CANLI ABD-İsrail-İran savaşında son durum: Savaşın 5. gününde neler yaşandı?

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Kuveyt, Ürdün, Katar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanları ile son gelişmelere ilişkin telefon görüşmeleri yaptı.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından alınan bilgiye göre, Bakan Fidan, Kuveyt Dışişleri Bakanı Salim Abdullah es-Sabah, Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safedi, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan'la yaptığı telefon görüşmelerinde yaşanan son gelişmeleri değerlendirdi.

İsrail ordusu, İran'ın başkenti Tahran'da yer alan Mihrabad Havalimanı'ndaki hava savunma sistemlerini imha ettiklerini açıkladı.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, kısa süre önce İsrail jetlerinin düzenlediği hava saldırısında Mihrabad Havalimanı'nın hedef alındığı aktarıldı.

Açıklamada, hedef alındığı duyurulan Mihrabad Havalimanı’nın görseli de paylaşıldı.

NATO Sözcüsü Allison Hart, "İran'ın Türkiye'yi hedef almasını kınıyoruz." diyerek NATO'nun Türkiye dahil tüm müttefiklerin yanında kararlı şekilde durduğunu belirtti.

Hart, konuya ilişkin, AA muhabirine yazılı açıklama yaptı.

NATO'nun bölge genelinde İran'ın ayrım gözetmeyen saldırılarına devam ettiği bir dönemde, Türkiye dahil tüm müttefiklerin yanında kararlı bir şekilde durduğunun altını çizen Hart, "Hava ve füze savunması da dahil olmak üzere tüm alanlardaki caydırıcılık ve savunma duruşumuz güçlüdür." ifadesini kullandı.

Hart, "İran'ın Türkiye'yi hedef almasını kınıyoruz." ifadesine yer verdi.

Milli Savunma Bakanlığı, İran'dan ateşlenip Türk hava sahasına yöneldiği tespit edilen bir balistik mühimmatın, Doğu Akdeniz'de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından etkisiz hale getirildiğini bildirmişti.

İsrail ordusunun, İran'a düzenlediği saldırıları, yönetimi sistematik olarak zayıflatmak amacıyla en az bir veya iki hafta daha sürdürmeyi planladığı öne sürüldü.

The Times of Israel gazetesine göre, İsrail ordusunun en az bir veya iki hafta daha sürdüreceği saldırılarda İran yönetimine ait binlerce hedefi vuracağı aktarıldı.

İsrail’in İran yönetimini ve askeri tesislerini sistematik olarak zayıflatmayı hedeflediği vurgulandı.

Öte yandan İsrail ordusundan yetkililerin ABD ile birlikte başlattıkları saldırının ardından İran'ın misillemesine hedef olan Körfez ülkelerinin saldırılara katılacağı değerlendirmesinde bulunduğu iddia edildi.

ABD-İsrail saldırılarında İran’ın başkenti Tahran’da yer alan ve kentteki en bilinen noktalardan biri olan İnkilap Meydanı ve çevresinde ağır hasar oluştu.

ABD-İsrail'in İran'a yönelik 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların önemli hedeflerinden biri başkent Tahran'daki işlek meydanlardı. 28 Şubat'tan bu yana süren saldırılar kentin birçok noktasında ağır yıkıma sebep oldu.

Saldırılarda büyük hasarın oluştuğu yerlerden biri de Tahran'ın en meşhur noktalarından biri olan İnkilap Meydanı'ydı. AA ekibi, saldırılar sonrası İnkilap Meydanı'nındaki durumu görüntüledi. Meydan ve çevresindeki bölgelerin neredeyse tanınmayacak hale geldiği görüldü.

İranlıların bulaşma noktalarından olan Meydan'da yer alan polis merkezine ait bina da yerle bir olurken, çevredeki birçok ev ve ofiste de hasar oluştu. Saldırılardan önce günde binlerce insan ve aracın geçtiği Meydan büyük oranda boşalmış ve enkaz kaldırma çalışmaları sürüyor. Bazı bölge sakinleri ise saldırılarında ağır hasar gören evlerini tahliye etmeye çalışıyor.

Tahran Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olduğunu söyleyen ve ismini vermek istemeyen bir İranlı, sivil bölgelere saldırılar nedeniyle tepkisini ifade etti. AA muhabirine, saldırılarda çok sayıda sivilin de öldüğünü söyleyen İranlı, “Tüm dünya bu cinayetleri görsün." ifadelerini kullandı.

İran lideri Ali Hamaney'in öldüğü saldırıyla ABD ve İsrail'in "kırmızı çizgiyi" aştığını dile getiren İranlı, bu saldırıya rağmen İran güçlerinin mücadeleye devam edeceğini söyledi.

İranlı ayrıca, insan hakları konusunda faaliyet yürüten tüm uluslararası kuruluşlardan İran’da yaşananları dikkatle takip etmesini isteyerek, “Dünyanın neresinde bir saldırı bir cinayet varsa, orada ABD izlerini görebilirsiniz.” dedi.

Ali Hamaney’in vefatının kendilerini yıldırmayacağını belirten öğretim görevlisi, "daha güçlü şekilde mücadele edecekleri” mesajını verdi.

Romanya Dışişleri Bakanı Oana Toiu, ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılara ilişkin bölgedeki vatandaşlarının güvenli bir şekilde tahliye edilmesi için geçici ateşkes çağrısında bulundu.

Polonya'nın başkenti Varşova'da resmi temaslarda bulunan Toiu, Polonya'nın kamu yayıncısı TVP World'e ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını değerlendirdi.

Toiu, "Bölgedeki mevkidaşlarımla görüştüm ve bunu Avrupa Birliği'ndeki (AB) dışişleri bakanlarıyla da paylaştım. Bölgedeki gerilimin azaltılması için ortak bir yaklaşıma ihtiyacımız var." dedi.

ABD ve İsrail saldırılarının uluslararası kurallarla örtüşmediğini belirten Toiu, "Vatandaşlarımızın tahliyesini güvenli bir şekilde yönetmemizi sağlayacak geçici bir ateşkes olmalı." diye konuştu.

Toiu, İran'ın mevcut durumu nedeniyle Rusya'ya desteğini azaltabileceği değerlendirmesinde bulunarak, ülkesinin nükleer ile ilgili herhangi bir gruba katılımına ilişkin kararın güvenlik kurumları tarafından alınması gerektiğini kaydetti.

İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kermanpur, ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 867’ye yükseldiğini açıkladı.

İranlı İşçiler Haber Ajansına (ILNA) göre, Kermanpur konuya ilişkin bilgi verdi.

Kermanpur, "Son olayda hayatını kaybeden vatandaşlarımızın sayısı 867, yaralanan 5 bin 946 kişiden 2 bin 184'nün tedavisi çeşitli hastanelerde sürüyor." dedi.

İranlı yetkili, ABD-İsrail saldırılarında ölenlerden, yüzde 12'sinden fazlasını kadınların oluşturduğunu kaydetti.

İran Kızılayı dana önce ABD-İsrail saldırılarında 787 kişinin hayatını kaybettiğini duyurmuştu.

İsrail, İran’a yönelik saldırılarının ardından işgal altındaki Doğu Kudüs’teki Mescid-i Aksa ile işgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinde bulunan Harem-i İbrahim Camisi'ni ramazan ayı olmasına rağmen 5 gündür kapalı tutmaya devam ediyor.

İsrail ile ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaş nedeniyle ilan edilen olağanüstü hal gerekçesiyle, Filistin topraklarındaki müslümanların en önemli kutsal mekanları hedef alınıyor.

Kudüs Valiliğinden yapılan açıklamada, "İsrail işgal güçleri, olağanüstü hal bahanesiyle Mescid-i Aksa'yı kapatmaya ve ibadet edenlerin avlusunda bulunmasını engellemeye devam ediyor; bu sırada Aksa'nın çevresinde ve Eski Şehir giriş kapılarında yoğun bir şekilde askeri güç konuşlandırmış durumda." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, İsrail güçlerinin "cumartesi sabahı Mescid-i Aksa’yı kapattığı, ibadet edenleri buradan çıkmaya zorladığı ve güvenlik durumu gerekçesiyle akşam ve teravih namazlarının kılınmasını engellediği" belirtildi.

Vakıflar Müdürlüğünden yapılan açıklamada ise İsrail yetkililerinin El Halil kentinde bulunan Harem-i İbrahim Camisi'ni beşinci gün üst üste kapalı tutmaya devam ettiği kaydedildi. Açıklamada, daha fazla ayrıntı verilmedi.

ABD-İsrail saldırılarında ölen İran lideri Ali Hamaney için başkent Tahran'da bugün başlayacak ve 3 gün sürecek cenaze töreninin ertelendiği bildirildi.

İran devlet televizyonundan yapılan açıklamada, yoğun halk katılımı olması ihtimalinden dolayı törenin tehir edildiği belirtildi.

Cenaze töreninin tarihine ilişkin daha sonra bilgi verileceği kaydedildi.

İslami Tebliğ Konseyi Başkanı Muhsin Mahmudi, bugün yaptığı açıklamada, ülke lideri Hamaney için İmam Humeyni Camii'nde bu gece tören düzenleneceğini ve 3 gün süreceğini söylemişti.

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, ülkenin doğusunda Basra Körfezi kıyısındaki Ras Tanura petrol rafinerisine insansız hava aracı (İHA) ile saldırı girişiminde herhangi bir hasar kaydedilmediğini bildirdi.

Savunma Bakanlığı Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından açıklama yaptı.

Maliki, ilk bulguların saldırının İHA ile yapıldığına işaret ettiğini ve herhangi bir hasara yol açmadığını belirtti.

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı da rafineride herhangi bir zarar veya tedarik kesintisi yaşanmadığını açıkladı.

Tümgeneral Maliki, bu sabah ülke hava sahasına giren 9 İHA’nın imha edildiğini duyurmuştu.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İran, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta ülkesine düzenlediği saldırılara misilleme olarak ABD askeri üslerinin bulunduğu Körfez ülkeleri başta olmak üzere, Suriye ve Irak’ta belirlenen hedeflere İHA ve füze saldırıları gerçekleştiriyor.

Tahran, söz konusu saldırılarda "belirli ülkeleri hedef almadığını", yalnızca bölgedeki ABD üslerini vurduğunu belirtiyor.

Katar Savunma Bakanlığı, İran’ın misilleme saldırılarının püskürtüldüğünü duyurdu.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, İran'dan gelen 10 insansız hava aracı (İHA) ile 2 seyir füzesinin Katar Savunma Kuvvetleri tarafından etkisiz hale getirildiği belirtildi.

Katar Silahlı Kuvvetleri’nin ülkenin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak için tam kapasite ve donanıma sahip olduğu vurgulanan açıklamada, her türlü dış tehdide kararlılıkla karşılık verileceği kaydedildi.

Ayrıca vatandaşlar, ülkede yaşayanlar ve turistlerden sakin olmaları, güvenlik makamlarınca yapılan resmi açıklamalara uymaları, söylentilere itibar etmemeleri ve yalnızca resmi kanallardan yapılan bilgilendirmeleri takip etmeleri istendi.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

İran Uzmanlar Meclisi Üyesi Ayetullah Ahmed Hatemi, Ali Hamaney'in yerine geçecek, ülke liderinin seçimiyle ilgili çalışmaların sürdüğünü ve en kısa sürede belirleneceğini söyledi.

İran devlet televizyonuna konuşan Hatemi, konuya ilişkin bilgi verdi.

Hatemi, "Lider olması muhtemel isimler belirlenmiştir. En kısa sürede devrimin yeni lideri tayin edilecektir." dedi.

Liderlik Konseyi'nin ülkeyi yönettiğine işaret eden Hatemi, bazılarının "Devrim lideri Humeyni'nin ölümünden hemen sonra yeni lider belirlendi, şimdi neden olmuyor?" şeklinde sorduğunu belirterek, "Şu anda savaş durumu söz konusu ve herkes görevini yerine getirmek için çaba gösteriyor." ifadelerini kullandı.

İranlı yetkili, ABD ve İsrail'in hedefinin, Uzmanlar Meclisi üyelerine saldırmak olduğunu, bu nedenle işleri tedbirli ve planlı bir şekilde yürütmek gerektiğini kaydetti.

Dün akşam saatlerinde, Uzmanlar Meclisi üyelerinin online toplantı yaptıkları ve Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney'in yeni lider olarak seçildiği iddiaları öne sürülmüştü.

Ülke Anayasa'nın 111. maddesine göre, liderin ölümü, istifası veya görevden alınması durumunda Uzmanlar Meclisi en kısa sürede yeni lideri belirlemek ve ilan etmekle yükümlüdür. Yeni lider belirleninceye kadar Cumhurbaşkanı, Yargı Erki Başkanı ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi'nin seçeceği Anayasayı Koruyucular Konseyi'nden, biri fakih olmak üzere üç kişiden oluşan kurul liderlik görevlerini geçici olarak üstlenir.

Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı üzerinden tedarik endişeleriyle Almanya'da dizel yakıt fiyatları 2 avronun üzerine çıktı.

Alman Otomobil Kulübü ADAC’ın verilerine göre, bugün dizelin litre fiyatı ülke genelinde ortalama 2,054 avroya ulaştı.

Almanya'da benzin (E10) litre fiyatı da sabah saatlerinde litre başına ortalama 1,995 avroya kadar çıktı. Bu rakamlar, 27 Şubat'a kıyasla dizelde 31 avro sent, benzinde ise 18 avro sentlik bir artışa karşılık geldi.

Ülkede normal şartlarda sabah saatlerinde akaryakıt fiyatlarının akşam saatlerine oranla litre başına yaklaşık 10 avro sent daha pahalı olduğu bilinirken, son dönemdeki hızlı artış grafiğinin bu rutin dalgalanmayı gölgede bırakması dikkati çekiyor.

Fiyat artışlarının temelinde, Orta Doğu'daki çatışmaların ardından petrol piyasalarında yaşanan hareketlilik yatıyor. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kısıtlamalar nedeniyle risk altında olması enerji maliyetlerini doğrudan etkiliyor.

Petrol fiyatları ve dolar kurundaki değişimler akaryakıt fiyatlarındaki en belirgin itici güç olmayı sürdürüyor.

Orta Doğu'daki gerilimin özellikle dizel yakıt tedarikinde kısmi aksamalara yol açtığı belirtiliyor. Almanya, ham petrol ihtiyacını başta Norveç, ABD, Libya, Kazakistan ve İngiltere olmak üzere yaklaşık 30 farklı ülkeden karşılayarak tedarik ağını çeşitlendiriyor.

ADAC, istasyonlar arasındaki fiyat farklarının değişkenlik gösterebileceğine işaret ederek, tüketicilere kriz dönemlerinde fiyat karşılaştırması yapmaları tavsiyesinde bulundu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Muhammed Ekberzade, Hürmüz Boğazı'nın "tam kontrolleri altında" olduğunu söyledi.

Fars Haber Ajansı'na konuşan Ekberzade, İran tarafından Hürmüz Boğazı'nda "geçiş yasağı" ilan edilmesinin ardından, buradan petrol, ticaret ve balıkçı gemilerinin geçişinin mümkün olmadığını dile getirdi.

Ekberzade, "Dünya deniz trafiğine gönderilen mesajda, Hürmüz Boğazı’nın baştan sona savaş koşulları altında olduğu ve gemilerin roket veya İHA’lar tarafından herhangi bir hasara maruz kalabileceği bildirildi. Bu nedenle gemiler bu bölgeden geçmemelidir." dedi.

Uyarıları dikkate almayan 10'dan fazla petrol tankerinin çeşitli mühimmatlarla hedef alındığını ve tahrip olduğunu aktaran Ekberzade, "Şu anda Hürmüz Boğazı, İran Deniz Kuvvetleri’nin tam kontrolü altındadır." ifadelerini kullandı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, 2 Mart'ta, Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapattıklarını ve geçmeye çalışan gemilere saldıracaklarını açıklamıştı.

Basra Körfezi'ni, Umman Körfezi ve Arap Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması, küresel enerji piyasaları açısından en kritik sonuç olarak öne çıkıyor.

Bu gelişmeyle birlikte günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürününün uluslararası piyasalara ulaşamadığı değerlendiriliyor. Bu durum, bölgedeki ihracatçı ülkeleri hızla alternatif rota arayışına yöneltiyor.

ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının ilk 4 gününde yaklaşık 2 milyar dolar değerinde askeri ekipman kaybettiği belirlendi.

AA muhabirinin açık kaynaklardan derlediği tahmin ve verilere göre, ABD-İsrail saldırılarının başladığı 28 Şubat'tan bu yana İran'ın bölgedeki ABD askeri varlıklarına verdiği zarar toplam 1,902 milyar dolara ulaştı.

Bu maliyetin büyük bölümünü, Katar'daki El Udeyd Hava Üssü'nde bulunan ve değeri yaklaşık 1,1 milyar dolar olan AN/FPS-132 erken uyarı radar sisteminin İran'ın füze saldırısında vurulması oluşturuyor.

Kuveyt hava savunma sistemleri tarafından "dost ateşi" sonucu düşürülen 3 adet F-15E Strike Eagle tipi savaş uçağının yerine yenilerinin konulması da yaklaşık 282 milyon dolara mal olacak.

İran'ın Bahreyn'in başkenti Manama'da bulunan ABD Donanması Beşinci Filosu karargahını hedef aldığı saldırıda iki uydu haberleşme terminali ile diğer bazı büyük yapılar hasar gördü.

Hedef alınan AN/GSC-52B tipi uydu iletişim terminallerinin her birinin maliyeti yaklaşık 20 milyon dolar değerinde seyrediyor.

Açık kaynaklarda yer alan uydu görüntülerine göre, Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) konuşlu ABD ordusuna ait Terminal Yüksek İrtifa Alan Savunma (THAAD) balistik füze savunma sisteminin AN/TPY-2 radar bileşeni de saldırılarda imha edildi.

Söz konusu radarın değerinin yaklaşık 500 milyon dolar olduğu düşünülüyor.

İran'ın hedef aldığı ABD üsleri

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılar başlatmasının ardından Tahran, Orta Doğu'da bulunan 7 farklı ABD askeri noktasını hedef aldı.

Bunlar arasında, Bahreyn'deki ABD Donanması Beşinci Filosu karargahı, Kuveyt'teki Camp Arifjan Üssü, Ali el-Salem Hava Üssü ve Camp Buehring Üssü, Irak'taki Erbil Üssü, BAE'deki Cebel Ali Limanı ile Katar'daki El Udeyd Hava Üssü yer aldı.

Açık kaynaklarda yer alan uydu görüntülerinde, İran'ın düzenlediği saldırının ardından Kuveyt'teki Ali el-Salem Hava Üssü içindeki bazı noktalarda çatıların çöktüğü görüldü. Camp Arifjan Üssü'nü hedef alan saldırılarda ise 6 ABD askeri hayatını kaybetti.

Camp Buehring Üssü'nde kaydedildiği belirtilen bir videoda ise insansız hava aracının (İHA) tesis üzerinde uçtuktan sonra üssün çevresinde patladığı anlar yer aldı.

Amerikan New York Times (NYT) gazetesi tarafından doğrulanan görüntü ve fotoğraflar, İran'ın, Irak'taki Erbil Uluslararası Havalimanı'nda bulunan ve ABD güçlerinin konuşlu olduğu askeri tesisi defalarca hedef aldığını ortaya koydu.

NYT'nin elde ettiği uydu görüntülerinde ise üste bulunan dört yapının hasar gördüğü veya tamamen yıkıldığı görüldü.

BAE'deki Cebel Ali Limanı'na ait uydu görüntülerinde, ABD Donanması'nın rekreasyon alanı olarak kullandığı bölgede bulunan binadan duman yükseldiği görüldü.

Böylece ABD'nin, İran'a saldırı başlatmasının ardından 4 günde yaklaşık 2 milyar dolar değerinde askeri ekipman kaybettiği hesaplandı.

ABD diplomatik temsilcilikleri de hedef alındı

Askeri üslerin yanı sıra Suudi Arabistan, Kuveyt ve BAE'deki ABD diplomatik temsilcilikleri de İran'ın misilleme saldırılarının hedefi oldu.

Yerel basında çıkan haberlerde, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki Amerikan büyükelçiliği kompleksine iki İHA'nın isabet ettiği bildirildi.

Suudi Savunma Bakanlığının konuya ilişkin açıklamasında, yerleşkede "sınırlı yangın ve küçük çaplı maddi hasar" meydana geldiği aktarıldı.

Amerikan Washington Post gazetesinin haberinde ise elçilik yerleşkesinde bulunan ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) ofisinin de saldırıda vurulduğu iddia edildi.

Kuveyt'teki ABD Büyükelçiliği'nin ise İHA ve füzelerle hedef alındığı belirtildi. Elçilikten yapılan açıklamada, faaliyetlerin "ikinci bir duyuruya kadar" askıya alındığı ve zorunlu olmayan personel ile ailelerinin tahliye edildiği ifade edildi. BAE'nin Dubai kentindeki ABD Başkonsolosluğu da İran İHA'sı ile hedef alındı.

Konsolosluk binasının yanındaki otopark alanına isabet eden saldırı sonrası çıkan yangının kısa sürede kontrol altına alındığı, yerleşkede hasar oluştuğu ancak büyük çaplı yıkım meydana gelmediği bildirildi.

İsrail ordusu, kendilerine ait bir F-35i (Adir) uçağının, İran'ın başkenti Tahran semalarında Yak-130 tipi muharebe-eğitim uçağını düşürdüğünü ileri sürdü.

Ordudan yapılan açıklamada konuya ilişkin bilgi verildi. Açıklamada, "İsrail Hava Kuvvetleri'ne ait bir F35i uçağı, kısa bir süre önce Tahran semalarında bir İran savaş uçağını (Yak-130) düşürdü. Bu, F-35 tarafından düşürülen dünyadaki ilk insanlı savaş uçağıdır." iddiasında bulunuldu.

Rusya'nın Yakovlev şirketi tarafından geliştirilen Yak-130 gelişmiş eğitim uçağı, 4. ve 5. nesil savaş uçağı pilotlarının eğitimi için kullanılıyor. 1991'de geliştirilmeye başlanan uçak, ilk uçuşunu 25 Nisan 1996'da yapmıştı.

F-35i Adir

ABD menşeli savaş uçağı F-35’in İsrail versiyonuna "Adir" adı veriliyor.

Halihazırda elinde 50 civarında "Adir" bulunan İsrail Hava Kuvvetleri'nin toplam 75 adet "Adir"e sahip olması planlanıyor.

Amerikan Lockheed Martin firması tarafından üretilen ve muharebede ilk defa İsrail tarafından 2018'de kullanılan "hayalet savaş uçağı" F-35'in "Adir" versiyonunda kanatlara takılan silah bölmeleriyle mühimmat kapasitesi 8 bin 100 kilograma kadar artırılmıştı.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, "Orta Doğu'da çatışmaların genişlemesi, bölge genelindeki sağlık hizmetlerini giderek daha fazla etkiliyor." ifadesini kullandı.

Ghebreyesus, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin paylaşım yaptı.

"Orta Doğu'da çatışmaların genişlemesi, bölge genelindeki sağlık hizmetlerini giderek daha fazla etkiliyor." ifadesini kullanan Ghebreyesus, İsrail'in saldırdığı Lübnan'da yaşanan gelişmelerden dolayı üzüntü duyduğunu kaydetti. Ghebreyesus, Lübnan'ın güneyindeki Tyre bölgesinde meydana gelen patlamalarda yaralananlara yardım eden sağlık görevlilerinden 3'ünün hayatını kaybettiğini, 6'sının yaralandığını belirtti.

Daha fazla sağlık çalışanının da kayıplar arasında yer alma riskinin yüksek olduğuna işaret eden Ghebreyesus, "Bu durum her ne pahasına olursa olsun önlenmeli, böylece sağlık görevlileri, doktorlar ve hemşireler, özellikle kriz zamanlarında ihtiyaç duyulan hayat kurtarıcı çalışmalarını sürdürebilirler." değerlendirmesinde bulundu.

Ghebreyesus, savaşan tarafların uluslararası insancıl hukuka uymasının yanı sıra sağlık çalışanlarını, tesislerini ve hastaları koruması gerektiğini kaydetti. Orta Doğu için azami itidal çağrısında bulunan Ghebreyesus, barışın en iyi ilaç olduğunu vurguladı.

ABD-İsrail saldırısında öldürülen İran lideri Ali Hamaney’in danışmanı Muhammed Muhbir, Tahran yönetiminin ABD'ye güvenmediğini ve müzakereyi düşünmediklerini söyledi.

İran devlet televizyonuna konuşan Muhbir, gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Muhbir, "ABD'ye asla güvenmiyoruz ve hiçbir şekilde müzakere yapmaya niyetimiz yok. ABD’nin niyeti İran’ı işgal etmek değil bölmek." dedi.

İranlı yetkili, uzun süre ABD-İsrail saldırılarına karşı koyabileceklerini belirterek, "Savaşı gerekli olduğu kadar uzatabiliriz. Nitekim 8 yıl süren Irak savaşı döneminde de aynı şekilde hareket etmiştik." ifadelerini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun senatörlere verdiği brifingde, kara harekatı ihtimali, İran'a ait İHA'ların düşürülmesinde yaşanan zorluklar ve mühimmat stoklarına ilişkin endişelerin gündeme geldiği belirtildi.

The Hill gazetesinin haberine göre, ABD Dışişleri Bakanı Rubio, ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, ABD Senatosu üyelerine brifing verdi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırısı ile İran'ın misillemesi sonrası Orta Doğu'daki gelişmeler üzerine gerçekleşen oturum yaklaşık 80 dakika sürdü. Senatörlerin brifing sonrası yaptığı açıklamalar ve değerlendirmeler, oturumda dört kritik başlığın ön plana çıktığını gösterdi.

Sahaya asker gönderme ihtimali hala gündemde

İki tarafın senatörleri de sahaya asker gönderme ihtimalinin hala masada olduğuna işaret etti.

ABD Senatosu Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Senatör Wicker, yönetimin İran'a kara birlikleri gönderme seçeneğini devre dışı bırakmadığını söyledi.

Aynı komitede yer alan Demokrat Senatör Richard Blumenthal ise bu brifingin ardından askerlerin sahaya gönderilmesi konusunda her zamankinden daha fazla endişeli olduğunu belirtti.

Cumhuriyetçi Senatör Rick Scott ise böyle bir şeyin "asla olmamasını" umduğunu ancak kimsenin bu seçenekleri masadan kaldırmaması gerektiğini düşündüğünü dile getirdi.

Diğer bir Cumhuriyetçi Senatör Josh Hawley de İran'da askerlerin bulunmasını istemediğini ve bunun için Kongre onayı gerektiğini ifade etti.

İHA'lara karşı savunmada zorlanma

Bazı Demokratlar, brifingde Trump yönetiminin çatışmalarda daha fazla ABD askerinin hayatını kaybedileceğini söylediğini aktardı. Bir diğer senatör de oturumda ABD savunma sistemlerinin İran dronlarını düşürmede bazı zorluklar yaşadığının anlatıldığını söyledi.

Demokrat Senatör Chris Murphy, "Bu, olabilecek en ciddi durum. Bu, savaş ve barış meselesi. O odada bize daha fazla Amerikalının öleceğini söylediler." dedi.

Murphy, "Bu dronları durduramayacaklarını ve dronların Orta Doğu'ya uçmaya devam edeceğini" belirterek, Senato'da askeri güç kullanım yetkisi konusunda bir tartışma yapılması gerektiğini kaydetti.

Mühimmat stoklarına ilişkin endişeler

ABD'nin İran'a yönelik saldırıları genişledikçe, mühimmat stoklarına ilişkin kaygılar da arttı. Bazı senatörler, mevcut stok durumunun brifingde gündeme geldiğini söyledi.

Cumhuriyetçi Senatör Josh Hawley, bu konunun gündeme geldiğini ve yönetimin buna yanıt verdiğini ifade ederek, brifingin gizli olması nedeniyle detay vermedi.

Demokrat Senatör Tim Kaine ise mühimmat meselesinin "gerçek bir sorun" olduğunu ve ABD ordusunun buna dikkat etmesi gerektiğini vurguladı.

Demokratlar, Trump'ın İran planı konusunda kararsız

Demokratlar, brifingden Trump yönetimin İran'a yönelik tutarlı bir planı olmadığı ve Kongre'den yetki alınması gerektiği görüşüyle ayrıldı.

Senatör Brian Schatz, "Bazen gizli bir toplantıya girip, durumun ciddiyeti ve askeri harekatın ardındaki mantığı daha iyi anlayarak çıkarsınız. Bu sefer öyle olmadı. Kafamız, Amerikan halkı kadar karışık." diye konuştu.

Senatör Elizabeth Warren ise ABD hükümetinin İran konusunda bir planı olmadığını ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD Başkanı Donald Trump'ı "diplomasiye" ve Amerikalılara ihanet etmekle suçladı.

Erakçi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

ABD Başkanı Trump'ın nükleer müzakereleri, "karmaşık bir gayrimenkul işlemi" olarak ele aldığını ifade eden Erakçi, "Büyük yalanlar gerçekleri gölgelediğinde, gerçekçi olmayan beklentiler asla karşılanamaz. Sonuç ne oldu? İnat olsun diye müzakere masasını bombaladılar. Sayın Trump, diplomasiye ve kendisini seçen Amerikalılara ihanet etti." değerlendirmesinde bulundu.

ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybeden İran lideri Ali Hamaney'in, saldırı günü ailesiyle "sığınakta değil, konutunda olduğu" ve uydu görüntülerine göre saldırıda en belirgin hasarın konutunun bulunduğu bölgede yaşandığı iddia edildi.

ABD merkezli Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, mevcut ve eski İsrailli ve ABD'li yetkililer ile video ve uydu görüntülerine dayandırdığı haberinde, Hamaney'in öldürülmesine ilişkin detaylara yer verdi.

İran liderliğinin saldırıyı tahmin edemediği belirtilen haberde, İsrail saldırısının muhtemel olduğuna inanıldığı zamanlarda genellikle geceleri sığınaklarda geçiren Hamaney'in 28 Şubat Cumartesi sabahı "sığınakta değil, konutunda olduğu" kaydedildi.

Haberde, İsrail askeri istihbarat birimi "8200"ün 20 yılı aşkın süredir Hamaney'i ve İran'ın üst düzey liderliğini takip ettiği, günlük rutinlerini ve alışkanlıklarını haritalandırdığı iddiasına yer verildi.

"İsrail'in casuslar görevlendirdiği, İran'ın başkentindeki trafik kameralarına sızarak gerçek zamanlı bilgi topladığı ve analistlerin üst düzey yetkililerin iletişimini izlediği" öne sürülen haberde, "CIA'in (ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı) de İsrail ile bilgi paylaşımında bulunduğu" kaydedildi.

Haberde, 28 Şubat Cumartesi sabahı İranlı üst düzey liderler arasında toplantı yapılacağı ve Hamaney'in de aile üyeleriyle konutunda olacağı bilgisine erişildiği belirtildi.

İsrail'e ait F-15 jetleri ve diğer uçakların İran saatiyle 07.30 civarında saldırı için havalandığı ve saat 09.40 civarında saldırının başladığı aktarılan haberde ayrıca, uydu görüntülerine göre saldırıda en az 6 binanın hasar gördüğü, en belirgin hasarın ise Hamaney'in konutunun bulunduğu bölgede yaşandığı ifade edildi.

ABD-İsrail saldırılarında ölen İran lideri Ali Hamaney için başkent Tahran'da 3 gün sürecek cenaze töreni düzenleneceği bildirildi.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, İslami Tebliğ Konseyi Başkanı Muhsin Mahmudi, konuya ilişkin bilgi verdi. Mahmudi, "Ülke lideri Hamaney'le vedalaşmak için İmam Humeyni Camii'nde bu gece tören düzenlenecek." dedi. İranlı yetkili, söz konusu etkinliğin 3 gün süreceğini kaydetti.

ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında şubat ayında yapılan telefon görüşmesinin, İran'a yönelik saldırıların başlamasında belirleyici rol oynadığı iddia edildi.

Amerikan Axios haber platformuna konuşan yetkililere göre, Netanyahu, 23 Şubat'ta Trump'ı arayarak İran lideri Ali Hamaney ile üst düzey danışmanlarının 28 Şubat'ta Tahran'da aynı noktada bir araya geleceğine dair istihbarat paylaştı.

Daha önce kamuoyuna yansımadığı belirtilen ve Beyaz Saray'daki Durum Odası'ndan yapılan telefon görüşmesinin, İran'a yönelik askeri sürecin başlamasında dönüm noktası olduğu iddia edildi. Görüşmede, Netanyahu söz konusu toplantının tek bir hava saldırısıyla hedef alınabileceğini iletti, Trump'ın talimatıyla yapılan ilk incelemede ise ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) İsrail istihbaratının sağladığı bilgileri teyit etti.

Doğrulamanın ardından Trump'ın istihbaratın güvenilir olduğu ve diplomatik seçeneklerin tükendiği kanaatine vardığı, 27 Şubat'ta ise saldırı için nihai onayı verdiği öne sürüldü.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın silah ve füze kapasitesinin "tükenmekte olduğunu" iddia eti. Trump ayrıca, çatışmaların 4 ila 5 hafta sürebileceğini veya birkaç gün içinde sona erebileceğini söyledi.

İran'ın vuracak alanının tükenmekte olduğunu, büyük kayıplar verdiğini ve füze fırlatma rampalarının bitmek üzere olduğunun altını çizen Trump, "Orta ve üst düzey mühimmat ve benzeri malzemelerimiz sınırsız. Bunu saklıyoruz ve üretiyoruz." diye konuştu.

İsrail askerleri Batı Şeria’daki onlarca yerleşime girerek, bazı beldelerin girişlerini askeri kontrol noktaları ve toprak setlerle kapattı.

Ordunun girdiği bölgelerde bazı evleri boşaltarak "askeri karargaha" dönüştürdüğü ifade edildi.

Filistinlilere ait evleri basan İsrail askerlerinin onlarca kişiyi gözaltına alarak sorguladığı aktarıldı ancak gözaltına alınanların sayısına ilişkin net bilgi verilmedi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM, operasyonlar kapsamında 17 İran gemisinin batırıldığını duyuruldu. Öte yandan İran Devrim Muhafızları, bölgedeki stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın tamamıyla kendi kontrolleri altında olduğunu ilan etti."

 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik saldırılarda 50 binden fazla askerin görev aldığını, 200 savaş uçağı ve 2 uçak gemisinin kullanıldığını duyurdu.

CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper konuyla ilgili yaptığı açıklamada bunun, "ABD'nin Orta Doğu'da bir nesildir görülen en büyük askeri yığınağı"  olduğunu ifade etti.

Cooper ayrıca, ABD ve İsrail güçlerinin 28 Şubat'tan bu yana İran'da yaklaşık 2 bin hedefi vurduğunu aktardı.

İran devlet televizyonuna göre, Tahran’ın batısı ile Germdere, Şehri Kudüs ve Verdaverd bölgelerinde şiddetli patlama sesleri duyuldu.

Tahran'da gece boyunca belli aralıklarla patlama sesleri gelmişti.

İran'ın ABD-İsrail saldırılarına misilleme olarak düzenlediği füze saldırıları devam ediyor. İran’dan ateşlenen füzelerin Batı Şeria’daki Ramallah kentinin semalarında görüntülendi.