CANLI İran-İsrail savaşında son durum: Savaşın 3. gününde neler yaşandı?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik başlattığı saldırılar ile İran'ın misillemesine ilişkin gelişmeler kapsamında, ABD, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan ve Kuveytli mevkidaşları ile Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'le telefonda görüştü.

Erdoğan'ın, ABD Başkanı Donald Trump'la görüşmesinde, İran ve Körfez ülkelerindeki son durum ve güncel gelişmeler ele alındı. Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ile de görüşen Erdoğan, Katar'a yapılan saldırılar nedeniyle geçmiş olsun dileklerini ifade ederek, bu ülkedeki son duruma ilişkin bilgi aldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan'la görüşmesinde, Birleşik Arap Emirlikleri'ne yönelik saldırılar nedeniyle üzüntülerini dile getirdi.

Görüşmede bölgedeki son durum ele alındı

Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'la yaptığı görüşmede, Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar nedeniyle geçmiş olsun dileklerini aktarıp, son durumu değerlendirdi.

Gerekli müdahalede bulunulmaması halinde çatışma sürecinin bölgesel ve küresel güvenlik açısından çok ciddi neticeleri olacağı endişesini taşıdığını belirten Erdoğan, Türkiye ve Suudi Arabistan'ın, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi için ciddi emek sarf ettiğini, diplomasiye şans verilmesinin en akılcı yol olduğunu ifade etti.

Kuveyt Emiri Şeyh Meşal el-Ahmed el-Cabir es-Sabah'la da görüşen Erdoğan, Kuveyt'e yönelik saldırılar nedeniyle duyduğu üzüntüyü ve geçmiş olsun dileklerini iletti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sorunların diplomasi ve müzakereler yoluyla çözülmesinin en akılcı seçenek olduğunu, Türkiye'nin barış ortamının süratle tesisi için elinden geleni yapmayı sürdüreceğini dile getirdi.

Erdoğan'ın, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'le görüşmesinde, İran'a yönelik saldırılar ve sonrasındaki çatışmalı süreç ele alındı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede, Türkiye'nin tüm tarafları diplomasiye ve müzakere zeminine dönüşe davet ettiğini, barış sürecine her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu belirtti.

Erdoğan, bu süreçte Türkiye ile AB arasında yakın eş güdümün sürmesinin önemli olduğunu vurguladı.

İran lideri Hamaney için taziye

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD-İsrail saldırılarında yaşamını yitiren İran lideri Ayetullah Ali Hamaney için taziye mesajı yayımladı.

Erdoğan, NSosyal'deki hesabından yaptığı paylaşımda, komşu ülke İran'ın dini lideri Hamaney'in, gerçekleşen saldırılar sonucunda hayatını kaybetmesinden üzüntü duyduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:

"Sayın Hamaney'e Cenabıallah'tan rahmet, kardeş İran halkına başsağlığı diliyor, ülkem ve milletim adına taziyelerimi iletiyorum. İran halkıyla birlikte bölgedeki tüm dostlarımızın, kardeşlerimizin hak ettiği huzura ve istikrara yeniden kavuşması, bölgemizde cereyan eden çatışma ortamının son bulması ve diplomasiye dönüş için Türkiye olarak çabalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz."

İran'ın Yezd Vali Yardımcısı İsmail Dehistani, ABD-İsrail saldırılarında Yezd eyaletine bağlı Erdekan ilçesinde 6 askeri tesisin hedef alındığını söyledi.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Dehistani konuya ilişkin bilgi verdi. İranlı yetkili, "Bugün şafak vakti, Erdekan'daki 6 askeri tesis saldırıya uğradı. Ayrıca Yezd-Mehriz yolu üzerindeki bir hedef de ABD-İsrail hava saldırısına maruz kaldı." dedi. Dehistani, saldırılarda can kaybına ilişkin açıklama yapmadı. Tahran, Kerec ve Urumiye kentlerinde bugün patlama seslerinin duyulduğu belirtilmişti.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi. ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü. İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin de yaralandığını duyurdu.

Moskova Borsası, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla emtia piyasalarındaki artan fiyatlamaların da etkisiyle haftaya yükselişle başladı.

Moskova Borsası (MOEX) yüzde 0,79 değer kazanarak 2.821 puana çıkarken, dolar bazlı RTS endeksi de yüzde 0,79 artışla 1.150 puana yükseldi. Rus rublesi dolar karşısında yüzde 0,26 değer kazanırken dolar/ruble paritesi 76,77 seviyesine indi.

Rusya’nın önde gelen petrol şirketlerinden Rosneft’in hisseleri yüzde 6,94, Gazprom Neft’in yüzde 5,3 ve Lukoil’in hisseleri de yüzde 4,69 yükseldi. ABD ile İran arasındaki müzakerelerden geçen hafta net sonuç alınamamasıyla artmaya başlayan jeopolitik riskler, hafta sonu ABD ve İsrail'in İran'a yönelik geniş hava saldırısı başlatmasıyla somutlaştı.

İran'ın saldırıların ardından yakın ülkelerdeki ABD üsleri ile İsrail'e yönelik karşı saldırıya geçmesi, Orta Doğu'da savaşın uzun süreye yayılabileceği risklerini beraberinde getirdi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları, Demokratların Başkan Donald Trump yönetimine yönelik sert eleştirilerini de beraberinde getirdi.

New York Times gazetesinin haberine göre, İsrail ve ABD'nin İran'a saldırıları Demokratların eleştirilerine yol açtı. Demokrat Temsilci Eric Swalwell, İran'a yönelik saldırıları "değerlerimizle bağdaşmıyor" diyerek eleştirirken, Senatör Mark Kelly, Trump yönetimini, bir sonraki adımı düşünmeden fevri hareket etmekle suçladı.

California Valisi Gavin Newsom ve Pensilvanya eyaletinin Demokrat Valisi Josh Shapiro ise Trump'ın yaklaşımının ABD'lileri tehlikeye attığını ve ülkenin ulusal güvenlik çıkarlarını zedelediğini savundu.

Demokrat Temsilciler Meclisi Üyesi Ro Khanna ve Demokrat Kongre Üyesi Alexandria Ocasio-Cortez, diplomatik seçeneklerin göz ardı edildiğini belirtti. Trump'ın kararlarını "bilinçli saldırganlık" olarak nitelendiren ikili, barışçıl çözüm yollarının kasıtlı olarak terk edildiğini savundu.

Connecticut'ın Demokrat Senatörü Chris Murphy de İran'a saldırıları "felaket" ve "yasa dışı" olarak nitelendirerek, Trump'ın "ülkeyi bataklığa sürüklediğini" değerlendirmesinde bulundu.

Demokrat Senatör Ruben Gallego, Trump yönetimini insanların hayatını riske atmakla suçladı.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin yaralandığını duyurdu.

ABD ile İsrail’in, İran'a yönelik saldırılarının başlangıcından bu yana 2 bin hedefi vurduğu bildirildi.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin bilgi sahibi iki kişiye dayandırdığı haberine göre saldırılar, üst düzey askeri ve siyasi yetkililer, hava savunma sistemleri, balistik füzeler ve fırlatma rampalarının yanı sıra istihbarat hedefleri ve komuta merkezlerini hedef aldı.

ABD ve İsrail, İran'a yönelik saldırılarının başlangıcından bu yana bu ülkedeki 2 bin hedefi vurdu.

İsrailli askeri yetkili de "ABD ve İsrail ordusunun, son birkaç ayda kapsamlı bir hedef listesi çıkarmak için binlerce saat birlikte çalıştıkları" bilgisini paylaştı.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin de yaralandığını duyurdu.

Suudi Arabistan’ın Dammam kentinde bulunan Ras Tanura Limanı’ndaki Suudi Aramco tesislerinde sabah saatlerinde yangın çıktığı ve bölgeden yoğun dumanların yükseldiği belirtildi.

Yerel kaynaklara göre, yangının, sabah saatlerinde gerçekleştiği tahmin edilen bir insansız hava aracı (İHA) saldırısının ardından başladığı belirtildi. Yangının ardından tesisten yoğun dumanlar yükseldi. Yangın, tesisin güvenlik ekipleri tarafından kontrol altına aldı. Aramco rafinerisinin önlem amaçlı olarak geçici süreyle kapatıldığı kaydedilirken, resmi makamlardan olayla ilgili herhangi bir açıklama yapılmadı.

İran Ordusu, ABD’nin Kuveyt’teki Ali es-Salem Hava Üssü ile Hindistan’ın kuzeyindeki düşman gemilerine, 15 seyir füzesiyle saldırı düzenlediğini duyurdu.

İran devlet televizyonu, İran Ordusu'nun 6'ncı duyuru metnini yayımladı.

Açıklamada, "İran Ordusu kara ve deniz kuvvetlerine bağlı füze birlikleri, son saatlerde farklı bölgelerden ABD’nin Kuveyt’teki Ali Es-Salem Hava Üssü ile Hindistan’ın kuzeyindeki düşman gemilerini, toplam 15 seyir füzesiyle hedef aldı." ifadelerine yer verildi.

ABD ve İsrail'in başlattığı ortak saldırılarına karşı İran, füze ve insansız hava araçları (İHA) ile İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Körfez ülkelerine misilleme saldırılarına devam ediyor.

AA muhabirinin resmi kaynaklar, yerel basın ve bölgedeki görgü tanıklarından derlediği bilgilere göre, Körfez şehirlerinde pazartesi sabahında şiddetli patlama sesleri duyuldu.

Abu Dabi, Dubai, Doha, Manama ve Kuveyt'in başkenti Kuveyt'te hava savunma sistemlerinin devreye girdiği, gökyüzünde patlamaların yaşandığı aktarıldı.

Bahreyn'de 1 ölü, 2 ağır yaralı

Bahreyn İçişleri Bakanlığının ABD merkezli X sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, başkent Manama’daki Selman Limanı yakınında bulunan bir tersanede bakımdaki yabancı bir gemide, engellenen bir füzeden düşen şarapneller nedeniyle yangın çıktığı bildirildi.

Açıklamada, 1 Asyalı işçinin hayatını kaybettiği, 2 kişinin ağır yaralandığı ve yangının kontrol altına alındığı kaydedildi. Yerel kaynaklar ayrıca Manama'daki ABD üssüne yakın bir noktanın da hedef alındığını ileri sürdü.

Sosyal medyada Manama kentinde ABD üssünün yakınındaki bir noktadan yoğun siyah dumanlar yükseldiği görüntüler paylaşıldı.

⁠BAE'de patlamalar, Kuveyt’te ABD Büyükelçiliği hedefte

Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Dubai kentinde aralıklarla güçlü patlama sesleri duyulduğu bildirildi. AA'ya konuşan görgü tanıkları hava savunma sistemlerinin ateşlendiğini aktarırken, resmi makamlardan hasar ya da can kaybına ilişkin açıklama yapılmadı.

Kuveyt ordusu ise sabaha karşı ülkenin orta kesimlerinde tespit edilen "düşman hava hedeflerine" hava savunma sistemleriyle müdahale edildiğini ve bunların engellendiğini duyurdu. Açıklamada herhangi bir can kaybı yaşanmadığı belirtildi.

Aynı şekilde, görgü tanıkları ve yerel basın, ABD'nin Kuveyt Büyükelçiliğinden siyah dumanların yükseldiğini aktardı.

Öte yandan sosyal medyada, ABD'ye ait olduğu öne sürülen bir savaş uçağının Kuveyt'te düştüğüne ilişkin görüntüler paylaşıldı. F-15 olduğu tahmin edilen uçağın "dost ateşi" sonucu düşmüş olabileceği ve pilotun paraşütle atlayarak sağ kurtulduğu iddia edildi.

Resmi makamlardan konuya ilişkin açıklama yapılmadı.

Kuveyt resmi haber ajansına göre, Ticaret ve Sanayi Bakanı Usame Budi, bölgedeki askeri tırmanış nedeniyle iç piyasada istikrarı korumak amacıyla tüm gıda ürünlerinin ihracatının yasaklandığını açıkladı.

ABD'nin Kuveyt Büyükelçiliği: "Büyükelçiliğe gelmeyin"

ABD’nin Kuveyt Büyükelçiliği, ülkede devam eden füze ve İHA saldırısı tehdidi nedeniyle vatandaşlarına "bulunduğunuz yerde kalın, büyükelçiliğe gelmeyin" uyarısında bulundu.

Açıklamada, en alt katta ve pencerelerden uzak bir noktaya sığınılması, dışarı çıkılmaması ve güvenlik planlarının gözden geçirilmesi tavsiye edildi.

Büyükelçilik personelinin de bulunduğu yerde sığındığı bildirildi. Açıklamada, ABD Büyükelçiliği'nin saldırıya uğradığına ilişkin bir bilgi paylaşılmadı.

Katar'dan vatandaşlara "evde kalın" çağrısı

Doha'da da patlama sesleri duyulduğu, hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi.

Katar İçişleri Bakanlığı, başkent Doha üzerinde devam eden füze saldırıları nedeniyle vatandaşlarını uyardı ve tehlike geçene kadar evlerinde veya güvenli bir yerde kalmaları çağrısında bulundu. Vatandaşlardan resmi açıklamalar ve talimatlar dışında hareket etmemeleri istendi.

Yerel kaynaklar, Doha semalarında hava savunma sistemlerinin önlemeleri sırasında patlama seslerinin duyulduğunu bildirdi. Savunma sistemlerinin yoğun biçimde devreye girdiği ve düşen parçaların küçük çaplı yangınlara veya hasarlara yol açtığı aktarıldı.

İsrail ve ABD, 28 Şubat’ta İran'a yönelik askeri operasyon başlatmış, İran da İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Körfez ülkelerindeki belirli hedeflere saldırılarla karşılık vermişti.

İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin yaralandığını açıklamıştı. Bölgedeki karşılıklı saldırılar ve misillemeler, Körfez’de uzun süredir korunmaya çalışılan güvenlik dengelerini sarsmış durumda.

İran Kızılay Kurumu, ABD-İsrail saldırılarında ölenlerin sayısının 555'e yükseldiğini duyurdu.

Fars Haber Ajansı, İran Kızılay Kurumu tarafından yapılan yazılı açıklamayı yayımladı. Açıklamada, "131 yerleşim birimine düzenlenen saldırılarda 555 kişi hayatını kaybetti." ifadelerine yer verildi. Yaralı sayısına ilişkin bilgi verilmedi.

İran Kızılay Sözcüsü Mücteba Halidi, 28 Şubat'taki açıklamasında, ABD-İsrail saldırılarında 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin de yaralandığını duyurmuştu.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi. ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), "Hayber Şiken" füzelerinin kullanıldığı Sadık Vaat 4 Operasyonu’nun onuncu dalgası ile İsrail’de bazı noktaları hedef aldığını duyurdu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Halkla İlişkiler Birimi, Sadık Vaat 4 Operasyonu’na ilişkin 9 numaralı bildiri yayımladı. Devrim Muhafızları bildiride, İsrail halkına, "askeri üsler ile devlet kurumlarından uzak durmaları ve bölgeyi terk etmeleri" çağrısında bulunurken, misillemede Tel Aviv, Hayfa ve Batı Kudüs'teki bazı devlet ve askeri noktaların hedef alındığı belirtildi.

Bildiride ayrıca, “Sadık Vaat 4 Operasyonu’nun onuncu dalgası, Hayber Şiken füzeleri ile işgal altındaki topraklara büyük ateş kapılarını açtı." ifadesi yer aldı.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü. İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 555 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin de yaralandığını duyurdu.

ABD’de Donald Trump yönetiminin bazı üyeleri ile Savunma Bakanlığında (Pentagon) "İran ile çatışmanın kontrolden çıkabileceğine yönelik derinleşen endişelerin olduğu" öne sürüldü.

Washington Post gazetesinin, isimleri açıklanmayan bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberinde, bir kaynağın "Buradaki ruh hali yoğun ve paranoyak." şeklindeki değerlendirmesine yer verildi. Pentagon içinde ve Trump yönetiminin bazı üyeleri arasında İran ile çatışmanın "kontrolden çıkabileceğine dair derinleşen endişelerin olduğu" iddia edildi.

Üst düzey yetkililerin, çatışmaların haftalarca sürmesinden kaygı duydukları ve bunun da ABD'nin sınırlı hava savunma stoku üzerinde baskı oluşturduğu öne sürüldü. Haberde bir füzenin durdurulması için genellikle iki veya üç hava savunma önleyicisine ihtiyaç duyulduğuna işaret edildi.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 555 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin yaralandığını duyurdu.

Hürmüz Boğazı'nda güvenlik riskinin en üst seviyeye çıkmasıyla petrol tankerlerinin geçişi durma noktasına gelirken, 700'ün üzerinde tanker Boğaz'ın her iki yakasına yığıldı.

Basra Körfezi'nin ağzındaki Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor.

Dünyadaki günlük petrol tüketiminin yüzde 20'sinin (yaklaşık 20 milyon varil) geçtiği bu stratejik geçitten, özellikle Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt ve İran'ın önemli miktarda petrol ve petrol ürünü taşınıyor. Buradaki sevkiyatın önemli bölümü Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine gidiyor.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hafta sonunda başlattığı saldırılar sonrası Hürmüz Boğazı fiilen kapandı. Sigorta şirketlerinin yüksek risk nedeniyle maliyetleri artırmasıyla, gemi operatörleri Boğaz'dan geçişleri askıya aldı.

Gerçek zamanlı veri analitik şirketi Kpler'in analizine göre, 27 Şubat'ta Hürmüz Boğazı'ndan 21 milyon varil ham petrol ve petrol ürünleri taşıyan 15 tanker geçti. Geçişler 28 Şubat'ta 18 gemiyle 21,6 milyon varile yükseldi.

Ancak bölgede gerilimin artmasıyla 1 Mart'ta Hürmüz Boğazı'ndan sadece 3 tanker geçiş yaptı. Bu tankerlerde 2,8 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü taşındı. Tankerlerden birinde yaklaşık 2 milyon varil ham petrol bulunuyordu.

Hürmüz Boğazı'ndan bu yıl itibarıyla taşınan ham petrol ve petrol ürünleri günlük ortalamada ise 19,8 milyon varil seviyesinde gerçekleşti. Böylece, Boğaz'dan petrol ihracatı 1 Mart'ta günlük ortalamaya göre yüzde 86 ile keskin şekilde düşüş gösterdi.

Bu düşüş, risklerin artmasından önce yüklerin boşaltılması için ilk etapta bir itici güç oluştuğunu ve ardından koşulların kötüleşmesiyle geçişlerin durma noktasına geldiğini gösteriyor.

Bugün itibarıyla ise İranlı olmayan 706 tanker, Hürmüz Boğazı'nın iki yakasına yığılmış durumda. Toplam 334 ham petrol tankeri, 109 kirli petrol ürünü ve 263 temiz petrol ürünü taşıyan tankerler Orta Doğu Körfezi (Boğaz'ın batısı), Umman Körfezi (Boğaz'ın doğusu) ve Arap Denizi'nde farklı noktalarda beklemede.

Körfez içinde tankerlere petrol yüklemesi devam etse dahi, Boğaz'dan doğu yönündeki çıkışların azalması ve yükün Boğaz'dan geçmek için daha uzun süre beklemesi nedeniyle, varışlarda gecikme ve nakliye maliyetlerinde artış bekleniyor.

Körfez içinde yükleme devam etse bile, doğu yönündeki çıkışların azalması, yüklerin ve tonajın darboğazdan geçmek için daha uzun süre beklemesi nedeniyle, varışların gecikmesine ve nakliye maliyetlerinin artmasına neden olabilir.

Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hafta sonu başlayan ortak saldırısının ardından, İran Devrim Muhafızları Ordusunun Hürmüz Boğazı'nı kullanacak gemilere "Hiçbir geminin geçişine izin verilmiyor." mesajları ilettiği iddiaları gündeme geldi.

Bu mesajların Basra Körfezi'nde faaliyet gösteren gemilerin uluslararası çağrı kanalı VHF Kanal 16 üzerinden yapılan yayınlarda gemi mürettebatına iletildiğine ilişkin iddialara rağmen, resmi makamlarca Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığına ilişkin açıklama yapılmadı. İran medyası ise Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapandığını iddia etmişti.

Bazı konteyner gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan kaçınmak için U dönüşü yaptığı görülürken, bölgede artan güvenlik riskleri nedeniyle dünyanın önde gelen konteyner taşımacılık şirketleri Boğaz'dan geçişleri askıya almıştı.

İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), dün yaptığı açıklamada, hafta sonu Umman Körfezi, Musandam yakınları ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) kıyı sularında birden fazla ticari gemiye yapılan saldırıların teyit edilmesinin ardından Hürmüz Boğazı'na yönelik deniz güvenliği durumunun en üst düzey risk seviyesi olan "kritik" seviyeye çıktığını duyurmuştu.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Yönetim Kurulu'ndaki İran temsilcisi Rıza Necefi, ABD-İsrail saldırılarında Natanz nükleer tesislerinin hedef alındığını belirtti.

Mehr Haber Ajansı'na göre, Necefi konuya ilişkin bilgi verdi. Necefi, Natanz nükleer tesislerinin ABD-İsrail saldırılarında hedef alındığını kaydetti.

Nükleer tesisteki hasara ilişkin açıklama yapılmadı. İsrail, 13 Haziran 2025'te başlayan ve 12 gün süren savaşta, İran'ın çeşitli kentlerindeki nükleer tesisler başta olmak üzere ordunun üst komuta kademesini de hedef alan geniş çaplı saldırılar gerçekleştirmişti. İsrail'e açıktan destek veren ABD, 22 Haziran'da İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan'daki 3 nükleer tesisine saldırı düzenlemişti.

Mehr Haber Ajansı, İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan 10'uncu dalga füze saldırısı duyurusunu yayımladı.

Açıklamada, "İsrail Başbakanı'nın ofisi ve İsrail Hava Kuvvetleri Komutanlığı yerleşkesi Hayber füzeleriyle hedef alındı." ifadeleri kullanıldı.

İsrailli yetkililer ise henüz bu iddialara ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.

ABD ile 6 Arap ülkesi, İran’ın bölgedeki egemen topraklara yönelik roket ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarını kınadı.

ABD, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Ürdün’ün ortak bildirisinde, İran’ın söz konusu ülkelere yönelik saldırılarına karşı sağlanan ortak savunma işbirliğinin önemi vurgulandı. Bildiride, İran'ın "egemen topraklara yönelik rastgele ve sorumsuz saldırıları" şiddetle kınandı.

İran saldırılarında sivillerin ve çatışmalara dahil olmayan ülkelerin hedef alınmasının tehlikeli ve sorumsuz bir davranış olduğu belirtilerek, hava ve füze savunma işbirliği sayesinde can ve mal kaybının daha büyük boyutlara ulaşmasının önlendiği belirtildi. İran’ın eylemlerinin çok sayıda ülkenin egemenliğini ihlal ettiği ve bölgesel istikrarı tehlikeye attığı ifade edildi.

Bildiride, "Vatandaşlarımızı, egemenliğimizi ve topraklarımızı savunmada birleşmiş durumdayız ve bu saldırılara karşı kendimizi savunma hakkımızı bir kez daha teyit ediyoruz. Bölgesel güvenliğe olan bağlılığımız devam etmektedir." ifadelerine yer verildi. İran, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta ülkesine düzenlediği saldırılara misilleme olarak ABD askeri üslerinin bulunduğu Körfez ülkeleri başta olmak üzere, Katar, BAE, Bahreyn, Kuveyt, Suudi Arabistan, Ürdün, Umman, Suriye ve Irak’ta belirlenen hedeflere İHA ve füze saldırıları düzenliyor.

Tahran, söz konusu saldırılarda "belirli ülkeleri hedef almadığını", yalnızca bölgedeki ABD üslerini vurduğunu açıklasa da, saldırılar sivillerin ölümüne ve yaralanmasına, ayrıca havaalanları, limanlar ve farklı binalarda maddi hasara yol açtı.

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi. ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü. İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 555 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

ABD ordusu, Kuveyt’te üç F-15E savaş uçağının dost ateşi sonucu düşürüldüğünü, altı kişilik mürettebatın ise paraşütle güvenli şekilde tahliye edildiğini duyurdu.

İran'ın başkenti Tahran'da çok sayıda noktada art arda şiddetli patlamalar meydana geldi.

AA muhabirinin aktardığına göre, İran ile İsrail ve ABD arasında karşılıklı saldırılar devam ederken Tahran’ın doğusu ile güneyinde çok sayıda yeni patlama sesi duyuldu. Patlamaların ardından gökyüzüne dumanlar yükselirken, kentte, savaş uçağı hareketliliği de yaşanıyor. İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi. ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü. İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 555 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin de yaralandığını duyurdu.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Alman hükümetinin, İran’a karşı askeri saldırılara katılma niyeti olmadığını belirtti.

Wadephul, Deutschlandfunk radyosuna verdiği röportajda, ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasının ardından bölgedeki duruma ilişkin değerlendirmede bulundu.

Almanya, Fransa ve İngiltere’den oluşan E3 ülkelerinin dün yaptığı açıklamada, "Bölgedeki çıkarlarımızı ve müttefiklerimizin çıkarlarını savunmak için gerekli önlemleri alacağız. Bu, gerekirse İran'ın füze ve İHA fırlatma kapasitesini kaynağında yok etmek için askeri savunma tedbirleri de içerebilir." şeklindeki ifadelerin ne anlama geldiğine ilişkin soru üzerine Wadephul, bunu her E3 ülkesinin kendisinin yorumlayacağını kaydetti.

Wadephul, "İngiltere’nin bunu Amerikalılara kullanabilecekleri üsler sağlama" olarak yorumladığına dikkati çekerek, Almanya’nın orada üsleri bulunmadığını dile getirdi.

Ülkesinin uygun askeri kaynakları da bulunmadığını vurgulayan Wadephul, "Alman hükümetinin, kesinlikle herhangi bir şekilde (askeri saldırılara) katılmaya niyeti yoktur." dedi.

Wadephul, E3 açıklamasının, Alman hükümeti için Alman askerlerinin saldırıya uğramaları durumunda savunma amaçlı kendilerini koruyabilecekleri anlamına geldiğine işaret ederek, Almanya açısından bunun ötesinde başka bir tedbirin söz konusu olmadığının altını çizdi.

"Burada ciddi uluslararası hukuk meseleleri olduğu da açıktır"

İsrail ve ABD'nin İran'a saldırısının uluslararası hukuka aykırı olup olmadığını, Almanya'nın neden açık şekilde söylemediğine ilişkin soruya Wadephul, "Bunun bize ne gibi bir faydası olacağını birlikte değerlendirmemiz gerekir. Burada ciddi uluslararası hukuk meseleleri olduğu da açıktır." yanıtını verdi.

Wadephul, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde (BMGK) bu konuda kapsamlı görüşmeler yapıldığını anımsatarak, ABD’nin burada tedbirleri meşru müdafaa hakkını kullanarak aldığını ifade ettiğini söyledi.

Hukuki açıdan bakıldığında bunun tutarlı bir sunum olduğunu savunan Wadephul, "Bu konu hakkında daha fazla tartışmak gerekecek ancak elbette Alman hükümeti olarak eylemin genel bir değerlendirmesini yapmak zorundayız." dedi.

Wadephul, Alman hükümetinin sorumluluğunun, bunun Almanya için ne anlama geldiğini açıklamak olduğunu vurgulayarak, İran’ın sadece İsrail ve bölge için değil Almanya ve Avrupa için de ciddi bir tehdit oluşturduğunu savundu.

İran’ın, Avrupa’yı da tehdit eden balistik füze programına sahip ve Avrupa’nın çıkarlarına karşı hareket etmeye her zaman kararlı olduğunu, İran’dan Almanya’ya yönelik siber saldırılar yapıldığını ve İran’ın Ukrayna savaşında Rusya’ya destek verdiğini belirten Wadephul, Alman hükümetinin bunları göz önünde bulundurması gerektiğini kaydetti.

Wadephul, uluslararası hukuk tartışmasından kaçınmadığını dile getirerek, "Bunlar ciddi sorular ve elbette buna ilişkin şüpheler de var ancak karşı karşıya olduğumuz siyasi ve güvenlik boyutunu bir bütün olarak değerlendirmemiz gerekiyor." diye konuştu.

- ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin yaralandığını duyurdu.

İran’ın başkenti Tahran’ın kuzeyine yönelik gerçekleştirilen ABD-İsrail saldırısı sonucunda bölgede bulunan Gandi Hastanesi’nde büyük hasar oluştu. 

Hastane yetkilileri, hastanenin tamamen tahliye edildiğini ve hastaların şehrin farklı noktalarındaki hastanelere nakledildiğini bildirdi.

İsrail, Tel Aviv yakınlarındaki Ben Gurion Uluslararası Havalimanı’nın kapalı kalma süresini cuma gününe kadar uzattığını duyurdu.

İsrail devlet televizyonuna göre, İran’a yönelik askeri operasyonla eş zamanlı olarak 28 Şubat'ta kapatılan hava sahası ve Ben Gurion Havalimanı’nın cuma gününe kadar kapalı kalmasına karar verildi. İsrail basını, 100 binden fazla İsraillinin yurt dışında mahsur kaldığını aktardı.

İsrail ordusu da toplanma kısıtlamalarının çarşamba akşamına kadar süreceğini açıkladı. Açıklamada, bu süre zarfında açık alanlarda ve kapalı mekanlarda toplanmaların yasak olduğu, plajların halka kapalı kalacağı, sığınak bulunmayan iş yerlerinde çalışmaya izin verilmeyeceği ve eğitim faaliyetlerinin tamamen durdurulduğu belirtildi.

ABD-İsrail saldırıları ve İran'ın misillemeleri

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi. ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü. İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 555 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Katar'ın devlet enerji şirketi QatarEnergy, iki tesisine yönelik askeri saldırılar nedeniyle sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretiminin durdurduğunu açıkladı.

Şirketten yapılan açıklamada, Ras Laffan ve Mesaieed sanayi şehirlerinde QatarEnergy'e ait işletme tesislerine yönelik askeri saldırılar nedeniyle LNG ve bağlantılı ürünlerin üretimini durdurduğu belirtildi.

Açıklamada, QatarEnergy'nin tüm paydaşlarıyla olan ilişkilerine önem verdiği ve mevcut en güncel bilgileri paylaşmaya devam edeceği kaydedildi.

Öte yandan, Katar Savunma Bakanlığından daha önce yapılan yazılı açıklamada, İran'dan fırlatılan insansız hava araçlarından (İHA) birinin Mesaieed bölgesinde bir elektrik santraline ait su deposunu, diğerinin ise Ras Laffan Sanayi Şehri'nde Katar Enerji'ye (QatarEnergy) ait bir enerji tesisini hedef aldığı belirtilmişti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan ile telefonda ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasının ardından yaşanan gelişmeleri ele aldı.

Kremlin'den yapılan açıklamada, Putin'in, bin Zayid ile telefon görüşmesi yaptığı belirtildi. Görüşmede Putin'in, Rusya'nın İran çevresinde barışçıl bir çözüm için çok sayıda adım attığına işaret ettiği aktarılan açıklamada, "Girişimler, uluslararası hukukun temel ilkelerine aykırı bir şekilde, egemen bir Birleşmiş Milletler üye devletine karşı kışkırtılmamış bir silahlı saldırganlık eylemi sonucunda engellendi." ifadesi kullanıldı.

Putin'in, BAE'de bulunan Rus vatandaşlarına yardımları için bin Zayid'e teşekkür ettiği kaydedilen açıklamada, "Bin Zayid, İran'ın misilleme saldırılarının BAE'yi doğrudan etkilediğini, ülkeye zarar verdiğini ve sivilleri tehdit ettiğini özellikle vurguladı." değerlendirmesinde bulunuldu. Açıklamada, Putin'in, söz konusu mesajı Tahran yönetimine iletmeye ve bölgedeki genel durumu istikrara kavuşturmak için olası yardımları sağlamaya hazır olduğunu ifade ettiği belirtildi.

Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Göç Örgütü (IOM) Genel Direktörü Amy Pope, İran'ı ve daha geniş bölgeyi etkileyen artan gerilimlerden derin endişe duyduklarını belirtti.

Pope, konuya ilişkin ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından paylaşımda bulundu.

"İran'ı ve daha geniş bölgeyi etkileyen artan gerilimlerden derin endişeliyiz." ifadesini kullanan Pope, daha fazla insani sonuçları önlemek için itidal ve acil gerilim azaltma çağrısında bulunan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in açıklamasını desteklediklerini kaydetti. Pope, sivillerin her zaman korunması, uluslararası insancıl hukuka saygı gösterilmesi gerektiğini bildirdi.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü. İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 555 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin de yaralandığını duyurdu