Uzun süredir kamuoyunda tartışılan çıraklık ve staj sigortasının emekliliğe dahil edilip edilmemesi konusunda tartışmalar sürüyordu. Bu konuda bir işçinin açtığı davada Yargıtay önemli bir karara imza attı. Yerel mahkemenin çıraklık döneminin emeklilik hesabına dahil edilmesi yönündeki kararı bozulurken, Yargıtay bu sürecin eğitim kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
1 Yargıtay'dan emeklilik tartışmalarına emsal karar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, çıraklık döneminde geçen çalışmaların emeklilik hesabına dahil edilmesine ilişkin önemli bir karar verdi. Uzun süredir tartışılan konuda yüksek mahkeme, çıraklık faaliyetlerinin temel amacının meslek eğitimi olduğunu değerlendirdi. Bu nedenle söz konusu sürelerin uzun vadeli sigorta kapsamında değerlendirilemeyeceğine hükmedildi. Karar, benzer durumda olan çok sayıda kişi açısından emsal niteliği taşıyor.
2 Dava nasıl başladı?
Karara konu olan olayda davacı, 1987-1989 yılları arasında henüz 16 yaşındayken Makine Kimya Endüstrisi'nde çırak olarak çalıştığını belirtti. Bu dönemde yaptığı çalışmaların zorunlu sigortalılık kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Emeklilik hesabına dahil edilmesi talebiyle iş mahkemesinde hizmet tespiti davası açtı. Böylece dosya uzun süren yargı sürecinin ardından Yargıtay'ın önüne geldi.
3 Yerel mahkeme davacıyı haklı bulmuştu
İlk derece mahkemesi, davacının üretime yönelik işlerde aktif olarak çalıştığını değerlendirdi. Mahkemeye göre yapılan faaliyetler yalnızca meslek eğitimi kapsamında görülemeyecek nitelikteydi. Bu gerekçeyle çıraklık döneminin emeklilik hesabına dahil edilmesine karar verildi. Bölge Adliye Mahkemesi de bu kararı yerinde bularak onayladı.
4 Çıraklı eğitim kapsamında değerlendirildi
Dosyayı inceleyen Yargıtay ise farklı bir değerlendirme yaptı. Kararda, çıraklık dönemindeki çalışmaların temel amacının meslek öğretimi olduğu vurgulandı. Öğrencilerin uygulamalı üretim süreçlerinde yer almasının eğitim programının doğal bir parçası olduğu belirtildi. Bu nedenle yapılan çalışmaların, görünüşte işçi faaliyetlerine benzemesine rağmen eğitim kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
5 Emeklilik hesabına dahil edilmedi
Yargıtay, eğitim amacı taşıyan çıraklık faaliyetlerinde hizmet akdinin bulunduğundan söz edilemeyeceğini belirtti. Bu nedenle çıraklık döneminde geçen sürelerin uzun vadeli sigorta kolları kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşıldı. Böylece yerel mahkemenin emeklilik hesabına ilişkin kabul kararı bozuldu. Karar, çıraklık ve staj sürelerinin emeklilik başlangıcına etkisi konusundaki tartışmalarda önemli bir içtihat olarak öne çıktı.
