Dünyanın en büyük canlısı deyince aklınıza hemen mavi balinalar veya devasa ağaçlar gelmesin. Bilim insanları asıl devin yeraltında saklandığını söylüyor. ABD’nin Oregon eyaletindeki bir ulusal ormanda, tam 9,5 kilometrekarelik bir alana yayılan devasa bir mantar yaşıyor. Bu dev canlının ağırlığı 35 bin tonu bulabiliyor. Yaşı ise en az 2 bin, belki de 8 bin 500 yıl.
1 Ağaç ölümlerinin arkasındaki gizem
Her şey 1988 yılında bir orman uzmanının bir şeyin dikkatini çekmesiyle başladı. Bölgedeki çam ve göknar ağaçları gruplar halinde kuruyordu. Uzmanlar ağaçların köklerini inceleyince suçluyu buldu: Halk arasında "bal mantarı" olarak bilinen parazit bir mantar türü. Aslında bu mantar dünyanın birçok yerinde var ama buradaki canlı boyutu çoktan aşmış durumda.
2 Laboratuvarda çözülen devasa sır
Eskiden uzmanlar yan yana duran mantar kümelerini farklı canlılar sanıyordu. Geliştirilen yeni bir laboratuvar yöntemi bu algıyı tamamen değiştirdi. Bölgenin farklı yerlerinden mantar örnekleri topladılar ve bunları laboratuvarda yan yana büyüttüler. Normalde farklı mantarlar yan yana gelince aralarında bir sınır çizgisi çizer ve birbirine karışmaz. Ancak bu örnekler hiçbir engel olmadan birbiriyle tamamen birleşti. Bu test, koca ormanı kaplayan mantar ağının aslında tek bir canlı olduğunu kanıtladı.
3 Buzdağının görünmeyen kısmı
Sonbaharda toprağın üstünde gördüğünüz o şirin, bal renkli mantar şapkaları aslında işin sadece vitrini. Canlının asıl devasa gövdesi yeraltında saklı. Toprak altında "miselyum" denilen, beyaz iplikçiklerden oluşan dev bir ağ var. Bu ağ, siyah ip benzeri kollarla ağaç köklerini tamamen sarıyor ve onların beslenmesini engelleyerek ağaçları kurutuyor. Yeraltındaki bu ağ, yılda ortalama 20 santim ile 1 metre arasında ilerliyor.
4 Yaşını nasıl hesaplıyorlar?
Mantarın yaşını doğrudan ölçmek imkansız. Bu yüzden bilim insanları mantarın kapladığı alanı, yıllık büyüme hızıyla oranlayarak bir tahminde bulunuyor. Ortaya çıkan 2 bin ila 8 bin 500 yıllık geniş aralık sizi şaşırtmasın; mantarın geçmişteki büyüme hızı iklim şartlarına göre değiştiği için net bir rakam vermek zor oluyor.
Son olarak küçük bir dipnot: Mantar dünyası gerçekten çok tuhaf. Daha önce yapılan başka bir araştırmada, farklı bir toprak mantarının altından korunmak için kendisini tamamen altınla kapladığı bile ortaya çıkmıştı.
