USD/TRY
Döviz Çevirici
TRY
USD
EUR
Hesapla

Piyasada 'mutlak butlan' alarmı: Senaryolar nasıl şekilleniyor? Yatırımcılar ne yapmalı?

Yurt içi siyasi gelişmelerin ön plana çıktığı bir piyasa dönemi yaşıyoruz. CHP ile ilgili ‘mutlak butlan’ kararı TL varlıklar üzerinde dün ciddi bir baskı yaratırken yüksek volatilitenin devam edebileceği uyarısı yapılıyor. Uzmanlara göre; bu süreçte panik hareketlerden ve satışlardan kaçınılmalı, piyasalarda çok hızlı hareketlerin ters dönüşleri olabileceği unutulmamalı.

Ceren Oral
Ceren Oral

Son Güncellenme:
Piyasada 'mutlak butlan' alarmı: Senaryolar nasıl şekilleniyor? Yatırımcılar ne yapmalı?

Yurt içi piyasalarda siyasi gelişmeler, ekonomi ve faiz politikası piyasaları şekillendiren ana konu başlıkları olmaya devam ediyor. Cumhuriyet Halk Partisi’nde (CHP) Özgür Özel’in genel başkan seçildiği 4-5 Kasım 2023 ve sonraki kurultaylar mutlak butlan nedeniyle iptal edildi. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36’ncı Hukuk Dairesi, CHP kurultay davasında, Özgür Özel ile parti yönetiminin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına, Kemal Kılıçdaroğlu ile yönetiminin görevi devralmasına karar verdi.

1 BİST'te yüzde 6, Bankacılık Endeksi'nde yüzde 8 kayıp

BİST'te yüzde 6, Bankacılık Endeksi'nde yüzde 8 kayıp

Ana muhalefet partisindeki belirsizlikleri artıran ‘mutlak butlan’ kararına Borsa İstanbul’un tepkisi ise çok sert oldu. 21 Mayıs Perşembe günü boyunca yurt dışına kıyasla zayıf bir performans sergileyen BİST-100 Endeksi’nde haberin ardından dün kapanışa doğru artan kayıpların yüzde 6’ya ulaşmasının ardından endeks çapında devre kesici uygulandı. BİST’teki söz konusu geri çekilme, Mart 2025’ten bu yana endeksin karşılaştığı en sert günlük kayıp olması bakımından da dikkat çekici.

BİST-100 Endeksi, 21 Mayıs’ı 13.163 seviyesinden kapatırken 13.200-13.300 destek bölgesinin de altına gerilemiş oldu. BİST-Bankacılık Endeksi’ndeki düşüş ise yüzde 8’in üzerine çıkarken vadeli işlem kontratları ve iShares MSCI Turkey ETF’i de günü sert kayıplarla tamamladı. Takasbank verilerine göre, BİST Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda (VİOP) 21 Mayıs’ta teminat tamamlama çağrısı tutarı ise 3 milyar 635 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu tutar, piyasada kaydedilen en yüksek günlük teminat tamamlama çağrısı seviyesi oldu. Bir önceki rekor, 9 Mart 2025 tarihinde 1 milyar 850 milyon TL ile kaydedilmişti.

Gelişmelerin ardından ilk tepki olarak Türkiye’nin beş yıllık CDS’i ise 20 baz puana yakın artışla 261 baz puana yükseldi ve nisan ayı seviyelerine geri döndü.

2 Fiyatlamalarda son tablo

Fiyatlamalarda son tablo

22 Mayıs sabah saatleri itibarıyla baktığımızda; BİST-100’de 13.300 seviyelerinde hareket söz konusu. Tacirler Yatırım Araştırma Müdürü Serhan Yenigün; bu noktada teknik açıdan 12.400-12.500 destek bölgesinin son derece kritik olduğuna dikkat çekiyor. Serhan Yenigün, “İran-ABD savaşı ile test ettiğimiz en düşük seviye ve 200- günlük üssel hareketli ortalama bu bölgeden geçiyor. Aşağı kırılması durumunda 11.000-11.500 bandına kadar geri çekilme alanı oluşacak. Tepki gelmesi halinde ise ilk direnç bölgesi 13.500-13.700 bandı” analizini yapıyor.

22 Mayıs itibarıyla CDS primi 255 baz puan seviyesinde, dolar/TL kuru ise 45,73 seviyesinde işlem görüyor. Türkiye’nin iki yıllık tahvil faizi 20 baz puan yükselişle yüzde 43,83’e, 10 yıllık tahvil faizi ise 12 baz puan artışla yüzde 35,87 seviyesine çıkmış durumda.

3 Ajandada 'siyasi gündem' ilk sırada

Ajandada 'siyasi gündem' ilk sırada

Günün ajandasında yurt içinde siyasi gündem ilk sıradan izlenecek. Peki, önümüzdeki süreçte piyasalarda nasıl bir tabloyla karşı karşıya kalabiliriz? Yatırımcılar bu süreçte nelere odaklanmalı? Piyasa uzmanlarının görüşleri şöyle:

4 "Risklerin ve gerginliklerin artması Türkiye’den fon çıkışı yaşanması sonucunu doğurabilir"

"Risklerin ve gerginliklerin artması Türkiye’den fon çıkışı yaşanması sonucunu doğurabilir"

Cemal Demirtaş/Ata Yatırım Araştırma Genel Müdür Yardımcısı

Sert satışlar geldi

CHP'nin 38. Olağan Kurultayı’nın iptaline ilişkin haberinin 21 Mayıs Perşembe günü piyasa kapanışına yakın bir saatte gelmesiyle BİST-100 Endeksi’nde ve vadeli piyasalarda çok sert satışlar yaşandı. Kur tarafında ise çok ciddi ve büyük bir hareket görülmedi. TCMB’nin ilk etapta piyasaya yaklaşık 6 milyar dolarlık bir rezerv satışıyla müdahalede bulunduğu konuşulsa da bunun henüz teyit edilen bir bilgi olmadığını da belirtelim. Bu karara ilişkin söylentiler bir süredir vardı; mevcut durumda ilk olarak bu şoku atlatmamız şart. Mutlak butlan sonrası izlenecek yola ilişkin açıklamalar takip edilecek. En kısa sürede süreç netleşmeli ve piyasalar sakinleştirilmeli.

Baskı daha da artar mı?

Eğer Mart 2025’te Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınıp tutuklandığı dönemdeki gibi bir hava oluşursa piyasalar üzerindeki baskı da artacaktır. Zaten BİST-100, ABD-İsrail/İran savaşına ilişkin gelişmelerin de etkisiyle uzun süredir ciddi bir baskı altındaydı. Şimdi denkleme siyasi gelişmeler de girdi. Piyasalar ister istemez çok hızlı hareket ediyor ancak bu süreçte panik hareketlerden ve satışlardan kaçınmak gerekiyor. Piyasalarda çok hızlı hareketlerin ters dönüşleri olabileceği unutulmamalı.

Kötü senaryo ne olur?

Gelişmeler, şu aşamada ekonomiyi doğrudan etkileyecek bir noktada değil; ‘CHP’nin iç siyasetini ilgilendiren, hukuki bir süreç havası’ hâkim görünüyor. Kötü senaryo ise olası bir erken seçimin gündeme gelmesi, sürece ilişkin risklerin ve gerginliklerin daha da artması olur ve bu da Türkiye’den fon çıkışı yaşanması sonucunu doğurabilir. Ben kötü senaryoya düşük olasılık veriyorum ve bu gelişmelerin genel akışı etkilemeyeceğini düşünüyorum. Olası bir seçime kadar hükümetin süreci yönetmesi ve ekonomiyi rayından çıkarmaması gerekiyor. Yangına körükle mi gidilecek yoksa sükuneti sağlama yönünde bir davranış mı izlenecek? İkinci senaryoyu daha yüksek olasılık olarak görmeye devam ediyorum.

5 "Yabancı yatırımcı açısından en önemli konu, Türkiye’deki siyasi ve ekonomik öngörülebilirliğin korunup korunamayacağı"

"Yabancı yatırımcı açısından en önemli konu, Türkiye’deki siyasi ve ekonomik öngörülebilirliğin korunup korunamayacağı"

Mehmet Bilal Bircan/Tera Yatırım Araştırma Direktörü

Piyasa neyi takip edecek?

Böyle bir durumda piyasanın bakacağı noktalar; ‘Siyasi belirsizlik artıyor mu, erken seçim ihtimali doğuyor mu, kurumlar arası gerilim yükseliyor mu ve yabancı yatırımcı Türkiye riskini artırıyor mu’ şeklinde sıralanabilir. Bu kapsamda haber sonrasında borsada başlayan satış baskısının kısa vadede devam etmesi beklenebilir. Yabancı yatırımcının ilk olarak likit büyük hisselerden çıkacağı olasılığı dikkate alındığında, özellikle bankacılık ve holding hisseleri daha sert etkilenebilir. Politik risk algısının yükselmesine bağlı olarak dolar/TL üzerinde baskı oluşurken, CDS ve tahvil faizlerinde ise yükselişler öne çıkabilir.

Belirleyici olacak konu başlıkları

Özetle piyasalar böyle durumlarda öncelikle siyasi belirsizliğin artıp artmayacağına odaklanır. Özellikle yabancı yatırımcı açısından en önemli konu, Türkiye’deki siyasi ve ekonomik öngörülebilirliğin korunup korunamayacağıdır. Özellikle yabancı yatırımcılar için öngörülebilirlik çok kritik olduğu için siyasi-hukuki krizler genelde kısa vadede negatif fiyatlanır. Ancak orta vadede ekonomi politikalarının değişip değişmeyeceği daha belirleyici olur.

6 "TCMB’nin rezerv değişimleri çok daha yakından takip edilecek"

"TCMB’nin rezerv değişimleri çok daha yakından takip edilecek"

Murat Akyol/ÜNLÜ & Co Araştırma Bölümü Direktörü

İlk destek 12.600 seviyesinde

Çarşamba günkü işlemlerde anlamlı bir varlık göstermeyi başaramayan BİST-100 Endeksi dün de yurt dışı piyasalarda zaman zaman öne çıkan alımlara eşlik edemeyerek zayıf bir eğilimle güne başlamıştı. Günün sonuna doğru gelen mutlak butlan kararının ardından endeks üzerindeki baskı sert şekilde artarken vadeli işlemlerde bu baskının devam ettiğini gördük.

BİST-100’ün günün ilk yarısında teknik açıdan öne çıkan 14.000 puanın üzerinde tutunamaması zaten görünümün bozulmasına neden olurken 13.750, 13.330 ve 13.180 destekleri de hızlı bir şekilde kırıldı. Ortadoğu’da sorunların diplomasi yoluyla çözüleceğine dair umutların törpülenmesine ek olarak yurt içinde siyasetin ortaya koyduğu belirsizlik haftanın son işlem gününe soru işaretleriyle girilmesine neden oluyor. Vadeli işlem kontratlarının ve MSCI Türkiye ETF’inin günü sert kayıplarla noktalaması zayıflığın ve volatilitenin yeni günde de devam edebileceğini düşündürüyor. Dolayısıyla hafta sonu tatili öncesinde endeksin nerede taban oluşturabileceğini izleyeceğiz. 13.750, 13.330 ve 13.180 seviyelerini altında kalınması durumunda 12.600 civarını ilk destek olarak takip edeceğiz.

Döviz satışları geldi

'Mutlak butlan' kararı sonrasında kurlarda anlamlı bir değişim dikkat çekmezken Bloomberg’de, yapılan döviz satışlarının büyüklüğünün ilk etapta 6 milyar dolara ulaştığına yönelik haberler bulunuyor. Dolayısıyla önümüzdeki günlerde/haftalarda TCMB’nin rezerv değişimlerinin çok daha yakından takip edileceğinin de altını çizmek gerekir.

0
EKONOMİST YENİ SAYI
Ekonomist Dergisini takip etmek için abone olun.
ABONE OL