Sosyal medya devi Meta, Instagram ve Facebook gibi platformlarının genç kullanıcıları hedef alarak ruh sağlıklarına zarar verdiği iddiasıyla açılan davalarda üst üste hukuki kayıplar yaşarken, şirket tarihinin en kritik jüri duruşmasıyla karşı karşıya.
2023 yılında California ve New York’un başı çektiği 30 ABD eyaleti tarafından açılan davada, şirketten 1 trilyon doları aşan bir tazminatın yanı sıra Instagram ve Facebook'un çalışma prensiplerini kökten değiştirecek adımlar talep ediliyor.
Eyalet temsilcilerinin California Baş Federal Yargıcı Yvonne Gonzalez Rogers’a sunduğu dava dosyasında, Meta’nın çocukların ve gençlerin gizliliğini ihlal ettiği öne sürülüyor. Ülke nüfusunun yaklaşık üçte ikisini temsil eden eyaletler; beğeni sayılarının kaldırılması, sonsuz kaydırma ve videoların otomatik oynatılması özelliklerinin sonlandırılması, ebeveyn doğrulama sisteminin getirilmesi, yüz filtrelerinin kaldırılması ve Instagram hikayeleri gibi geçici gönderilerin yasaklanması talebinde bulunuyor.
2 milyondan fazla belge sunuldu
Soruşturma kapsamında mahkemeye 2 milyondan fazla belge sunan eyalet avukatları, Meta’nın kendi iç araştırmalarının da bu zararları doğruladığını belirtiyor. Şirket içi belgelerde, beğeni sayılarının gençlerde "sosyal karşılaştırma" duygusunu körüklediği ve bu durumun artan yalnızlık, olumsuz beden algısı ile depresyonla doğrudan ilişkili olduğu ifade ediliyor.
BBC'de yer alan habere göre; şirket hakkındaki suçlamaları reddeden bir Meta sözcüsü yaptığı açıklamada, "Bu iddialara şiddetle karşı çıkıyoruz ve kanıtların gençleri destekleme konusundaki uzun vadeli kararlılığımızı göstereceğinden eminiz" ifadelerini kullandı.
Dava yarın başlıyor
30 eyaletin davası öncesinde New Mexico'da görülen benzer bir davada emsal teşkil edecek bir karar çıktı. Yargıç Bryan Biedscheid, Meta'yı 942 milyon dolar para cezasına çarptırırken, 18 yaş altı kullanıcılar için beğeni sayılarının kaldırılmasına, gençlerin çıplaklık içeren içerik alıp göndermesinin engellenmesine ve bildirim saatlerinin sınırlandırılmasına hükmetti. Yargıç Biedscheid, Meta'yı çevreyi kirleten bir fabrikaya benzeterek ilk kez bir sosyal medya şirketini "kamu sağlığını tehdit eden unsur" olarak nitelendirdi. Meta ise kararı temyize götüreceğini açıkladı.
Yarın başlayacak olan 30 eyaletli jüri davasının Meta aleyhine sonuçlanması durumunda, platform değişikliklerinin tüm ABD genelinde uygulanması ve gençlerin sosyal medya kullanım alışkanlıklarının kalıcı olarak değişmesi bekleniyor.
