İngiltere'de görev yapan Dr. Muhammed Hasanov'un yaklaşık 170 yıllık defin kayıtları ve mezar yerlerine ilişkin bulgularını paylaşmasının ardından, Türkiye'nin Londra Büyükelçiliği Plymouth'ta hayatını kaybeden 84 Osmanlı askeri anısına bir anıt yapılmasını önerdi.
1 Hasanov'dan önemli açıklamalar
İngiltere'deki Türk tarihi üzerine araştırmalar yapan Hasanov, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 1853-1856 yılları arasında yapılan Kırım Savaşı sonrası donanması büyük zarar gören Osmanlı İmparatorluğu'nun elindeki gemilerin bir kısmını modernizasyon için İngiltere tersanelerine gönderdiğini anlattı.
2 Yerel basında birçok habere konu oldu
Bu kapsamda Peyk-i Zafer, Fethiye ve Şadiye gemilerinin de İngiltere'nin güneyinde, Londra'ya yaklaşık 5 saat mesafedeki Plymouth Limanı'na gittiğini belirten Hasanov, bu 3 Osmanlı gemisinin, bazı askerlerin İngiliz kadınlarla evlenmesi ve vefatları dahil yerel basında birçok habere konu olduğunu ifade etti.
3 170 yıldır varlığı bilinmeyen Türk şehitliği bulundu
Hasanov, bu yazıların izini sürerek 170 yıldır varlığı bilinmeyen Türk şehitliğini bulduğunu söyledi.
4 84 şehit mezarını ortaya çıkaran araştırmacı oldu
Bulgaristan Türkü Dr. Hasanov, ilk askerin 170 yıl önce defnedildiği Plymouth'taki 84 şehit mezarını ortaya çıkaran araştırmacı oldu.
5 Peyk-i Zafer, Eylül 1856'da Plymouth'a geldi
Hasanov, Peyk-i Zafer'in Eylül 1856'da Plymouth'a geldiğini ve Haziran 1857'de kentten ayrıldığını anlattı.
6 Bu süreçte 18 asker hayatını kaybediyor
Bu süreçte hastalıklardan ve hava değişiminden dolayı 18 askerin hayatını kaybettiğini belirten Hasanov, "Bu askerler hala mevcut olan Ford Park Mezarlığı'na gömülüyor. O dönemde subaylar bir mezarlık satın alarak şehitleri oraya gömmeyi düşünseler de dönemin Londra Büyükelçisi (Kostaki) Musurus Paşa ile Plymouth Konsolosu Thomas Fox buna sıcak bakmıyorlar." dedi.
7 Mezarlar satın alınmadığı için zamanla üzerine başka definler yapıldı
Hasanov, mezarlar satın alınmadığı için zamanla üzerine başka definler yapıldığını belirterek, Peyk-i Zafer'in ardından Fethiye ve Şadiye gemilerinin modernizasyon için Plymouth Limanı'na geldiğini belirtti.
8 "Bu dönemde kentteki Osmanlı askeri nüfusu 1500'lere ulaştı"
Bu dönemde kentteki Osmanlı askeri nüfusunun 1500'lere ulaştığını kaydeden Hasanov, "Bu gemilerde 66 asker vefat ediyor. Bunlar da o dönemde Stonehouse Donanma Hastanesi'nin yanına gömülüyor." diye konuştu.
9 "İngiltere'deki en büyük Türk şehitliği Plymouth'ta"
Bu mezarlıkların zamanla unutulduğunu kaydeden Hasanov, "Şu an İngiltere'deki en büyük Türk şehitliği Plymouth'ta." ifadesini kullandı.
10 Şehitliğin unutulma sebeplerini anlattı
Hasanov, şehitliğin unutulma sebepleri arasında kentin İkinci Dünya Savaşı sırasında gördüğü tahribat, Plymouth'un Londra'ya uzaklığı ve arşivlere ulaşma güçlüğü olduğunu dile getirdi.
11 Şehitlik, İngiliz denizciler anısına oluşturulan parkın arazisi altında kalıyor
Hasanov'un araştırmalarına göre İngiltere'deki en büyük Türk şehitliği, eski Stonehouse Donanma Hastanesi'nin arazisinde sonraki yıllarda inşa edilen askeri lojmanlar ve İngiliz denizciler anısına oluşturulan parkın arazisi altında kalıyor.
12 Mezar yerleri tam olarak bilinmiyor
Burada yatan 66 Osmanlı askerinin mezar yerleri tam olarak bilinmese de en büyük olduğu dönemde 3 binden fazla kabrin bulunduğu mezarlığın defin kayıtları Londra'daki Ulusal Arşivler'de tutuluyor.
13 Ford Park Mezarlığı'ndaki 18 şehit mezarının yerleri belli
Ford Park Mezarlığı'ndaki 18 şehit mezarının yerleri ise belli. Üzerlerine zamanla farklı definler yapılan şehit mezarlarında son defnedilen kişilerin taşı bulunsa da kabir yerleri Hasanov tarafından beyaz bayraklarla işaretlenmiş durumda.
