USD/TRY
Döviz Çevirici
TRY
USD
EUR
Hesapla

Yapay zeka büyüdü, elektrik tüketimi patladı: İrlanda'da yeni dönem başladı

İrlanda'da veri merkezleri 2025 yılında ülkenin toplam elektrik tüketiminin yüzde 23'ünü kullandı. Yapay zekâ yatırımlarıyla büyüyen sektör, enerji politikalarını yeniden şekillendiriyor.

Harika Pelin Şengül
Harika Pelin Şengül
Son Güncellenme:
Yapay zeka büyüdü, elektrik tüketimi patladı: İrlanda'da yeni dönem başladı

İrlanda'da veri merkezlerinin enerji tüketimi her yıl daha da büyüyor. Ülkenin resmi verilerine göre 2025 yılında veri merkezleri, toplam elektrik tüketiminin yüzde 23'ünü tek başına kullandı. Yapay zekâ yatırımlarının hız kazanmasıyla birlikte bu oran son yılların en yüksek seviyesine ulaştı.

İrlanda Merkez İstatistik Ofisi'nin (CSO) yayımladığı verilere göre veri merkezleri 2025 yılında 7.663 GWh elektrik tüketti. Bir önceki yıl bu rakam 6.973 GWh seviyesindeydi. Böylece tüketim sadece bir yılda yüzde 10 arttı. Aynı dönemde ülkenin genel elektrik tüketimindeki artış ise yüzde 2'de kaldı.

Son 10 yılda tablo tamamen değişti

Veriler, büyümenin uzun vadede çok daha dikkat çekici olduğunu gösteriyor. 2015 yılında veri merkezleri ülke elektriğinin yalnızca yüzde 5'ini kullanırken, 2025'te bu oran yüzde 23'e çıktı. Bu da 10 yılda yaklaşık yüzde 360'lık bir artış anlamına geliyor.

Çeyrek dönem verileri de yükselişin hız kesmediğini ortaya koyuyor. 2015'in ilk çeyreğinde 291 GWh olan tüketim, 2025'in son çeyreğinde 1.991 GWh'ye ulaştı. Böylece tüketim yaklaşık yüzde 584 arttı.

Konutlarla arasındaki fark hızla kapanıyor

2025 verilerine göre konutların toplam elektrik tüketimindeki payı yüzde 28 oldu. Veri merkezleri ise yüzde 23 ile bu seviyeye oldukça yaklaştı.

Yapay zekâ sistemlerini çalıştıran sunucu tesislerinin sayısı dünya genelinde artarken, enerji ihtiyacı da aynı hızla yükseliyor. Bu durum hem elektrik altyapısı hem de enerji maliyetleri konusunda yeni tartışmaları beraberinde getiriyor.

Veri merkezlerinin büyük bölümü Dublin'de bulunuyor

Yaklaşık 5 milyon nüfusa sahip İrlanda'da 89 civarında veri merkezi faaliyet gösteriyor. Bu tesislerin önemli bölümü Dublin ve çevresinde yer alıyor.

Microsoft, AWS, Google ve Meta gibi teknoloji şirketleri en büyük veri merkezlerinin sahibi konumunda. Bu şirketler tesisleri bulut hizmetleri ve yapay zekâ altyapıları için kullanıyor. Diğer veri merkezleri ise farklı şirketlere hizmet sunan işletmeciler tarafından yönetiliyor.

İrlanda yeni bağlantılara sınır getirdi

Elektrik talebindeki hızlı artış nedeniyle İrlanda Kamu Hizmetleri Düzenleme Komisyonu (CRU), 2021 yılında yeni veri merkezlerinin elektrik şebekesine bağlanmasını ciddi ölçüde sınırlandıran bir karar aldı.

Bu uygulama kapsamında yeni tesislerden kendi elektrik üretim çözümlerini kurmaları veya Dublin dışındaki bölgelere yatırım yapmaları istendi.

Ancak alınan önlemler tüketimdeki yükselişi durdurmadı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), daha önce veri merkezlerinin 2026 yılında İrlanda'nın toplam elektrik tüketiminin üçte birine ulaşabileceğini öngörmüştü. 2025 verileri de bu ihtimalin hâlâ geçerliliğini koruduğunu gösteriyor.

Yeni dönemde yenilenebilir enerji şartı var

İrlanda yönetimi, 2025 sonunda eski uygulamanın yerine Büyük Enerji Kullanıcıları (LEU) Bağlantı Politikası'nı yürürlüğe aldı.

Yeni kurallar kapsamında 10 MVA üzerindeki veri merkezleri, ihtiyaç duydukları elektriği destekleyecek esnek üretim sistemlerini kendi sahalarında bulundurmak zorunda olacak. Ayrıca faaliyete başladıktan sonraki altı yıl içinde yıllık elektrik ihtiyacının en az yüzde 80'ini yeni yenilenebilir enerji projelerinden karşılamaları gerekecek.

Küresel tartışma büyüyor

Veri merkezlerinin enerji ihtiyacı sadece İrlanda'nın gündeminde değil. Araştırmalar, küresel veri merkezi elektrik tüketiminin bu yıl yüzde 26 artacağını gösteriyor.

Elektrik tüketiminin yanı sıra su kullanımı ve gürültü de birçok bölgede tepki topluyor. ABD'de yapılan araştırmalara göre halkın büyük bölümü yaşadığı bölgenin yakınına veri merkezi kurulmasını istemiyor. Bu tepkiler nedeniyle 2026'nın ilk çeyreğinde ülkede 75'ten fazla veri merkezi projesi iptal edildi.

0
EKONOMİST YENİ SAYI
Ekonomist Dergisini takip etmek için abone olun.
ABONE OL