USD/TRY
Döviz Çevirici
TRY
USD
EUR
Hesapla

Vatandaşın enflasyon kaygısı dinmiyor

2026’ya girerken Türkiye ekonomisinde enflasyon beklentileri yüksek seyrini korurken, artan dış ticaret açığı ve zayıflayan ihracat görünümü ekonominin temel risk alanları olarak öne çıkıyor.


Vatandaşın enflasyon kaygısı dinmiyor

Türkiye ekonomisinin son yıllarına damga vuran yüksek enflasyon, 2026’nın da en önemli gündem maddelerinden biri olacak. Bu satırları kaleme aldığımız sırada, 2025’in son verisi olan aralık enflasyonu henüz açıklanmamıştı. Fakat genel kanı, kasım ayında yüzde 31,07 olan enflasyonun 2025’i yüzde 30 düzeyinde kapatacağı yönünde şekillenmiş durumda. Ekonomi yönetiminin 2026’daki en büyük amacı enflasyonu yüzde 20’nin altına çekmek olacak. Bu hedefe ulaşmak ihtimal dahilinde olsa bile, hiç de kolay değil. Özellikle hizmet enflasyonundaki yapışkanlık sürdükçe, 2026 sonu için piyasa öngörüleri yüzde 25’ler düzeyinde kalmaya devam ediyor. Yüksek enflasyon sürecinin ceremesini en fazla çeken milyonlarca vatandaş ise enflasyonun düşeceği konusunda hala karamsar.

12 AY SONRASI İÇİN BEKLENTİ YÜZDE 50

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Sektörel Enflasyon Beklentileri Aralık 2025 verilerine göre, piyasa katılımcılarının 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi bir önceki aya göre 0,14 puan azalışla yüzde 23,35 olurken, reel sektörün 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi bir önceki aya göre 0,90 puan azalışla yüzde 34,80 oldu. Öte yandan vatandaşın 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi aralıkta bir önceki aya göre 1,34 puan azalsa da yüzde 50,90 ile piyasa beklentilerinin iki katını aşan düzeyde kalmaya devam etti. Ayrıca gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun aynı kalacağını, düşeceğini veya daha düşük bir oranla artacağını bekleyen hanehalkı oranı azaldı. Aralıkta bir önceki aya göre enflasyonda düşüş olacağını öngören vatandaş oranı 0,30 puan azalışla yüzde 24,53 oldu. Görünen o ki 2026’da ekonomi yönetiminin en büyük mücadelesi, vatandaşın ‘yüksek enflasyon sürecek’ algısını kırmak olacak.

Bu arada TCMB’nin aralık ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi verileri de yılın son günlerinde açıklandı. İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, imalat sanayisinde faaliyet gösteren bin 799 iş yerinin yanıtlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edildi. Anket sonuçlarına göre, 2025 yılı aralık ayında mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi bir önceki aya göre 0,5 puan artarak 103,7 seviyesinde gerçekleşti.

Vatandaşın enflasyon kaygısı dinmiyor-1

İHRACATTA KARAMSAR TABLO

Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, gelecek üç aydaki üretim hacmi, mevcut mamul mal stoku, genel gidişat ve gelecek üç aydaki toplam istihdama ilişkin değerlendirmeler endeksi artış yönünde, mevcut toplam sipariş miktarı, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, sabit sermaye yatırım harcaması ve son üç aydaki toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksi azalış yönünde etkiledi. Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi ise aralıkta bir önceki aya göre değişmeyerek 100,8 oldu.

Son üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacminde artış bildirenler lehine olan seyrin bir önceki aya göre zayıfladığı, ihracat sipariş miktarında ve iç piyasa sipariş miktarında artış bildirenler lehine olan seyrin ise azalış bildirenler lehine döndüğü görüldü. Gelecek üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacmi ve iç piyasa sipariş miktarında artış bekleyenler lehine olan seyir bir önceki aya göre güçlenirken, ihracat sipariş miktarında artış bekleyenler lehine olan seyir ise zayıfladı. 2025’in son dönemine ve 2026’nın ilk çeyreğine ışık tutan bu tablonun da gösterdiği gibi, reel kesimde ihracata dönük beklentilerdeki karamsar bakış 2026’nın ilk aylarında da devam edecek.

DIŞ AÇIK 11 AYDA YÜZDE 12,6 ARTTI

Dış ticarette ithalatın büyüme hızı, ihracatı ezmeye devam ediyor. TÜİK ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle genel ticaret sistemi kapsamında üretilen geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat 2025 yılı kasım ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 1,3 artarak 22 milyar 536 milyon dolar, ithalat yüzde 2,6 artarak 30 milyar 518 milyon dolar olarak gerçekleşti. Genel ticaret sistemine göre ihracat 2025 yılı Ocak-Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,6 artarak 247 milyar 23 milyon dolar, ithalat yüzde 5,7 artarak 329 milyar 698 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, 2025 Kasım ayında yüzde 3,2 artarak 20 milyar 740 milyon dolardan, 21 milyar 396 milyon dolara yükseldi. Kasım ayında enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat yüzde 6,0 artarak 21 milyar 930 milyon dolardan, 23 milyar 250 milyon dolara yükseldi. Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret açığı Kasım ayında 1 milyar 854 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi yüzde 4,6 artarak 44 milyar 647 milyon dolar olarak gerçekleşti. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 92,0 oldu. Kasım ayında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6,3 artarak 7 milyar 508 milyon dolardan, 7 milyar 982 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2024 Kasım ayında yüzde 74,8 iken, 2025 Kasım ayında yüzde 73,8’e geriledi.

Vatandaşın enflasyon kaygısı dinmiyor-2

AÇIK 90 MİLYAR DOLARI AŞABİLİR

Ocak-kasım döneminde dış ticaret açığı yüzde 12,6 artarak 73 milyar 421 milyon dolardan, 82 milyar 674 milyon dolara yükseldi. Aralık verisinin de ortaya çıkması ile 2025’in tamamında dış ticaret açığının 90 milyar doları görmesi yüksek ihtimal. Bu arada ihracatın ithalatı karşılama oranı 2024 Ocak-Kasım döneminde yüzde 76,5 iken, 2025 yılının aynı döneminde yüzde 74,9’a geriledi. Ekonomik faaliyetlere göre ihracatta, 2025 Kasım ayında imalat sanayinin payı yüzde 93,2, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 4,5, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,7 oldu. Ocak-Kasım döneminde ekonomik faaliyetlere göre ihracatta imalat sanayinin payı yüzde 94,4, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,4, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,6 oldu. Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre ithalatta, 2025 Kasım ayında ara mallarının payı yüzde 67,8, sermaye mallarının payı yüzde 15,3 ve tüketim mallarının payı yüzde 16,3 oldu. İthalatta, 2025 Ocak-Kasım döneminde ara mallarının payı yüzde 68,8, sermaye mallarının payı yüzde 14,7 ve tüketim mallarının payı yüzde 16,2 oldu.

İŞSİZLİKTE HAFİF KIPIRDANMA

İşsizlik verilerinde yatay seyir sürerken, kasım ayında işsizlik oranında ufak bir kıpırdanma yaşandı. TÜİK’in Hane halkı İş gücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2025 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre 54 bin kişi artarak 3 milyon 98 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,1 puan artarak yüzde 8,6 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 7 iken kadınlarda yüzde 11,8 olarak tahmin edildi. İstihdam edilenlerin sayısı 2025 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre 75 bin kişi artarak 32 milyon 737 bin kişi, istihdam oranı  se 0,1 puan artarak yüzde 49,2 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 66,8 iken kadınlarda yüzde 31,9 olarak gerçekleşti. İş gücü, 2025 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre 128 bin kişi artarak 35 milyon 834 bin kişi, iş gücüne katılma oranı ise 0,1 puan artarak yüzde 53,8 olarak gerçekleşti. İş gücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71,8 iken, kadınlarda yüzde 36,2 oldu.

Vatandaşın enflasyon kaygısı dinmiyor-3

GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK YÜZDE 29,1

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre aynı seviyede kalarak yüzde 15,4 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 10,6, kadınlarda ise yüzde 24,4 olarak tahmin edildi. Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı 2025 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre 0,6 puan azalarak yüzde 29,1 oldu.

0

EKONOMİST YENİ SAYI
Ekonomist Dergisini takip etmek için abone olun.
ABONE OL