuz gün içinde bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, Türkiye'de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin yeni reklam vermesi yasaklanıyor.

Gelir ve kurumlar vergisi yasalarında ticari kazancın/ kurum kazancının tespitinde indirilemeyecek giderler (Kanunen kabul edilmeyen giderler-KKEG) sayılıyor. Yeni yasayla ilgili maddelere eklenen hükümler uyarınca, hakkında reklam yasağı uygulananlara verilen reklamlara ilişkin giderler ticari kazançtan/kurum kazancından indirilemeyecek.

HEKİMLERİN KAZANÇLARININ VERGİLENDİRİLMESİ


Serbest meslek mükellefiyeti bulunan ve ayrı bir muayenehanesi bulunmaksızın faaliyetlerini özel sözleşmelere istinaden; özel sağlık kuruluşları ile vakıf üniversitelerine ait sağlık kurum ve kuruluşlarında yürüten diş hekimleri dahil hekimler ile tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan kişilerin gelirlerinin ücret olarak mı serbest meslek kazancı olarak mı vergilendirileceği hususunda tereddütler vardı.

Yeni yasayla bir veya birden fazla özel sağlık kuruluşu ile sözleşme düzenleyerek hekimlik faaliyetini yürüten hekimlerin serbest meslek erbabı olarak kabul edileceği yönünde düzenleme yapıldı. Buna göre elde ettikleri kazançlar da serbest meslek kazancı hükümlerine göre vergilendirilecek.

FARKLI BİR KV ORANI DAHA


Kurumlar vergisi (KV) oranı yasada yüzde 20 olarak yer alıyor. Ancak geçtiğimiz yıl çıkan bir yasayla (7316 sayılı) bu oran, kurumların 2021 yılı vergilendirme dönemine ilişkin kazançları için yüzde 25, 2022 yılı vergilendirme dönemine ilişkin kazançları için ise yüzde 23 olarak belirlenmişti.

Yeni yasayla, KV oranıyla ilgili bir düzenleme daha yapıldı. Buna göre bankalar, 6361 sayılı Kanun (Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu) kapsamındaki şirketler, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri için kurumlar vergisi oranı yüzde 25'e yükseltildi.

Bu hüküm aslında 2023 yılı vergilendirme dönemi kurum kazançlarına uygulanmak üzere yürürlüğe girmiş olmakla birlikte başka bir madde ile söz konusu oran değişikliğinin ilgili kurumların 2022 kazançlarına da uygulanmasını sağlandı.

Buna göre yukarıdaki kurumların 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerinden başlamak üzere 1 Ocak 2022 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine ait kurum kazançları üzerinden yüzde 25 oranında kurumlar vergisi ödenecek.

TEKNİK İFLAS VE SERMAYE TAMAMLAMA


Türk Ticaret Kanunu'nun 376'ıncı maddesinde sermayenin kaybı, borca batık olma durumu hakkında hükümler yer alıyor. Yeni yasayla bu madde kapsamında sermayenin tamamlanmasına karar verilen şirketin ortakları tarafından zarar sebebiyle karşılıksız kalan kısmı kapatacak miktarda aktarılan tutarların kurum kazancının tespitinde dikkate alınmaması yönünde bir düzenleme yapıldı.

YATIRIM FONU GELİRLERİNE İSTİSNA


Portföyü TL cinsinden enstrümanlardan oluşan yatırım fonu katılma paylarının fona iadesinden elde edilen gelirler kurumlar vergisi istisnası kapsamına alındı. Bu istisnaya gayrimenkul yatırım fonlarının fona iadesinden elde edilen gelirler de dahil.

Daha önceden alınmış olan söz konusu fon katılma paylarının, yasanın yayım tarihinden sonra fona iadesinden elde edilen gelirlerin de kurumlar vergisi istisnasından yararlanması gerektiği kanaatindeyiz.

Diğer taraftan kurumların dönem sonu itibarıyla portföylerinde bulunan bu fon katılma paylarının borsa rayicine göre değerlenmesinden kaynaklanan değer artış kazançlarının da kurumlar vergisi istisnasından yararlanabileceğini hatırlatmak isteriz.

Portföyünde yabancı para birimi cinsinden varlık ve altın ile diğer kıymetli madenler ve bunlara dayalı sermaye piyasası araçları bulunan yatırım fonlarından elde edilen gelirlerin bu istisnadan yararlanamayacağı da unutulmamalı.

YABANCILARA GAYRİMENKUL SATIŞLARI


Bedeli döviz olarak Türkiye'ye getirilmek kaydıyla, yabancılara yapılan konut veya iş yeri teslimlerinde KDV istisnası uygulanıyor. Ancak bu istisna sadece konut veya iş yeri olarak inşa edilen binaların ilk tesliminde geçerli.

İstisna kapsamında teslim alınan konut veya iş yerinin bir yıl içerisinde elden çıkarılması halinde zamanında tahsil edilmeyen verginin, tecil faiziyle birlikte tapu işleminden önce elden çıkaran tarafından ödenmesi gerekiyordu. Yeni yasanın 1 Mayıs'ta yürürlüğe girecek hükmü ile yukarıdaki bir yıllık süre üç yıla çıkarılıyor.

İNŞAAT İŞLERİNDE KDV İSTİSNASI


İmalat sanayii ile turizme yönelik yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal teslimleri ve hizmet ifaları 2025 yılı sonuna kadar KDV'den istisna ediliyor. Uygulama 1 Mayıs'ta başlıyor.

ELEKTRİKLİ ARAÇ İMALATINDA İSTİSNA


Türkiye'deki AR-GE faaliyetleri sonucunda geliştirilen elektrik motorlu taşıt araçlarını Türkiye'de üreten mükelleflere, bu araçların geliştirilmesine yönelik verilen ve yatırım teşvik belgesi kapsamında yer alan mühendislik hizmetleri 2023 yılı sonuna kadar KDV'den istisna olarak değerlendirilecek.

VUK'TAKİ YENİLİKLER


Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) 359'uncu maddesinde kaçakçılık suçları ve bunlara ilişkin hapis cezalarına yer veriliyor. Yeni yasayla, bu cezaların uygulanmasına ilişkin önemli değişiklikler yapılıyor.

  • 359' uncu maddedeki fiilleri işleyenlere verilecek hapis cezalarının alt ve üst sınırları VUK'da belirlenmiş durumda. Yeni yasayla bu cezaların üst sınırlarının artırıldığını görüyoruz. Buna göre cezanın üst sınırı üç yıl olanlar beş yıla, beş yıl olanlar ise sekiz yıla çıkarılıyor.

  • Yeni yasayla, soruşturma ve kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi ve bu suretle verilecek hapis cezalarından belli oranlarda indirim yapılması imkânı getiriliyor. Bunun için 359'uncu maddede sayılan suçlar bakımından tarh edilen vergilerin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısının ödenmesi ve vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi gerekiyor.

  • Yasada, tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek hapis cezasının yarı oranında indirilmesine yönelik düzenleme yer alıyor.

  • Kaçakçılık suçlarının birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanunu'nun 43'üncü maddesinde yer alan "zincirleme suç" hükümleri uygulanabilecek.

  • 359' uncu maddede yazılı suçlara ilişkin yürütülmekte olan soruşturma ve kovuşturmalarda mütalaaya konu fiilin, başka bir kişi tarafından veya başka bir kişiyle birlikte işlendiğinin ortaya çıkması durumunda, bu kişi bakımından kamu davası açılabilmesi için rapor düzenlenmesi ve mütalaa verilmesi koşulunun aranmaması hükme bağlanıyor.

  • Etkin pişmanlık ve zincirleme suç uygulamalarının, belirli şartların mevcudiyetine bağlı olarak, yargı mercilerinde veya infaz aşamasında olan dosyalar için de uygulanabilmesine yönelik geçici madde hükmü düzenleniyor.

0


  • ALTIN GRAM - TL 2032,59 0%
  • ALTIN ONS 2030 -0,12%
  • BIST 100 9179,48 -1,66%
  • DOLAR/JAPON YENI 150,479 -0,136%
  • DOLAR/KANADA DOLARI 1,35262 0,14771%
  • DOLAR/RUS RUBLESI 92,05 -0,8012%
  • DOLAR/TURK LIRASI 31,1432 0,121%
  • EURO/DOLAR 1,0846 -0,059%
  • EURO/TURK LIRASI 33,816 0,0573%
  • STERLIN/DOLAR 1,26833 -0,01261%
Günün En Çok Okunanları
EKONOMİST YENİ SAYI
Ekonomist Dergisini takip etmek için abone olun.
ABONE OL