Dünyanın ilk yazılı tarım anıtı olarak kabul edilen ve tarihi dokusunu günümüze kadar ulaştırmayı başaran bu anıtsal yapıda, ellerinde bereketin sembolü olan buğday başakları ve üzüm salkımları tutan fırtına ve bereket tanrısı Tarhunzas Tuwana Kralı Warpalawas'ın bereket tanrısı Tarhunzas tasvir ediliyor.
Dönemin giyim kuşamını, tarımsal zenginliğini ve sanatsal üslubunu yansıtan hiyeroglif yazıtlı bu eşsiz kaya anıtı, bereketli su kaynağıyla bütünleşen mistik atmosferiyle her yıl binlerce yerli ve yabancı turistin ilgisini çekiyor.
Kültürel mirasın en nadide örneklerinden biri olan ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan bu devasa kültür hazinesi, özgün niteliklerini koruyarak varlığını sürdürüyor.
3 İvriz Kaya Anıtı nerede?
Konya’nın Ereğli ilçesine 12 km. uzaklıkta, Halkapınar ilçesi sınırları içerisinde İvriz Suyu’nun kaynak başındadır. Geç Hitit dönemi eseridir. Dünyadaki ilk yazılı tarım anıtı ve dünya tarihindeki ilk yazılı kabartma kaya anıtı olma özellikleri var. Önemi, buradan gelmektedir.
Aramileşmiş, Geç Hitit dönemine ait en önemli sanat yapıtlarındandır. MÖ.727-742 yılları arasında, Kral Varpalavas tarafından yaptırıldığı tahmin edilmektedir. 4.20 x 4.20 metre ölçülerinde, kaya zemin üzerine, kabartma tekniğiyle yapılmıştır. Aynı zamanda, Asur ve Frgy etkileri de görülmektedir. Tuvana krallığından, günümüze gelebilmiş bir eserdir. Tuvana krallığı; başkenti Ereğli olan ve ön Hititler tarafından kurulan bir krallıktır.
Anıtta; bölgenin kralı Varpalavas ile Tarhundas tasvir edilmiş. Tarhundas; krala göre daha büyük ölçüde, ellerinde üzüm salkımı ve buğday başaklarını tutuyor. Kral ise, daha küçük ve dua eder durumda tasvir edilmiş. Tasvirdeki objelerin giysileri; geç hitit sanatının özelliklerini yansıtmakta. Her iki figürün arasında bulunan, hiyeroglif yazıda: ” Ben hakim ve kahraman Tuvana Kralı Varpalavas; sarayda bir prens iken, bu asmaları diktim, Tarhundas onlara bereket ve bolluk versin” yazılıdır.
Kral Varpalavas; yöredeki hitit ve luwi kökenli halk için, bu anıtı yaptırırken, tanrı ve kral ilişkilerini simgesel olarak gözler önüne sermiştir. Ayrıca, anıt dönemine ait olarak, burada yetiştirilen üzüm ve buğday hakkında bilgi vermesi bakımından ilginçtir.
