Ev ve arsa satışından gelir elde edenler için beyan dönemi 1 Mart’ta başlıyor. Ayrıca, son 5 yıl içinde yapılan gayrimenkul satışlarının yanı sıra bazı gelir kalemleri için de beyanname verilmesi gerekiyor.
NTV'de yer alan habere göre, süresinde bildirim yapılmaması halinde ise vergi cezası ve gecikme faizi uygulanacak.
1 Ciddi cezalar doğurabilir
Gerçek kişilerin yaptığı gayrimenkul alım satım işlemleri, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında vergisel yükümlülük doğuruyor. Pek çok kişi tarafından yeterince bilinmeyen bu kurallara uyulmaması ve beyannamenin süresinde verilmemesi, yüksek tutarlı vergi cezalarıyla sonuçlanabiliyor.
Satın alma tarihinden itibaren 5 yıl içinde satılan ev ve arsalardan elde edilen kazanç için beyanname verilmesi gerektiği ise çoğu zaman gözden kaçıyor ve bu durum ciddi cezalara yol açabiliyor.
2 Vergi yükümlülüğüne yol açıyor
Gayrimenkullerin satın alma tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar, değer artışı kazancı kapsamında değerlendiriliyor. Arazi, bina, maden suları ve tapuda gayrimenkul olarak kayıtlı hakların bir bedel karşılığında elden çıkarılması sonucu elde edilen gelir vergilendiriliyor.
Bu varlıkların satışının yanı sıra bedel karşılığı devir ve temliki, trampa ya da takas edilmesi, kamulaştırılması, devletleştirilmesi ve ticaret şirketlerine sermaye olarak konulması da vergi yükümlülüğü doğuruyor.
3 Yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edilmesi gerekiyor
Ev ve arsaların 5 yıl içinde satılmasından sağlanan kazancın, 2026 yılı mart döneminde yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edilmesi gerekiyor. Hesaplanan vergi ise 2026’nın mart ve temmuz aylarında iki eşit taksit halinde ödeniyor.
4 Beş yıllık sürenin hesaplanmasında takvim günü esas alınıyor
Gerçek kişilerin bedel ödeyerek satın aldığı gayrimenkullerin (konut, arsa vb.) alış tarihinden itibaren beş yıl içinde satılması durumunda elde edilen kazanç gelir vergisine tabi tutuluyor.
Beş yıllık sürenin hesaplanmasında takvim günü esas alınıyor. Buna göre taşınmazın 5 yıl dolmadan elden çıkarılması halinde vergi doğarken, sürenin aşılması durumunda bu kazanç için gelir vergisi uygulanmıyor.
5 Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan konuya ilişkin açıklama
Gelir İdaresi Başkanlığı, bu hafta yayımladığı rehberde söz konusu verginin nasıl hesaplanacağı ve ödeme sürecinin nasıl işleyeceğine ilişkin detaylara yer verdi. Başkanlık, uygulamaya örnek olması için bir hesaplama senaryosu da paylaştı:
“15 Aralık 2024 tarihinde 6 milyon TL’ye satın almış olunan gayrimenkulü, 6 Kasım 2025 tarihinde 9 milyon liraya satılmıştır. Buna göre mükellef, söz konusu gayrimenkulü alış tarihinden itibaren beş tam yıl geçmeden satmış olduğundan, elde ettiği kazanç değer artışı kazancı olarak vergiye tabi olacaktır.”
Maliye’ye göre ise, miras yoluyla edinilen konut ve arsaların satışından doğan kazançlar bu verginin kapsamına girmiyor.
6 Arsa üzerine yapılan ev ve kooperatiften edinilen evler de bu vergiye dahil
Arsa üzerine inşa edilen konutlar ile kooperatif yoluyla sahip olunan evler de bu verginin kapsamında değerlendiriliyor. Kooperatif konutlarında fiilen oturuma başlanılan ve elektrik-su aboneliklerinin açıldığı tarih esas alınırken, arsa üzerine yapılan yapılarda ise tapuda cins değişikliğinin tescil edildiği tarih başlangıç kabul ediliyor.
Kentsel dönüşüm ya da benzeri uygulamalarla arsa üzerine konut yapılması durumunda da, söz konusu taşınmazın 5 yıl içinde satılması halinde gelir vergisi yükümlülüğü doğuyor.
