Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Deprem ve Yapı Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi (DE-YAS) ile Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü iş birliğinde yürütülecek yapay zeka destekli projenin pilot uygulaması Trabzon'daki Atasu Barajı'nda gerçekleştirilecek.
Proje kapsamında barajın yapısal durumu anlık olarak izlenecek ve olası riskler erken tespit edilebilecek.
1 Yapay zeka algoritmalarıyla analiz edilecek
Proje kapsamında Atasu Barajı'na kurulacak sensör ağları, kamera tabanlı görüntü işleme sistemleri, fiber optik algılama teknolojileri ve gelişmiş veri toplama altyapısından elde edilen veriler yapay zeka algoritmalarıyla analiz edilecek.
2 Barajın yapısal davranışı gerçek zamanlı izlenebilecek
Böylece barajın deprem, taşkın ve diğer olağanüstü durumlar karşısındaki yapısal davranışı gerçek zamanlı olarak izlenebilecek.
Sistemden elde edilecek sonuçların ise ilerleyen süreçte Türkiye genelindeki diğer barajlar ile köprü, tünel, havaalanları ve benzeri kritik altyapı tesislerine örnek olması hedefleniyor.
3 Hasarlar erken aşamada tespit edilecek
Ar-Ge çalışmaları, KTÜ'den Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık, Prof. Dr. Kemal Hacıefendioğlu, Doç. Dr. Hasan Basri Başağa ve Doç. Dr. Fatih Yesevi Okur tarafından yürütülecek.
Sistem sayesinde milyonlarca ölçüm verisi tek bir dijital platformda toplanacak, yapısal değişimler sürekli takip edilerek olası hasarlar erken aşamada tespit edilecek. Risk durumlarında otomatik alarm mekanizmaları devreye girerek karar vericilere hızlı ve güvenilir bilgi sunulacak. Böylece yalnızca mevcut durumun izlenmesi değil, olası risklerin önceden öngörülmesi ve önleyici bakım çalışmalarının planlanması da mümkün olacak.
4 Diğer barajlarda da uygulanabilecek
Pilot uygulamanın başarıyla tamamlanmasının ardından geliştirilecek yapay zeka destekli yapı sağlığı izleme sisteminin Türkiye'deki diğer barajların yanı sıra köprü, tünel, havaalanları ve benzeri kritik mühendislik yapılarında da uygulanabilecek örnek bir model oluşturması hedefleniyor.
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan KTÜ Deprem ve Yapı Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi (DE-YAS) Müdürü ve Rektör Danışmanı Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık, imzalanan protokol kapsamında Türkiye'deki barajların deprem güvenliğinin artırılması ve yapı sağlığının sürekli izlenmesine yönelik 3 yıl sürecek kapsamlı bir Ar-Ge projesi yürüteceklerini belirtti.
5 İlk aşamada fiber optik sensör teknolojisi kullanılacak
KTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Hacıefendioğlu ise proje kapsamında barajların yapı sağlığının farklı izleme yöntemleriyle değerlendirileceğini belirterek ilk aşamada fiber optik sensör teknolojisinin kullanılacağını söyledi.
6 İzleme yöntemlerinden biri kamera tabanlı görüntülü analiz olacak
KTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Basri Başağa proje kapsamında kullanılacak yapı sağlığı izleme yöntemlerinden birinin kamera tabanlı görüntü analizi olacağını belirtti.
7 Veriler tek bir platformda birleştirilebilecek
İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fatih Yesevi Okur da proje kapsamında farklı sensör sistemlerinden gelen verileri tek bir platformda birleştirebilecek, yapay zeka destekli merkezi bir yazılım altyapısı geliştirdiklerini kaydetti.
