İkinci Dünya Savaşı'nda batan bir Amerikan denizaltısının enkazı, Japonya'nın Matsua Adası açıklarında ortaya çıktı. USS Herring (SS-233) isimli bu denizaltı, şu an Pasifik Okyanusu'nun yaklaşık 90 metre derinliğinde yatıyor. Amerika Deniz Tarihi ve Mirası Komutanlığı (NHHC), uluslararası bir araştırma ekibinin topladığı kanıtları inceleyerek keşfi tam da denizaltının batışından 82 yıl sonra doğruladı. İşin ilginç yanı, devasa gemi okyanus tabanında neredeyse hiç bozulmadan, dimdik bir şekilde duruyor.
1 Geri dönülmeyen son görev
Amerikan ordusu, USS Herring'i 15 Ocak 1942'de Maine'deki Portsmouth tersanesinde suya indirdi ve birkaç ay sonra göreve başlattı. Denizaltı, savaş boyunca hem Atlantik hem de Pasifik okyanuslarında sekiz büyük devriyeye katıldı. Bu süreçte yedi düşman gemisini batırmayı başardı. Bunların dördünü, kendisinin de sonu olan o son görevde vurdu.
USS Herring'i canlı gören son kişiler, USS Barb denizaltısının mürettebatı oldu. İki denizaltı, 31 Mayıs 1944 akşamı Japonya'nın doğusundaki Kuril Adaları bölgesini kimin kontrol edeceğini planlamak için buluştu. Birkaç saat sonra, 1 Haziran 1944 sabahının erken saatlerinde Barb mürettebatı, uzaktan gelen derin su bombalarının patlama seslerini duydu ve kaydetti.
Japon askeri kayıtları da bu sesleri doğruluyor. Kayıtlara göre, kıyıdaki bir savunma bataryası USS Herring'e iki doğrudan isabet kaydetti. Bu darbeler denizaltıyı hemen oracıkta batırdı. Denizaltı, 13 Temmuz 1944'te Midway üssüne rapor vermeyince ordu gemiyi resmen kayıp ilan etti. Bu saldırıda 83 mürettebatın tamamı hayatını kaybetti.
3 Kuledeki mermi izleri tarihi doğruladı
Aslında Rus Coğrafya Derneği ve Rus ordusu, 2017 yılında bölgede bir denizaltı enkazı fark etti ve bunun Herring olabileceğini söyledi. Araştırmacılar 2022'de enkazın durumunu belgelemek ve ölen askerleri anmak için bölgeye tekrar gitti, hatta enkazın üzerine anı plaketi bıraktı. Rus ekibin topladığı verileri iki Amerikalı ve bir Japon gönüllü araştırmacı inceledi. Amerika Deniz Tarihi Komutanlığı ise nihai onayı tam 82 yıl sonra, yani 1 Haziran 2026'da verdi.
İncelemeler, denizaltının kule kısmında, yani komutanların gemiyi yönettiği yüksek platformda büyük savaş hasarları olduğunu gösteriyor. Geminin baş kısmındaki karaya oturma izleri ve bu kule hasarı, Japon askeri kayıtlarındaki batma hikayesiyle birebir eşleşiyor.
5 Dokunmak kesinlikle yasak
Gemi şu an Amerikan yasaları koruması altında ve doğrudan Deniz Kuvvetleri Bakanlığına bağlı. Ordu, enkaza zarar vermeyen bazı bilimsel faaliyetlere izin verse de gemiyi bozacak veya yerini değiştirecek her türlü hareket için kesin onay şartı koşuyor.
Deniz Tarihi Komutanlığı, yaptığı açıklamada konunun insani boyutuna dikkat çekiyor: Bu enkaz, ülke savunması için canını veren denizcilerin son mezarı. Bu yüzden herkesin buraya bir savaş mezarlığı gibi saygı göstermesi gerekiyor.
