Bilim insanları Antarktika'nın doğusunda, dış dünyadan tamamen soyutlanmış bir göle ulaşmak için dev bir adım attı. Çinli araştırma ekibi, Qilin Gölü'nün hemen yukarısında buzu tam 3 bin 413 metre derinliğe kadar deldi. Bu çalışma, eski sıcak su sondaj rekorunu yaklaşık 900 metre farkla geride bıraktı. Ekibin asıl amacı sadece rekor kırmak değil; milyonlarca yıldır gün yüzü görmemiş bu göle ulaşmak için el değmemiş, temiz bir hat oluşturmaktı.
1 Buzu eriten yüksek basınçlı sistem
Araştırmacılar bu derinliğe inmek için alışılmış metal matkap uçlarını kullanmadı. Bunun yerine yüzeyde ısıttıkları suyu çok yüksek basınçlı hortumlarla aşağı göndererek buzu erittiler. Çünkü metal matkaplar gölün doğal yapısını bozabilirdi. Dışarıdan bulaşacak küçük bir yakıt sızıntısı veya yüzeyden taşınacak yabancı bir bakteri, göldeki saf örnekleri incelenemez hale getirebilirdi. Bu yüzden sıcak su yöntemiyle hem temiz hem de çevreye zarar vermeyen bir koridor açtılar.
2 Güneşsiz dünyada hayatta kalmak
Qilin Gölü, Antarktika'nın iç kısımlarında, devasa bir buz kütlesinin altında saklanıyor. Yukarıdaki dondurucu soğuğa rağmen, üstündeki basınç ve yer kabuğunun sıcaklığı suyun donmasını engelliyor.
Araştırmacılar bu zifiri karanlık gölde balık gibi canlılar aramıyor. Onların peşinde olduğu şey, güneş ışığına ihtiyaç duymadan, sadece çevredeki mineralleri tüketerek yaşayan minik mikroorganizmalar. Alınacak su ve çamur örnekleri bu gizemli yaşamın kimyasını çözecek.
4 Jüpiter ve Satürn uyduları için prova
Buz altındaki bu göller geçmişe ait iklim ipuçlarını barındıran birer zaman kapsülü gibi. Bilim insanları daha önce Antarktika'daki başka bir gölde güneş görmeden yaşayabilen bir mikroorganizma ekosistemi bulmuştu. Bu durum uzay araştırmaları için de büyük önem taşıyor.
NASA, bu gölleri Jüpiter'in uydusu Europa veya Satürn'ün uydusu Enceladus gibi kalın buz tabakalarıyla kaplı dünyalara benzetiyor. Araştırmacılar buralarda geliştirdikleri teknikleri, gelecekte uzayda yaşam ararken kullanacak.
6 Sırada ne var?
Şubat ayında yapılan bu operasyon sadece ilk aşamaydı, yani araştırmacılar göle giden kapıyı açmış oldu. Bir sonraki aşamada bu temiz delikten aşağıya özel test cihazları indirilecek.
Cihazlar gölden doğrudan su ve dip çamuru toplayacak. Bu veriler hem geçmişteki iklim senaryolarını anlamamıza yardım edecek hem de dev buz kütlelerinin nasıl hareket ettiğini ortaya koyacak.
